Đình thần Khánh Bình - Dấu ấn lịch sử vùng biên

09/05/2016 - 01:03
A A

(AGO) - Hơn một thế kỷ tồn tại, đình thần Khánh Bình (ấp Sa Tô, xã Khánh Bình, An Phú) không chỉ giúp tô điểm thêm nét đẹp quê hương vùng quê biên giới mà trong thời kỳ chiến tranh, đình như một chứng nhân lịch sử, cùng lực lượng cách mạng kiên trung bảo vệ đất nước.

Cuộc đại trùng tu
 
Năm 1932, đình Khánh Bình được vua Bảo Đại phong sắc Thần hoàng Bổn cảnh. Năm 1936, đình được dời về địa điểm mới (chỗ hiện nay). Qua thời gian cộng với sự tàn phá của chiến tranh, đình bị hư hỏng nặng. Mãi đến năm 2006, ông Võ Văn Năm (tên thường gọi năm Lẹ), vận động bà con đóng góp công sức, tiền bạc phục dựng lại ngôi đình khang trang như hôm nay. Đình được xây dựng trên nền đất cũ, với diện tích 387,36m2. “Mặc dù, đình thần Khánh Bình hiện tại được xây dựng lại, song vẫn tuân thủ theo lối kiến trúc dân gian của đình làng Nam Bộ: Cổng, sân, vỏ ca, vỏ quy, chánh điện,… Hầu hết, các công trình đều được xây dựng bằng các vật liệu kiên cố” - ông Năm Lẹ - Trưởng ban Quản trị đình thông tin.
 
T6-5s.jpg
 
Đình thần Khánh Bình
 
T6s-4.jpg
 
Gian thờ Thần hoàng Bổn cảnh
 
Phía ngoài cùng là hàng rào và cổng tam quan kiên cố, kế đến là khoảng sân rộng thờ Thần Nông và các miếu thờ Bạch Mã, Thái Giám, Tiên Sư. Còn bên phải ngôi đình là miếu thờ “Quan Thánh” của cộng đồng người Hoa ngày xưa. Nay, được người dân phục dựng lại nằm kế bên đình. Ngoại thất đình được thiết kế kì công, đặc sắc. Các bộ nóc và bên trên mặt dựng tiền diện được trang trí phù điêu, hình tượng tứ linh, tứ quý, hoa lá sinh động đầy ấn tượng. Bên cạnh đó, còn có các bức tranh vẽ trên tường chiến thắng giặc ngoại xâm vẻ vang của các anh hùng dân tộc: Hai Bà Trưng đại thắng quân Đông Hán, Trần Hưng Đạo đại thắng quân Nguyên, Nguyễn Trung Trực đốt tàu Pháp trên sông Nhật Tảo… Ở giữa chánh điện thờ Thần hoàng Bổn cảnh, hai bên thờ âm thần và dương thần. Hai bên vách thờ: Tả ban-Hữu ban, Tiền hiền-Hậu hiền,... Các gian thờ được trang trí bao lam thành vọng, hoành phi liễn đối, chạm lộng, chạm nổi, khắc chìm sơn son thiếp vàng rực rỡ. Như thỏa ước nguyện “Quốc thái dân an”, cũng vừa tô điểm cho nét nội thất ngôi thờ. 
 
Bề dày lịch sử
 
Đình thần Khánh Bình có giá trị đặc biệt trong bề dày lịch sử đấu tranh cách mạng của địa phương. Từ những ngày đầu xây dựng cơ sở đến cách mạng Tháng Tám, trải qua những năm tháng chống Pháp, chống Mỹ, đình đã trở thành căn cứ hoạt động của nhiều cán bộ cách mạng, là nơi nuôi chứa, tiếp tế lương thực nuôi cán bộ cấp tỉnh, huyện, xã. Vào những năm 1940, 1941, đội Thanh niên Tiền Phong, các đoàn thể thanh niên, phụ nữ… được thành lập tại đình. Đình còn là nơi cất giấu nhiều tài liệu, truyền đơn, tuyên truyền đường lối cách mạng, tập hợp Nhân dân biểu tình. Trong kháng chiến chống Mỹ, đình trở thành nơi nuôi chứa cán bộ cách mạng huyện, xã; là địa điểm trú đóng của du kích xã làm nhiệm vụ canh gác, bám đất giữ làng, bảo vệ cán bộ cách mạng khi dừng chân ở đình qua lại cắn cứ B3 Vạt Lài và nhiều nơi khác. “Tại đình còn có 2 hầm bí mật để cán bộ trú ẩn khi bị động, còn quanh khuôn viên đình có đào công sự để quân dân ngày đêm canh gác, bảo vệ cán bộ cách mạng tập kết về căn cứ”- ông Năm kể lại.
 
Năm 1997, xã Khánh Bình được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Trong thời kỳ chiến tranh, đình thần Khánh Bình đã tích cực nuôi chứa, đùm bọc nhiều cán bộ lãnh đạo tỉnh, huyện, lập nên chiến công lớn, góp phần không nhỏ vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. “Những người con của quê hương Khánh Bình được sinh ra và lớn lên sẽ tiếp nối truyền thống của cha ông, gìn giữ ngôi đình, qua đó sẽ là cơ hội để nhắc nhở về truyền thống đấu tranh anh hùng, bất khuất của dân tộc” - ông Năm chia sẻ.
 
Trong năm, đình diễn ra các lễ chính: Lễ Kỳ yên vào các ngày 15,16 tháng 3 âm lịch; Lễ Lạp miếu vào 15,16 tháng Chạp, thu hút người dân trong và ngoài xã đến thành tâm chiêm bái. Từ giá trị lịch sử và truyền thống cách mạng chứa đựng, đình Khánh Bình được UBND tỉnh xếp hạng là Di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh vào 4-11-2009.
 
Bài, ảnh: ÁNH NGUYÊN