Ngăn chặn thực phẩm không đảm bảo an toàn

10/01/2017 - 00:00
A A

(AGO) - Hiện nay, không ít người dân hoang mang về tình trạng thịt, cá, tôm bán tại chợ không đảm bảo an toàn thực phẩm (ATTP). Heo bị bơm nước, thịt bò ướp hàn the, tôm bị bơm chất bã. “Hãy là người tiêu dùng thông minh”, nhưng ngoài việc nâng cao nhận thức của người dân, phần quan trọng nhất vẫn là sự kiểm soát, ngăn chặn của cơ quan chức năng ngay từ những khâu đầu tiên, trước khi thực phẩm đến tay người tiêu dùng.

Trong các loại tôm, tôm sú được chọn để bơm chất bã nhiều nhất. Kiểm tra về mặt lâm sàng, tôm bơm tạp chất thường xòe đuôi, chứ không xếp đều và cụp xuống như bình thường; mang tôm rất cứng, thẳng và phồng căng. Đối với heo bị bơm nước, biểu hiện rõ nhất là đường cắt bị rỉ nước nhiều, cơ dãn, thịt tái màu... Theo phân tích của các cơ quan chức năng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng không đảm bảo ATTP như trên. Về khách quan, việc xảy ra rủi ro khi sử dụng thực phẩm là khó tránh khỏi. Quá trình sản xuất và chế biến thực phẩm chủ yếu ở mức độ nhỏ, lẻ. Theo tập quán, đa số nông dân tham gia trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, sử dụng không hết thì mang bán. Mặt khác, các trung tâm thương mại, siêu thị lớn đã đầu tư trang thiết bị, dụng cụ kiểm soát chất lượng ATTP đối với nguồn nguyên liệu đầu vào. Tuy nhiên, một bộ phận người dân có thu nhập thấp, không có cơ hội để tiếp cận và sử dụng thực phẩm an toàn này. Vả lại, họ thích ra “chợ cóc” gần nhà, mua tại xe đẩy bán dạo hơn là mua sản phẩm an toàn! Về chủ quan, chưa có cán bộ chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và hầu hết là kiêm nhiệm, nên tính chuyên nghiệp không cao, chưa tương xứng với nhiệm vụ, yêu cầu khắt khe của công tác kiểm tra, giám sát ATTP; phương tiện, trang thiết bị, kinh phí chưa được đầu tư đầy đủ; quá trình quản lý giữa các cơ quan chức năng chồng chéo, nhưng lại có khoảng trống, dẫn đến hiệu quả kém. Trong khi đó, một bộ phận người sản xuất- kinh doanh đặt lợi nhuận lên trên hết, lại không được giám sát chặt chẽ.

t5-1.jpgThực phẩm mất an toàn là nỗi trăn trở của người tiêu dùng (Anh mang tính chất minh họa)

Luật ATTP quy định, việc quản lý ATTP được giao cho 3 ngành: Y tế, Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Hiện nay, công tác thanh tra, kiểm tra ATTP do Thanh tra của các sở, từng đơn vị phối hợp liên ngành đảm nhiệm. Trong thời gian cao điểm, còn có cán bộ chuyên môn cấp huyện, xã tiến hành kiểm tra thường xuyên, đột xuất đối với việc đảm bảo ATTP trên thị trường. Theo Phòng Kinh tế TP. Long Xuyên, giải pháp ATTP trong lĩnh vực nông nghiệp cần triển khai là kiểm soát theo phương pháp nhận diện mối nguy gây mất ATTP, phòng ngừa, ngăn chặn. Nếu không ngăn chặn được thì khống chế mối nguy ở dưới mức giới hạn tối đa cho phép. Chính nguyên lý này đã dẫn đến nhu cầu thực tế khách quan là phải kiểm soát ATTP theo toàn bộ chuỗi sản xuất. Hệ thống quản lý ATTP phải có tổ chức chuyên trách tới các xã, phường, trị trấn; đầu tư trang thiết bị và nhân lực; đào tạo cán bộ. Quan trọng nhất, phải xây dựng hệ thống kiểm nghiệm. Nếu không đưa ra được con số chính xác rất nguy hiểm, vì không thể phục vụ cho công tác quản lý ATTP, cũng như truy cứu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội, công luận và người dân tham gia giám sát bảo đảm ATTP, đấu tranh với các hành vi vi phạm, nhất là tại cơ sở.

Có thể thấy, cuộc vận động đấu tranh cho ATTP giờ đây không chỉ ở khía cạnh pháp luật, mà cả ở vấn đề đạo đức. Không thể giải quyết dứt điểm tình trạng này trong ngày một, ngày hai, do vài cơ quan có thẩm quyền phụ trách. Đó là vấn đề chung cần sự tham gia của toàn xã hội, bằng tình người, hướng về cộng đồng.

Năm 2016, TP. Long Xuyên phát hiện 1 trường hợp dương tính với hàn the đối với mẫu thịt bò vụn tại góc đường Ngô Thời Nhậm - Nguyễn Trãi, nên tiến hành tiêu hủy 25kg thịt, xử phạt chủ sạp 1 triệu đồng; tiêu hủy 12kg sản phẩm gia cầm đông lạnh tẩm urea và hàn the, bán ở chợ Mỹ Long.

Tùy theo tính chất, mức độ, tổ chức, cá nhân sản xuất - kinh doanh thực phẩm vi phạm pháp luật về ATTP thì bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường và khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật. Bộ luật Hình sự năm 2015 cũng quy định: Phạt tù từ 3 năm đến 20 năm, phạt tiền từ 200 triệu đến 500 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm quy định về vệ sinh an toàn khác (phạm tội có tổ chức, gây tổn hại sức khỏe, làm chết người…).

Bài, ảnh: KHÁNH HƯNG