70 tham luận khoa học tại hội thảo Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ

24/08/2016 - 14:19
A A

Gần 70 tham luận khoa học có giá trị học thuật, được nghiên cứu công phu, đề cập đến các vấn đề lịch sử-văn hóa-xã hội… ở Đàng Trong và xứ Quảng thời chúa Nguyễn đã được đem ra thảo luận. Đặc biệt với phần lớn nội dung xoay quanh vai trò Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ.

Đó là những thông tin xoay quanh hội thảo khoa học “Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ” diễn ra ngày 24/8 tại thị xã Điện Bàn (Quảng Nam). Sự kiện mang tầm cỡ quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng UBND tỉnh Quảng Nam, Bộ Văn hóa – Thể thao & Du lịch, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội Khoa học Việt Nam tổ chức.

Hội thảo được chủ trì bởi TS. Trần Quốc Khánh (Thứ trưởng Bộ KH&CN), Nhà Sử học Dương Trung Quốc, GS.TS Nguyễn Văn Hiệp (Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học) và TS. Nguyễn Văn Thanh (phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, trưởng ban tổ chức hội thảo).

Vai trò của Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ

So với 2 hội thảo về Dinh trấn Thanh Chiêm diễn ra trước đó (vào các năm 2002 và 2007), hội thảo khoa học lần này được cho là có tính quy mô bậc nhất. Hàng trăm nhà quản lý, nghiên cứu, học giả trong và ngoài nước, các linh mục…đã hội tụ tại mảnh đất đóng vai trò thủ phủ trong một thời gian dài của xứ Đàng Trong.

70 tham luận khoa học tại hội thảo Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ - 1

TS Trần Quốc Khánh (bên phải, Thứ trưởng Bộ KH&CN) chủ trì hội thảo - Ảnh: Tam Liên

Phát biểu khai mạc hội thảo, đại diện chính quyền tỉnh Quảng Nam ngay lập tức khẳng định vai trò lịch sử, tầm quan trọng đặc biệt của Dinh trấn Thanh Chiêm. Dinh trấn được ví như trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị của Đàng Trong từ thế kỉ XVII-XVIII. Bên cạnh đó, Thanh Chiêm là nơi du nhập đạo thiên chúa sớm nhất ở Đàng Trong. Tại đây, linh mục Francisco de Pina đã đặt nền móng cho việc nghiên cứu hình thành chữ Quốc ngữ.

Từ 70 bài tham luận được xuất bản song ngữ Anh – Việt, các đại biểu tham dự đã dễ dàng tiếp cận, nắm bắt những chủ đề chính được sắp xếp theo thứ tự, có tính tương đối cao. Nhiều tham luận đề cập những nội dung nghiên cứu khác nhau, không chỉ liên quan đến Dinh trấn Thanh Chiêm và sự ra đời của chữ Quốc ngữ.

70 tham luận khoa học tại hội thảo Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ - 2

Nhà Sử học Dương Trung Quốc (đồng chủ trì hội thảo) - Ảnh: Tam Liên

Nhóm chủ đề 1 do các nhà nghiên cứu: Nguyễn Văn Đăng, Mai Văn Được, Châu Yến Loan… biên soạn chủ yếu tập trung vào vấn đề lịch sử xứ Quảng thời Chămpa và Đàng Trong. Các tác giả luận bàn đến nguyên nhân, thời gian ra đời, dấu ấn Dinh trấn trong lịch sử, mục tiêu của Nguyễn Hoàng trong việc lập nên Dinh trấn nhằm phục vụ sự nghiệp bảo vệ an ninh, chủ quyền.

Trong khi đó, nhóm chủ đề 2 mang tên “Dinh trấn Thanh Chiêm và sự ra đời chữ Quốc ngữ” của các tác giả tên tuổi: Nguyễn Đức Nhuệ, Bùi Văn Tiếng… thu hút sự quan tâm đặc biệt từ đông đảo đại biểu tham dự. Đây được xem là chủ đề chính của hội thảo bởi có đến 31 tham luận (chiếm gần 50%) với nội dung quả quyết Dinh trấn Thanh Chiêm là nơi đầu tiên khai sinh chữ Quốc ngữ. Đồng thời khẳng định quá trình truyền bá đạo Công giáo vào Quảng Nam – tiền đề ra đời chữ Quốc ngữ. Giáo sĩ Francisco de Pina với quá trình hình thành chữ Quốc ngữ tại Dinh trấn Thanh Chiêm đầu thế kỉ XVII.

Ngoài ra, với 2 nhóm chủ đề còn lại bao gồm: Quá trình hoàn thiện, sử dụng, truyền bá chữ Quốc ngữ và Bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa Dinh trấn Thanh Chiêm cũng được đông đảo đại biểu tham dự chú ý theo dõi.

Đề xuất công nhận di tích cấp quốc gia

Sau khi tiếp thu những nội dung chính của gần 70 bài tham luận gửi đến hội thảo khoa học, hàng trăm đại biểu tham dự đã có cái nhìn mới mẻ và nắm bắt sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan.

70 tham luận khoa học tại hội thảo Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ - 3

Hội thảo góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ

Ban tổ chức đánh giá cao các bài tham luận và ghi nhận cống hiến của 4 nhóm tác giả tham dự. Đặc biệt những nghiên cứu công phu, đầy tâm huyết và giàu tính thuyết phục, đề cập đến lịch sử, kinh tế, xã hội, văn hóa…ở Đàng Trong thời chúa Nguyễn đã góp phần làm sáng tỏ không ít thắc mắc tồn tại bấy lâu.

Ông Nguyễn Văn Thanh, phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, cho hay hội thảo lần này ngoài thảo luận làm sáng tỏ vai trò, trị trí và quá trình phát triển của Dinh trấn Thanh Chiêm, chính quyền địa phương còn hy vọng đây sẽ là cơ sở để lập hồ sơ khoa học đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia.

“Từ những nghiên cứu trước đó, năm 2008, UBND tỉnh đã quyết định xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cho Dinh trấn Thanh Chiêm. Chúng tôi đang cố gắng triển khai công tác phục dựng, bảo tồn di tích trong thời gian đến nhằm tôn vinh, phát huy giá trị lịch sử-văn hóa của di tích và chữ Quốc ngữ. Mục đích để làm sao Dinh trấn nổi tiếng một thời được nhà nước xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia”, ông Nguyễn Văn Thanh cho biết.

Theo TAM LIÊN (Khám Phá)