Tác hại của thuốc lá Hero, Jet và chính sách tiêu hủy

31/03/2015 - 05:31
A A

(AGO) - Qua kết quả nghiên cứu, 2 loại thuốc lá điếu nhập lậu Hero và Jet chứa hàm lượng cao các chất cấm “chết người”. Chính sách tiêu hủy toàn bộ thuốc lá lậu bắt giữ là phù hợp luật pháp quốc tế, đồng thời bảo vệ sức khỏe giống nòi… 

Chất cấm bào mòn sức khỏe

Kết quả nghiên cứu của Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an), phân tích sợi và khói thuốc Hero và Jet hiện cho thấy, cấu trúc phân tử có chứa chất 7-Hydroxy-6-methoxy-2H-1-benzopyran-2-one thuộc nhóm Coumarin nguy hiểm đến sức khỏe, Bộ Y tế đã cấm sử dụng trong thực phẩm. Trên thế giới, đã có nhiều nghiên cứu về tác hại của chất Coumarin làm phụ gia trong thực phẩm gây độc hại lên hệ thần kinh, tim, mạch máu, gan động vật và gây khối u ung thư trong cơ thể người. Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA, Bộ Canh nông và Thực phẩm của Canada và Thái Lan đều cấm việc sử dụng chất Coumarin trong thực phẩm… Theo Tiến sĩ Phan Thế Đồng, nguyên Trưởng khoa Công nghệ thực phẩm Trường đại học Nông lâm TP.HCM, Coumarin là hương liệu tổng hợp được sản xuất thông qua các phản ứng hóa học. Các nghiên cứu trên chuột cho thấy, chất Coumarin gây ngộ độc gan, phổi và hình thành những khối u. Tuy nhiên, trong sợi thuốc lá Hero và Jet được tẩm nhóm chất cấm Coumarin rất nguy, làm bào mòn sức khỏe người hút. Khói thuốc Jet và Hero chứa nhiều chất độc hại gây ung thư phổi, thực quản, tụy, miệng và bàng quang cả những người hút thuốc lá thụ động.

70T8.jpg

Hero và Jet được sản xuất bởi Công ty Sumatra ở Indonesia để xuất khẩu nên không bị ràng buộc thông tin cảnh báo tác hại. Các quốc gia nhập khẩu Hero và Jet chỉ để tái xuất. Ở Campuchia, Hero và Jet tạm nhập để tái xuất. Con đường xuất không chính thức bằng cách thẩm lậu qua biên giới các tỉnh Tây Nam. Tên tiếng Anh, bao bì bắt mắt, Hero và Jet gây ngộ nhận hàng hiệu. Nhiều người đã quen “gu” Jet và Hero nhưng mù tịch về thông tin các chất độc hại. Quan ngại về sản phẩm thuốc lá Hero và Jet, Viện Kinh tế kỹ thuật thuộc Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam đã phân tích hàm lượng Cadimi có trong thuốc lá Jet 2,11 mg/kg và Hero 2,69 mg/kg; Nicotin trong sợi thuốc lá Hero và Jet vượt quá ngưỡng cho phép (Jet là 2,61% và Hero là 2,48%); CO (Oxide Carbon) trong khói thuốc lá Jet và Hero ở ngưỡng cao, tăng nguy cơ mắc các bệnh nan y, yếu sinh lý nam giới…

Tăng cường phòng, chống buôn lậu thuốc lá

Khảo sát của Hiệp Hội thuốc lá Việt Nam, mỗi năm có trên 850 triệu gói thuốc lá điếu nhập lậu được tiêu thụ ở Việt Nam (chiếm 20% thị phần), trong đó Jet và Hero chiếm hơn 90%. Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (QLTT) Đỗ Thanh Lam, Nhà nước thất thu thuế trên 8.000 tỷ đồng mỗi năm và làm “chảy” trên 200 triệu USD qua biên giới do hoạt động buôn lậu thuốc lá. Nạn vận chuyển và kinh doanh thuốc lá lậu làm mất an ninh trật tự, các đối tượng vận chuyển hàng cấm gây nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Vì vậy, tăng cường đấu tranh phòng, chống buôn lậu thuốc lá sẽ đem lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế và xã hội.

Sau hai năm (2012-2014) Chính phủ cho phép thực hiện cơ chế “thí điểm” tái xuất thuốc lá điếu nhập lậu do các lực lượng chức năng bắt tịch thu còn chất lượng sử dụng nhưng không mang lại hiệu quả. Ngày 3-2-2015, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 19/2015/TT-BTC hướng dẫn về cơ chế huy động, quản lý, sử dụng nguồn kinh phí hỗ trợ công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá điếu và chống sản xuất, buôn bán thuốc lá giả nhằm thực hiện tiêu hủy toàn bộ thuốc lá lậu bắt giữ. Nguồn kinh phí hỗ trợ cho Quỹ phòng, chống buôn lậu thuốc lá điếu và chống sản xuất, buôn bán thuốc lá giả do các doanh nghiệp thuốc lá đóng góp. Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam sẽ hỗ trợ 3.500 đồng/gói thuốc lá lậu và thuốc lá giả tiêu hủy.

Trước thực trạng buôn lậu thuốc lá diễn biến phức tạp, Bộ Công thương vừa ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT, yêu cầu Cục Quản lý thị trường (QLTT) chỉ đạo lực lượng QLTT thực hiện tốt Chỉ thị số 30/CT-TTg của Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Thuốc lá là mặt hàng trọng điểm kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu trong năm 2015 và các năm tiếp theo. Lực lượng QLTT phải tăng cường kiểm tra doanh nghiệp, hộ kinh doanh, dịch vụ có kinh doanh thuốc lá… Phối hợp lực lượng Công an rà soát, kiểm tra các tụ điểm, đầu nậu buôn bán, tàng trữ thuốc lá lậu. Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam và các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá chủ động hợp cung cấp thông tin hỗ trợ công tác kiểm tra, kiểm soát. Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam hỗ trợ kinh phí tuyên truyền vận động tổ chức, cá nhân không tham gia buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá lậu.

Theo Nghị định 43/2009/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư liên tịch số 36/2012 của liên bộ: Công thương, Y tế, Công an và Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, thuốc lá (cả Jet và Hero) là hàng hóa cấm nhập lậu, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ. Hành vi vi phạm từ 1.500 gói đến dưới 4.500 gói bị truy tố hình sự với mức án tù 6 tháng đến 3 năm; từ 4.500 gói đến dưới 13.500 gói sẽ bị phạt  3-7 năm; từ 13.500 gói trở lên sẽ bị phạt 7-15 năm. Người phạm tội còn bị phạt từ 3- 30 triệu đồng, bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ và hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm.

 

Bài, ảnh: HÒA BÌNH