Chấm dứt "thống kê trùng, tăng trưởng ảo"

08/08/2014 - 10:52
A A

Sẽ không còn chuyện tổng sản phẩm nội địa (GDP) các tỉnh thành năm nào cũng tăng 10-14% trong khi GDP cả nước chỉ tăng 5-7%.

Một lộ trình chấm dứt nghịch lý này vừa được Bộ Kế hoạch - đầu tư công bố ngày 7-8.
 
Năm 2013, GDP - số ước tính - của nhiều địa phương cao hơn nhiều so với của cả nước. Trong ảnh: Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - đầu tư Bùi Quang Vinh trao đổi với các phóng viên tại hội nghị (Nguồn: Tổng cục Thống kê, báo cáo của HĐND Hà Nội và TP.HCM, Cục Thống kê Đà Nẵng, Cục Thống kê Cần Thơ) - Ảnh: Đăng Nam - Đồ họa: Như Khanh 
 
Hội nghị toàn quốc ngành KH-ĐT khai mạc tại TP Đà Nẵng ngày 7-8 dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Hội nghị này được đánh giá là vô cùng quan trọng, liên quan đến nhiều quyết sách trong phát triển cơ cấu kinh tế đất nước trong năm năm tới.
 
Một trong những vấn đề mà lãnh đạo các tỉnh thành hết sức quan tâm, đó là cách tính GDP mới mà Chính phủ chuẩn bị thông qua vào đầu năm tới.
 
Không ai tính GDP địa phương
 
Nói về việc sắp tới đây cả nước sẽ phải điều chỉnh lại cách tính GDP mà lâu nay các địa phương tự xây dựng và công bố, ông Bùi Quang Vinh - bộ trưởng Bộ KH-ĐT - cho rằng đây là một bước quyết định rất quan trọng nhưng cũng vô cùng nhạy cảm. Quan trọng là nếu cứ để các địa phương tự tính toán rồi công bố theo hướng không chính xác sẽ dẫn đến nhiều quyết sách phát triển kinh tế của địa phương bị tính toán sai.
 
Theo ông Vinh, đơn cử như một số địa phương có cửa khẩu lớn, mỗi năm xuất khẩu qua cửa khẩu này từ 3-5 tỉ USD, thế nhưng toàn bộ giá trị sản xuất đó không phải do địa phương này làm ra mà do các địa phương lân cận, nhưng họ vẫn tính vào giá trị xuất nhập khẩu của mình.
 
Như vậy là tính trùng, từ đó tạo nên tăng trưởng ảo. Và các địa phương cứ thế đua nhau chạy theo con số tăng trưởng ảo rồi đưa vào nghị quyết đại hội đảng bộ, rồi phấn đấu đủ thứ chuyện... như thế là không đúng. Trong khi quốc tế người ta nhìn mình rất lạ.
 
Tại sao các địa phương tăng 10%/năm, thậm chí có địa phương tăng 14%/năm, nhưng kết cục GDP của cả nước chỉ tăng 5-7%/năm?
 
“Đây là điều không thể chấp nhận được trong kinh tế và các nước không tính GDP của địa phương mà phải tính cho cả quốc gia. Tuy nhiên, chúng ta đang trong thời kỳ chuyển đổi, vậy nên vẫn phải chấp nhận tính GDP cho mỗi địa phương mà chưa có cách nào khác” - ông Vinh nói.
 
Ông Vinh cho biết thêm: “Để hạn chế tính trùng, tính sai, vừa qua, Bộ KH-ĐT đã giao Tổng cục Thống kê trên cơ sở số liệu của cục thống kê các địa phương cung cấp, từ đó loại trừ các số liệu trùng lặp, sau đó thống nhất lại lần cuối có sự so sánh với GDP của địa phương lân cận, từ đó có một công bố chính thức cho các địa phương. Điều này sẽ thu hẹp khoảng cách lại và nó thực chất hơn".
 
"Tuy nhiên nó rất nhạy cảm bởi vì đảng bộ các tỉnh, thành sắp sửa vào đợt đại hội. Mọi năm đều công bố GDP của địa phương mình là 10-15% mà bây giờ chúng tôi công bố chỉ có 8-9%, thậm chí có địa phương tính ra chỉ có 4-5%, như vậy là khó rồi".
 
"Do vậy nếu không làm công tác tư tưởng trước thì các địa phương sẽ khó chấp nhận, cho rằng đó là con số không chính xác. Tuy nhiên đó là điều phải làm và chúng tôi khẳng định là dám làm vì lợi ích chung của đất nước. Tôi tin rằng các địa phương phải ủng hộ vì đây là chủ trương đúng đắn”, ông Vinh nói.
 
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Bộ trưởng Bùi Quang Vinh chủ trì hội nghị ngành kế hoạch - đầu tư - Ảnh: Đăng Nam
 
Chính thức triển khai từ năm 2018
 
Theo ông Nguyễn Bích Lâm - tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (Bộ KH-ĐT), từ những bất cập trên, sắp tới Tổng cục Thống kê sẽ trình Chính phủ thông qua đề án đổi mới quy trình biên soạn chỉ tiêu GDP cho các địa phương. Cuối năm nay, Bộ KH-ĐT sẽ trình Thủ tướng thông qua, và đề án này sẽ chính thức áp dụng cho giai đoạn 2016-2020.
 
Ông Lâm nhận định việc các địa phương xây dựng, đưa ra con số GDP quá cao trong thời gian qua đã gây ra hệ quả làm ảnh hưởng đến việc xây dựng các mục tiêu, kế hoạch cũng như chiến lược của ngay địa phương đó.
 
Tuy nhiên để không gây ra sự xáo trộn thì năm 2015 sẽ là năm chuẩn bị, hai năm tiếp theo sẽ triển khai tính toán theo quy trình mới mà Tổng cục Thống kê ban hành, có sự tham khảo theo cách tính cũ của các địa phương. Và bắt đầu từ năm 2018 trở đi, con số GDP của các địa phương sẽ do Tổng cục Thống kê tính toán, công bố.
 
Theo Tuổi Trẻ