Vụ kiện Tòa án thành phố Evry- vùng Paris của bà Trần Tố Nga

05/05/2015 - 05:11
A A

(AGO) - LTS: Ngày 9-4-2015, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) đã tổ chức họp báo công bố thư ngỏ của VAVA về việc bà Trần Tố Nga, một công dân Pháp gốc Việt đệ đơn lên Tòa án TP. Evry, Cộng hòa Pháp, kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ đã sản xuất và cung cấp chất độc hóa học cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Báo An Giang trích đăng thư ngỏ của VAVA và khái lược về vụ kiện của bà Trần Tố Nga.

Ngày 16-4, Tòa án TP. Evry thuộc vùng Paris của nước Pháp tiến hành tố tụng đối với vụ kiện của bà Trần Tố Nga, một công dân Pháp gốc Việt, là nạn nhân của chất độc da cam/dioxin trong chiến tranh ở Việt Nam. Đồng hành cùng các nạn nhân chất độc da cam là các luật sư, các nhà khoa học, đông đảo người dân trong nước và bạn bè quốc tế, để công lý đang bị trì hoãn không thể trở thành công lý bị chối từ.

Khởi đầu bằng một vụ rò rỉ hóa chất có chứa dioxin xảy ra năm 1949 tại nhà máy hóa chất của Công ty hóa chất Monsanto, không ai ngờ rằng, từ đầu nửa cuối thế kỷ XX, loài người đã phải đương đầu với thảm họa dioxin bắt nguồn từ nền công nghiệp hóa chất nông nghiệp Mỹ và ngay trên đất Mỹ, thảm họa về dioxin lớn dần khi Mỹ bắt đầu cuộc chiến tranh hóa học tại miền Nam Việt Nam ngày 10- 8-1961.

Để che giấu việc tiến hành chiến tranh hóa học ở Việt Nam, Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định, đó là các chất diệt cỏ, làm rụng lá thông thường, không độc hại đối với sinh vật, tác dụng không đáng kể đối với sức khỏe con người, mối liên quan nhân quả giữa dioxin và bệnh tật chưa được chứng minh bằng cơ sở khoa học. Thế nhưng, 50 năm đã trôi qua mà thảm họa của chất độc da cam/dioxin vẫn còn tiếp diễn, hậu quả của nó đối với con người mang tính hệ thống, các bệnh do chất dioxin gây ra đều là bệnh nan y, không thể cứu chữa.

Được sống là quyền trước tiên của con người, nhưng nạn nhân chất độc da cam/dioxin thì bị tước đi tất cả nội dung của Quyền được sống, bị giày vò về thể xác, bị đau đớn về tinh thần, kéo dài cuộc sống ngoắc ngoải cho đến khi chết. Chỉ trong một thập kỷ, chất độc da cam/dioxin đã gây ra những biến hóa về gien, làm sản sinh ra những quái thai, dị dạng, dị tật đặc biệt kinh khủng và chưa biết hậu quả sẽ kéo dài đến thế hệ nào mới chấm dứt.

Nỗi đau của nạn nhân thường kéo dài trong 10, 20, 30, 40 năm cho đến khi chết. Những gia đình có hai, ba hoặc bốn, năm nạn nhân thuộc ba thế hệ nối tiếp nhau thì nỗi đau, sự cực nhọc của họ đã vượt ra khỏi giới hạn chịu đựng của con người. Ở Việt Nam, việc chăm sóc chữa bệnh, phục hồi chức năng cho nhiều triệu nạn nhân, việc tẩy độc ở các điểm nóng, việc khôi phục môi trường sinh thái là những công việc xảy ra hàng ngày. Nó đòi hỏi những khoản chi phí khổng lồ từ ngân sách Nhà nước, là một gánh nặng về chính trị, kinh tế- xã hội của đất nước. Trong khi các quân nhân Mỹ và các nước tham gia vào cuộc chiến tranh bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin thì được các công ty hóa chất Mỹ bồi thường, ấy vậy mà hơn 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm, bị gieo chết chóc thì các công ty hóa chất Mỹ lại tìm mọi cách để phủ nhận trách nhiệm.

Đại diện cho hơn 3 triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) kêu gọi:

1)- Tòa án TP. Evry- vùng Paris của nước Pháp nhanh chóng củng cố, hoàn tất hồ sơ, thủ tục để xét xử vụ án bênh vực quyền lợi cho nguyên đơn- nạn nhân chất độc da cam, bà Trần Tố Nga. Các luật sư tham gia tố tụng vụ kiện hãy nói ra những lời từ trái tim mình vì công lý cho nạn nhân da cam “ những người đau khổ nhất trong những người đau khổ, những người nghèo nhất trong những người nghèo”. Các nhà sản xuất chất độc da cam Hoa Kỳ, đặc biệt là Monsanto và Dow Chemical phải nhận trách nhiệm và có nhiều nỗ lực, đầy đủ hơn để cùng Chính phủ và Nhân dân Việt Nam thanh khiết những “điểm nóng” còn tồn tại, giúp đỡ toàn diện và có ý nghĩa cho nạn nhân chất độc da cam và gia đình họ ở Việt Nam một cách thực tế và hiệu quả.

2)- Hội Luật gia dân chủ quốc tế (IADL) phát động một phong trào phổ biến rộng rãi trong Nhân dân các nước về thảm họa chất độc dioxin đối với con người và môi trường, kêu gọi phương tiện truyền thông của các Chính phủ, của các tổ chức NGO tích cực tham gia công tác truyền thông quảng bá về các hậu quả nặng nề của công nghệ, quy trình sản xuất sản phẩm có chứa clo trong hóa nông nghiệp và hóa công nghiệp là nguồn làm phát sinh ngày càng nhiều chất độc dioxin ra môi trường.

3)- Hội Luật gia các quốc gia, thành viên của IADL kêu gọi giới luật gia, luật sư, giới khoa học, các chính khách, các nhà hoạt động xã hội ủng hộ việc đấu tranh đòi các công ty hóa chất Mỹ phải tham gia cùng Chính phủ Việt Nam khắc phục các hậu quả của chiến tranh hóa học cho Việt Nam, bồi thường thiệt hại và giúp đỡ các mặt cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam.

4)- Hội đồng hòa bình thế giới hãy nói lên tiếng nói đoàn kết toàn thế giới, các Chính phủ, các tổ chức, các cá nhân hãy hành động ngay để ủng hộ các nạn nhân da cam, đặc biệt là sự giúp đỡ cho các nạn nhân da cam ở Việt Nam để cùng phấn đấu cho mục tiêu chung là ngăn chặn sử dụng vũ khí hóa học cũng như các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt khác.

Hãy cùng nhau hành động vì nạn nhân da cam !

Chủ tịch VAVA Nguyễn Văn Rinh

Khái quát vụ kiện của bà Trần Tố Nga

Bà Trần Tố Nga sinh năm 1942 ở Nam Bộ. Năm 1954, bà tập kết ra Bắc. Năm 1965, sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội, bà xung phong hoạt động ở miền Nam, làm phóng viên Thông tấn xã Giải Phóng, phục vụ ở các mặt trận nóng bỏng, như: Tây Ninh, Bình Dương, Sài Gòn - Gia Định. Năm 1972, được cử vào hoạt động ở nội thành Sài Gòn. Tháng 8-1974, bà bị bắt tù cho đến ngày 30-4-1975. Năm 1993, bà Nga sang sống ở Pháp, sau đó trở thành công dân Pháp.

Trong thời gian hoạt động ở chiến trường Việt Nam, bà Nga đã bị trực tiếp phơi nhiễm chất độc hóa học. Đã bị nhiều thứ bệnh và theo kết quả xét nghiệm năm 2011 tại một phòng xét nghiệm ở Đức, hiện độ dioxin trong máu của bà vẫn cao hơn nhiều so với mức cho phép. Con gái đầu của bà đã chết lúc 17 tháng tuổi vì bệnh tim bẩm sinh. Con gái thứ hai bị bệnh Alpha Thalassemie (hồng cầu khuyết). Chỉ có con gái thứ ba là có sức khỏe bình thường.

Là nạn nhân của chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh, bà Trần Tố Nga đã tham gia nhiều hoạt động từ thiện, giúp đỡ các trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Với những việc làm đó, bà đã được Nhà nước Pháp tặng Huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh. Tháng 5-2009, bà ra làm nhân chứng tại Tòa án Lương tâm quốc tế ở Paris xét xử 37 công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc hóa học cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam; từ đó bà có ý định đứng đơn kiện các công ty hóa chất Mỹ đã làm bà bị nhiễm chất độc da cam, dẫn đến thảm cảnh da cam cho bà và các con của bà.

Bà Nga đã gặp Luật sư William Bourdon, thuộc Đoàn Luật sư Paris, là một luật sư ở Pháp nổi tiếng với các vụ kiện bênh vực người dân trong tranh chấp với các công ty lớn và các vụ kiện liên quan đến tội chống nhân loại. Ông William Bourdon đã đồng ý cùng đứng đơn kiện để biện hộ cho bà kiện các công ty hóa chất Mỹ. Ngày 14-5-2014, đơn kiện đã được gửi tới Tòa Đại hình Evry của Pháp và 26 công ty hóa chất Mỹ.

Theo bà Trần Tố Nga, mục đích vụ kiện của bà là làm cho thế giới thấy rõ tội của các công ty hóa chất của Mỹ đã cung cấp chất độc hóa học cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho Nhân dân Việt Nam và để làm tiền lệ cho các vụ kiện khác đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Vì lẽ đó, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam đã ủng hộ vụ kiện và đã hỗ trợ bà Trần Tố Nga, trong đó có hỗ trợ một phần về tài chính để tiến hành vụ kiện.