Bệnh khớp và cách phòng ngừa

27/05/2016 - 01:01
A A

(AGO) - Tôi bị đau hai cánh tay, chụp X-quang khớp vai, cổ và cột sống lưng, làm xét nghiệm máu, bác sĩ chẩn đoán viêm đa khớp và cho uống thuốc theo toa. Xin hỏi viêm đa khớp có phải là bệnh mãn tính? Chế độ ăn uống cần kiêng cữ gì không? Làm thế nào để phòng ngừa bệnh này?

 ĐẶNG THANH TUẤN (Châu Thành)

Ths.BS. Phạm Ngọc Hoa, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Trung tâm An Giang:

Trong thư, anh không nói rõ anh bao nhiêu tuổi, vì có nhiều bệnh về khớp có liên quan đến tuổi khởi phát bệnh. Anh mô tả chỉ đau hai cánh tay, sau đó được chẩn đoán viêm đa khớp là chưa chính xác, chắc còn một số triệu chứng khác nữa. Bệnh khớp phải có đau tại khớp như khớp ngón tay, bàn- ngón- khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp cổ chân, gối, khớp háng, khớp vai…

Trong y khoa không có chẩn đoán viêm đa khớp, mà là viêm khớp dạng thấp, thoái hóa đa khớp, viêm khớp do gout, viêm khớp vảy nến…

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý về khớp rất thường gặp, bệnh ở nữ nhiều hơn nam. Đây là một bệnh lý tự miễn có tổn thương tại khớp và ngoài khớp, như: Viêm mạch máu, viêm màng ngoài tim, xơ phổi, tràn dịch màng phổi, bệnh lý ở mắt…

Nguyên nhân tại sao mắc bệnh này cũng chưa biết được. Bệnh thường có các triệu chứng như đau khớp, cứng khớp buổi sáng kéo dài trên một giờ. Nghĩa là sáng sớm thức dậy, người bệnh cảm thấy các khớp bị cứng, cố gắng cử động một lúc thì giảm hoặc hết. Các khớp thường bệnh là các khớp nhỏ như khớp liên đốt gần bàn tay, khớp bàn- ngón tay, khớp cổ tay, khuỷu, gối, khớp cổ chân, bàn- ngón chân… Cần lưu ý, trong viêm khớp dạng thấp, khớp bị bệnh đối xứng cả hai bên. Đôi khi khám bệnh có những hạt nhỏ dưới da.

Khi bệnh nhân có những triệu chứng trên, bác sĩ sẽ cho làm các xét nghiệm máu, chụp X– quang để chẩn đoán bệnh. Đây là một bệnh mạn tính chữa không khỏi được, tỉ lệ tàn phế cao, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ làm chậm diễn tiến của bệnh, hạn chế tàn phế cho bệnh nhân phần nào. Vì không biết nguyên nhân gây ra nên bệnh cũng không phòng ngừa được.

Theo những triệu chứng anh kể và anh đã được bác sĩ cho chụp cột sống cổ, vai, lưng có lẽ là những nơi anh bị đau nên tôi ít nghĩ anh bị viêm khớp dạng thấp.

Một bệnh lý khớp thường gặp nữa là thoái hóa khớp. Đây là bệnh do quá trình lão hóa của cơ thể, liên quan chặt chẽ đến tuổi tác của người bệnh, càng lớn tuổi, trước đây từng làm công việc nặng nhọc, mang vác nhiều, càng có nguy cơ thoái hóa khớp càng nhiều, càng nhanh. Tổn thương đầu tiên ở sụn khớp, sau đó toàn bộ khớp gây mất chức năng của khớp. Tất cả các khớp đều có thể bị thoái hóa nhưng thường gặp ở các khớp lớn, khớp chịu sức nặng nhiều, như: Khớp gối, khớp háng, cột sống cổ, cột sống thắt lưng, khớp vai. Triệu chứng nổi bật của thoái hóa khớp là đau tại khớp, đau nhiều khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Nếu thoái hóa khớp gối, bệnh nhân thường đau gối, có tiếng lạo xạo, lụp cụp khi cử động khớp gối…

Thoái hóa cột sống cổ thường đau vùng cổ gáy, hạn chế vận động, đau tăng khi mệt mỏi, căng thẳng, lao động nặng hoặc khi thời tiết thay đổi… Đôi khi kèm nhức đầu chóng mặt, ù tai, hoa mắt, tê hai tay…

Thoái hóa cột sống thắt lưng thường đau âm ỉ vùng lưng tương ứng, có khi đau đột ngột sau khi mang vác, khiêng xách nặng, đau có thể  từng đợt hoặc liên tục.

Điều trị thoái hóa khớp bằng các biện pháp không dùng thuốc và dùng thuốc. Điều trị không dùng thuốc như là giảm cân, liệu pháp nhiệt, lạnh, xoa bóp. Biện pháp dùng thuốc như các thuốc giảm đau hoặc chích vào khớp một số thuốc điều trị đặc hiệu… Cũng cần lưu ý với anh, bệnh thoái hóa khớp không chữa dứt được.

Một bệnh lý gây viêm khớp cũng thường gặp nữa là gout. Đây là bệnh thường gặp của người nam, khớp thường bị ảnh hưởng là khớp bàn- ngón chân (chiếm 50- 70% các trường hợp), các vị trí khác như khớp cổ chân, khớp gối, muộn hơn có thể viêm các khớp chi trên, rất hiếm gặp viêm đa khớp cấp. Bệnh thường diễn biến cấp tính, đôi khi chuyển thành viêm khớp gout mạn, bệnh nhân bị đau nhiều khớp mạn tính, có thể đối xứng hai bên có biến dạng khớp, teo cơ, cứng khớp, khớp đau liên tục, xuất hiện các cục quanh khớp…

Do triệu chứng anh mô tả không rõ, do đó khả năng anh bị một trong 3 bệnh lý về khớp nêu trên là nhiều nhất.

Cùng bệnh lý về khớp nhưng mỗi bệnh sẽ có những cách điều trị riêng, khác nhau hoàn toàn, anh không nên tự mua thuốc về uống, nhất các thuốc có chứa corticoid vì thuốc này có rất nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Các bệnh về khớp có cách nào để phòng ngừa không?

Tránh làm việc nặng, giữ cân nặng thích hợp, uống thêm sữa, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tránh bị suy dinh dưỡng hoặc bị còi xương từ lúc nhỏ để giúp cho khung xương được vững chắc, phòng ngừa loãng xương là một trong những cách phòng ngừa và là chậm tiến triển của thoái hóa khớp.

Đối với bệnh gout, có thể phòng ngừa như không lạm dụng bia, rượu, ăn quá nhiều thịt, tạng động vật,… Nếu đã bệnh phải điều trị đúng, tránh bị những đợt cấp dễ chuyển thành mạn tính.

ĐOÀN PHƯỚC (Tổng hợp)