Sự cần thiết ban hành Bộ luật Tố tụng dân sự

11/07/2016 - 00:07
A A

(AGO) - Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 25-11-2015, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2016, gồm 10 phần, 42 chương, 517 điều. So với Bộ luật năm 2004, BLTTDS giữ nguyên 63 điều; sửa đổi, bổ sung 350 điều; bổ sung mới 104 điều; bãi bỏ 7 điều.

Qua 10 năm thi hành, BLTTDS năm 2004 đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; bảo đảm trình tự và thủ tục tố tụng dân sự (TTDS) dân chủ, công khai, đơn giản, thuận lợi cho người tham gia tố tụng thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình; đề cao vai trò, trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, tổ chức trong hoạt động TTDS. Trước yêu cầu của công tác cải cách tư pháp, để phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động TTDS, của Tòa án nhân dân (TAND), bảo đảm Tòa án thực sự là chỗ dựa của Nhân dân trong việc bảo vệ công lý, quyền con người, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, việc sửa đổi, bổ sung BLTTDS năm 2004 là yêu cầu cần thiết, vì những lý do:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để TAND thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ được giao, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ những khó khăn, bất cập trong công tác giải quyết, xét xử các vụ việc dân sự.

Thứ hai, Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức TAND năm 2014 đã được Quốc hội thông qua có những nội dung quan trọng cần được tiếp tục cụ thể hóa trong các luật tố tụng nói chung và TTDS nói riêng. Đặc biệt, Luật Tổ chức TAND năm 2014 có nhiều nội dung quan trọng về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt động của TAND; về cơ cấu tổ chức, thẩm quyền của từng cấp Tòa án; về nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán, Hội thẩm đã có những thay đổi căn bản. Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao có nhiệm vụ lựa chọn quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TAND  tối cao, bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, có tính chuẩn mực của các Tòa án, tổng kết phát triển thành án lệ và công bố án lệ để các Tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử. Trong quá trình xét xử vụ án, Tòa án phát hiện và kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ văn bản pháp luật trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm trả lời Tòa án kết quả xử lý văn bản pháp luật bị kiến nghị theo quy định của pháp luật làm cơ sở để Tòa án giải quyết vụ án.

Thứ ba, thời gian qua, Quốc hội đã thông qua một số đạo luật theo tinh thần Hiến pháp mới, như: Bộ luật Dân sự; Luật Phí và lệ phí; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự; Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân, Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Công chứng. Quốc hội cũng đang xem xét cho ý kiến đối với dự án Luật Đấu giá tài sản và một số dự án Luật khác có liên quan đến TTDS. Do vậy, việc sửa đổi, bổ sung BLTTDS cũng là cần thiết để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

(Còn tiếp)

K.N