Biến đổi khí hậu và sức khỏe cộng đồng

12/10/2012 - 09:48
A A

Biến đổi khí hậu làm cho thiên tai, thảm họa, đặc biệt là bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, sóng thần ngày càng gia tăng về tần suất, cường độ và quy mô. Trong những năm gần đây, do biến đổi khí hậu nên những cơn bão có sức tàn phá lớn xuất hiện ngày càng nhiều, phá hủy nhà cửa, công trình, hoa màu, cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người.

Biến đổi khí hậu làm cho thiên tai, thảm họa, đặc biệt là bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, sóng thần ngày càng gia tăng về tần suất, cường độ và quy mô. Trong những năm gần đây, do biến đổi khí hậu nên những cơn bão có sức tàn phá lớn xuất hiện ngày càng nhiều, phá hủy nhà cửa, công trình, hoa màu, cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người.

Khí hậu biến đổi có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đời sống và sức khỏe cộng đồng ở mọi quốc gia. Đặc biệt là đối với những người nghèo sinh sống ở những vùng dễ bị tác động của biến đổi khí hậu gây ra (sóng thần vùng ven biển, các bệnh truyền nhiễm ở vùng nhiệt đới...).

 
Đoàn viên thanh niên TP Cà Mau ra quân vớt rác làm sạch đẹp môi trường, bảo vệ sức khỏe
người dân.                       Ảnh: Khánh Phương

Tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người thông qua mối quan hệ trao đổi vật chất, năng lượng giữa cơ thể người với môi trường xung quanh, dẫn đến những biến đổi về sinh lý, tập quán, khả năng thích nghi và những phản ứng của cơ thể đối với các tác động đó.

Các đợt nắng nóng kéo dài, nhiệt độ không khí tăng, gây nên những tác động tiêu cực đối với sức khỏe con người, dẫn đến gia tăng một số nguy cơ đối với tuổi già, những người mắc bệnh tim mạch, bệnh thần kinh, dị ứng.

Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới, sự biến đổi khí hậu trong những thập niên gần đây rõ ràng có ảnh hưởng đến một số bệnh truyền nhiễm. Năm 2000 có khoảng 2,4% số trường hợp tiêu chảy cấp trên thế giới, 6% các trường hợp mắc sốt rét trong các nước có mức thu nhập trung bình và thấp có liên quan đến biến đổi khí hậu. Trong 14 triệu người chết hằng năm có tới 40% chết do bệnh lây nhiễm.

Theo cảnh báo, đến năm 2080 sẽ có 1,5-3,5 tỷ người trên thế giới phải đối mặt với nguy cơ sốt xuất huyết mà nguyên nhân là do hiện tượng trái đất ấm lên và do khí hậu thay đổi, sốt Dengue sẽ lại tăng lên. Trong thời gian sắp tới tác động gián tiếp của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người thông qua những nguồn gây bệnh, làm tăng khả năng bùng phát và lan truyền các bệnh dịch như: cúm A/H1N1, cúm A/H5N1, tiêu chảy, dịch tả...

Biến đổi khí hậu làm tăng khả năng xảy ra một số bệnh nhiệt đới như: sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, làm tăng tốc độ sinh trưởng và phát triển nhiều loại vi khuẩn và côn trùng, vật chủ mang bệnh (ruồi, muỗi, chuột, bọ chét, ve).

Biến đổi khí hậu là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện trở lại của một số bệnh truyền nhiễm ở vùng nhiệt đới (sốt rét, sốt Dengue, dịch hạch, dịch tả), xuất hiện một số bệnh truyền nhiễm mới (SARS, cúm A/H5N1, cúm A/H1N1), thúc đẩy quá trình đột biến của vi-rút gây bệnh cúm A/H1N1, H5N1 nhanh hơn.

Các hoạt động của con người đã gây biến đổi hệ sinh thái cả ở trên cạn và dưới nước, săn bắn trái phép làm giảm đáng kể, thậm chí gây diệt vong một số loài thú hiếm, phát thải khí nhà kính ngày càng tăng, là nguyên nhân chủ yếu của xu thế ấm lên toàn cầu, tầng ozon bị phá hủy dẫn đến sự tăng cường độ bức xạ tử ngoại trên mặt đất, là nguyên nhân gây bệnh ung thư da và các bệnh về mắt.

Tác động của sự biến đổi khí hậu hiện nay không chỉ dừng lại trong phạm vi của mỗi quốc gia mà đang là vấn đề mang tính toàn cầu. Do đó, trách nhiệm của cả cộng đồng là cùng Chính phủ thực hiện các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu giảm thiểu thiên tai; thực hiện chương trình xóa đói giảm nghèo, cải thiện điều kiện kinh tế- xã hội của nhân dân đặc biệt ở khu vực khó khăn.

Đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về vệ sinh phòng bệnh, văn hóa tại gia đình thông qua các chương trình như: nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, vườn - ao - chuồng, biogas…

Xây dựng chương trình, kế hoạch, thường xuyên giám sát, kiểm tra y tế các khu vực có nguy cơ lây bệnh truyền nhiễm cao nhằm kịp thời áp dụng các biện pháp phòng, chống không để các bệnh lây lan ra khu vực khác.

Xây dựng các khu vực xanh, sạch, đẹp (công viên, cây xanh, hoa, bồn phun nước …) trong các khu dân cư. Đồng thời, thiết lập các tiêu chuẩn xây dựng nhà ở, các khu nhà ở đi đôi với cung cấp hệ thống nước thải.

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về biến đổi khí hậu để mọi người đều có ý thức tự ứng xử hợp lý nhất./.

Bác sĩ Nguyễn Hiền, baocamau