Chiêu trò “đàng hoàng”... cướp tiền

11/06/2014 - 07:28
A A

Thời gian gần đây, trên các trang mạng tuyển dụng xuất hiện nhiều mẩu tin rao vặt tuyển nhân viên nhập liệu. Nghe qua thì đúng là một công việc đáng... mơ ước cho những ai rảnh rỗi và không cần chuyên môn gì, với các tính chất hấp dẫn như: “công việc tự do, có thể làm bất cứ đâu, mỗi ngày chỉ làm vài giờ và đáng chú ý là mức lương không thấp, ba bốn triệu đồng/tháng”. Loại hình công việc nghe khá “trí thức” này thực ra đã xuất hiện một vài năm nay, nhưng thời gian gần đây bắt đầu “tái xuất” và được “nâng cấp” với các chiêu thức tinh vi hơn của “chủ thuê”, và tất nhiên những người tham gia cũng đông đảo hơn và háo hức hơn...

“Việc nhẹ, tự do, lương cao”
 
Để tìm hiểu về công việc này, tôi đọc một mẩu tin quảng cáo trên và liên lạc theo số điện thoại với một người tên P. Đầu kia một thanh niên nhấc máy, nói giọng nửa Nam nửa Bắc và câu đầu tiên hỏi rằng: “Ai giới thiệu mà bạn biết bên mình tuyển dụng?”. Tôi nghe qua thấy hơi khả nghi vì người thuê nghiễm nhiên phải biết mình quảng cáo tại đâu, hơn nữa thông tin đó đâu quan trọng với công việc, tuy nhiên tôi vẫn trả lời thẳng là tôi đọc trên báo mua bán rao vặt.
 
IMG-20140421-153451-8856e.jpg
Văn phòng của “công ty” rất đơn giản, chỉ vài cái bàn, đúng như tính chất của “công việc” này.
 
Người thanh niên nọ hẹn tôi đến văn phòng tại tầng 6 một khu nhà văn phòng trên phố Chùa Hà (Cầu Giấy, Hà Nội). Đây là một tòa nhà to nằm giữa phố, tuy nhiên bỏ trống khá nhiều tầng, tôi lên đúng tầng và loay hoay một lúc mới tìm được địa chỉ “công ty” vì không có biển, đúng hơn chỉ có một tờ giấy A4 in dòng chữ CT TNHH T.X nhếch nhác như thể thông báo sắp giải thể đến nơi, hoặc có ai đó vội vã dán lên cho đủ lệ bộ.
 
Đẩy cửa bước vào, “văn phòng” là một phòng trống khá rộng, chỉ có vài cái bàn và một dãy ghế, ngăn làm 2 phòng, phía ngoài là dãy ghế cho “ứng viên” ngồi chờ, tuyệt nhiên không có máy tính, tủ hồ sơ... Phòng trong có một số thanh niên ăn vận chỉnh tề, còn khá trẻ, đều nói giọng nửa Nam nửa Bắc và cho biết đang... phỏng vấn, các ứng viên ngồi đặt số xếp thứ tự và hồ sơ chỉ cần... chứng minh thư photocopy là đủ.
 
Đến lượt tôi bước vào, có một chiếc máy tính đặt trên bàn, một thanh niên hướng dẫn tôi công việc cần làm, đó là truy cập vào phần mềm với tên đăng ký của tôi, gõ lại một đoạn mã hiện ra trong ô bên cạnh và gửi đi.
 
Công việc chỉ đơn giản như vậy, nhưng các “thủ tục” tiếp theo mới “phức tạp”. Đó là tôi cần phải đóng 400.000 đồng tiền đặt cọc. Tôi hỏi mục đích của số tiền này, người thanh niên cho biết đây là tiền để “đảm bảo kết nối” giữa máy tính của tôi và máy chủ, mỗi ngày sẽ hết 500 đồng tiền “bảo dưỡng đường dây”, tránh “rớt mạng” lại thiệt hại cho người làm. Tôi lại hỏi: “Tại sao phải bảo dưỡng trong khi bao nhiêu các kết nối khác đâu có nặng nề như vậy?”. Người thanh niên lại tỏ vẻ lúng túng và giải thích rằng: “Một phần là tiền phí cho phần mềm và số tiền này sẽ chỉ dùng khi cần đến bảo dưỡng, còn thừa thì sẽ trả lại sau một năm nếu anh còn tiếp tục... cộng tác”. Tôi lấy cớ không mang theo tiền và cần suy nghĩ thêm để từ chối, rồi ra ngoài tiếp tục bắt chuyện với mấy ứng viên khác.
 
Thì ra trong số khá đông người chờ bên ngoài, còn có cả “cò mồi”. Tôi để ý một nữ ứng viên còn trẻ đeo kính khá trí thức, vẫn ngồi đây từ đầu buổi và tỉ tê với các ứng viên khác. Khi thấy một số người thắc mắc việc đóng tiền, cô bảo: “Mình cũng từng làm thử một số nơi rồi, cũng đóng tiền, nhưng ở đây đóng “nhẹ” nhất. Công việc cũng đơn giản, cứ thử xem sao, các bạn mình cũng làm nhiều lắm”.
 
Tôi ngồi thêm lúc nữa, đã có kha khá ứng viên nộp tiền, một cô gái là sinh viên Trường cao đẳng du lịch muốn làm thêm, không mang theo tiền còn gọi điện và ngồi chờ bạn mang đến cho vay. Một cậu cũng có vẻ là sinh viên, ở Gia Lâm sang, không mang theo chứng minh thư, nhưng rốt cuộc vẫn được người thanh niên của “công ty” cho vào “phỏng vấn”. Khi cậu ta nói không mang tiền, người thanh niên liên tục hẹn đi hẹn lại rằng anh ta sẽ giữ suất cho, sáng mai nhớ quay lại nộp tiền sớm không có đông ứng viên quá lại... hết suất”.
 
Để kiểm tra lại có đúng “công ty” chỉ có suất nhất định không, sau vài ngày tôi gọi lại, vẫn người thanh niên trên nghe máy và cho biết vẫn đang... tuyển.
 
Rất đơn giản nhưng không... trụ nổi
 
“Gõ captcha” là từ chuyên môn chỉ một việc làm online có thật, dành cho những người rảnh rỗi hay thất nghiệp. Công việc này có nguồn gốc và chủ yếu hoạt động ở nước ngoài, còn tại Việt Nam, việc làm này cũng được biết đến vài năm gần đây.
 
Những đoạn mã captcha là những đoạn mã mà người ta thường phải xác nhận mỗi khi đăng ký tài khoản email, diễn đàn hay thanh toán trực tuyến. Nhiều chuyên gia về kỹ thuật máy tính cho biết, trước kia thì phải cần người thật nhằm tạo ra các đoạn mã, tuy nhiên giờ đây các hệ thống máy tính tự động tạo ra các đoạn mã một cách ngẫu nhiên, không cần đến con người.
 
Một số thành viên trên diễn đàn mạng cho biết công việc “gõ captcha” hiện nay chủ yếu là... lừa đảo, chưa kể còn bị nhiều nơi lợi dụng để đánh cắp thông tin trực tuyến.
 
Thành viên N.T. trên trang web của yahoo giải thích: “Nó na ná như việc ngồi kích các đường link quảng cáo để lĩnh vài xu lẻ, có thể nói như một “thủ đoạn” để tạo số lượng người xem quảng cáo “ảo” nhằm thu tiền của các công ty. Còn gõ captcha thì có vẻ người ta phải “lao động thật” hơn, nhưng tiền thu về cực nhỏ, thao tác quá nhàm chán lặp lại khiến không mấy ai trụ nổi và như vậy là... vi phạm hợp đồng, đã không có “lương” lại mất cả tiền cọc”.
 
Được biết, hiện nay có khá nhiều “công ty” tùy tiện mọc lên như đã nói trên. Mỗi nơi lại tự ý thu những khoản tiền cọc khác nhau, nơi chỉ 200.000 đồng, nơi thì 400.000 đồng và gọi là tiền phí bản quyền phần mềm và phí đảm bảo duy trì kết nối.
 
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở bản hợp đồng với dịch vụ. Theo đó, bản hợp đồng quy định những ràng buộc tưởng chừng dễ, nhưng rất khó. Cụ thể, hợp đồng quy định phải gõ được bao nhiêu mã captcha trong một tháng (khoảng 4.000 - 5.000), số lần tối đa được phép gõ sai trong một ngày (khoảng 20 lần), giới hạn thời gian phải hoàn thành khi một captcha hiện lên (15 - 20 giây), số lần đăng nhập/đăng xuất mỗi ngày,... Nếu vi phạm, tài khoản sẽ bị khóa một khoảng thời gian hoặc khóa vĩnh viễn.
 
Đây chính là cái bẫy khiến nhiều người ngậm bồ hòn làm ngọt bỏ cuộc trong uất ức. Rất nhiều thành viên bị bẫy đã lên mạng vạch trần thủ đoạn của các công ty kiểu này. Ban đầu ai cũng thấy đơn giản quá, nhưng chỉ sau vài giờ, người nào kiên trì thì vài ngày đã cảm thấy nản vì các ký tự rất khó đọc và gõ sai. Sau khi tài khoản bị khóa thì công ty lấy cớ họ đã vi phạm hợp đồng nên tài khoản bị thu hồi vĩnh viễn. Rõ ràng họ mất tiền nhưng đã trót ký vào hợp đồng nên không cách nào đòi lại được.
Rất dễ dàng nhẩm ra, nếu có hàng trăm, hàng ngàn “ứng viên” như vậy thì các “công ty thuê gõ mã captcha” sẽ thu lại khoản tiền lớn như thế nào.
 
Thiết nghĩ, trong thời buổi kinh tế khó khăn, các bạn trẻ muốn tìm một công việc đơn giản, lương cao thật không thể dễ dàng. Thực tế trước nay đều cho thấy, bất kể công việc nào đơn giản, không yêu cầu đến bằng cấp mà lại cho một mức thu nhập kha khá đều là cái bẫy tinh vi mà thôi. Các bạn trẻ nên tự hỏi ngược lại, nếu có công việc như vậy, liệu còn có chỗ cho người quen của các chủ dịch vụ không đã, mà đến mức phải “rao lên” cho mọi người tham gia. Tất nhiên sẽ đến lúc các cơ quan chức năng vào cuộc để xử lý thủ đoạn này, nhưng trước mắt, để tránh mất công sức và tiền bạc, các bạn trẻ cần tỉnh táo điều nghiên bất kỳ công việc nào đang được cho là “dễ xơi”.  
              
Theo Hoàng Lê (Sức khỏe và Đời sống)