Hát nhép: Tội ác và sự tiếp tay của nhà đài

25/05/2011 - 14:51
A A

Nhiều nghệ sĩ không ngần ngại chỉ trích ’con sâu làm rầu nồi canh âm nhạc’, và gọi hành động hát nhép là tội ác. Theo họ, tiếp tay cho tội ác ấy lộng hành, có phần không nhỏ từ các đài truyền hình. Còn khán giả, hãy nên có những chế tài riêng thay vì mất tiền đi xem ca sĩ ’mấp máy môi’.

Nhiều nghệ sĩ không ngần ngại chỉ trích ’con sâu làm rầu nồi canh âm nhạc’, và gọi hành động hát nhép là tội ác. Theo họ, tiếp tay cho tội ác ấy lộng hành, có phần không nhỏ từ các đài truyền hình. Còn khán giả, hãy nên có những chế tài riêng thay vì mất tiền đi xem ca sĩ ’mấp máy môi’.

Bắt đầu từ 1.1.2010, hành vi hát nhép (hát lip-sync) dùng giọng hát thu sẵn trong băng, đĩa phát ra thay cho giọng hát thật sẽ bị cấm theo “Quy chế hoạt động văn hoá và kinh doanh dịch vụ văn hoá công cộng” đã được ban hành kèm Nghị định 103/2009/NĐ-CP. Theo đó, Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng đã có Công văn số 842/NTBD hướng dẫn các Sở VH-TT&DL quản lý, phát hiện và xử lý “phong trào hát nhép” trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật được cấp phép trên địa bàn. Tuy nhiên, mặc cho luật cấm, hát nhép vẫn cứ diễn ra ngày một lộng hành và công khai. Đặc biệt với hai sự kiện mới đây liên quan đến hát nhép của ca sĩ Quỳnh Nga và Thu Thủy, khán giả bắt đầu lắc đầu ngao ngán vì bị lừa dối và xúc phạm.

Dù đã thanh minh đó là sự cố, và chỉ là kỹ thuật hát chồng lên giọng hát thu sẵn chứ không phải hát nhép, Thu Thủy vẫn bị "mất điểm" trong mắt khán giả

Bẽ mặt vì... hát nhép

Đầu tháng 5.2011, khán giả được một phen “đã mắt” khi có dịp chứng kiến “vụ án” hát nhép của “cá sấu chúa” Quỳnh Nga với tiết mục biểu diễn Trái tim mùa đông trong chương trình khai trương một công ty tại Hà Nội. Quá nhiệt tình với màn múa quạt, Quỳnh Nga vô ý làm văng mic xuống đất. Rất nhanh, Quỳnh Nga bước hẳn xuống bục nhặt chiếc micrô, nhưng không may, giọng hát của cô khi ấy vẫn đều đều ngân vang.

Màn hát nhép lộ liễu này đã bị khán giả kịch liệt lên án. Chỉ sau đó một ngày, Miss Audition 2006 đã lên tiếng xin lỗi khán giả, cùng với lời biện minh cô hát nhép là do sợ bị mất điện đột ngột, và hứa sẽ... từ bỏ nhép. Bẽ mặt và ngượng ngùng khi xuất hiện trước công chúng vì lộ hát nhép, hứng chịu búa rìu dư luận nặng nề như “trơ tráo, lố bịch, nghir hát cho rồi” là cái giá mà Quỳnh Nga phải nhận sau sự cố hy hữu này.

“Nối gót” vận xui của Quỳnh Nga, ca sĩ Thu Thủy vừa trải qua một phen “đau đầu” khi cô dính nghi án hát nhép trong chương trình ca nhạc mới đây. Nhảy rất sung với ca khúc Microphone sôi động, Thu Thủy đánh rơi mic xuống sân khấu… Sự thật lộ liễu, micro đang nằm dưới đất mà lời hát của ca sĩ vẫn vang đều đều trên loa. Tuy nhiên, mọi tội lỗi hát nhép của Thu Thủy được cô thanh minh "phần hát nhép chỉ là khúc đệm, hát chồng để tạo sinh động cho tiết mục".

Đó chỉ là 2 trong số nhiều trường hợp gần đây khán giả “điểm mặt, nhớ tên”, còn thực tế, tình trạng ca sĩ hát nhép đã trở thành vấn nạn. Tại các chương trình ca nhạc ngoài trời, chuyện hát nhép đã không còn là "hàng hiếm", thì trong các chương trình truyền hình trực tiếp, hát nhép còn "nhiều như cơm bữa". Đại diện một đơn vị chuyên sản xuất chương trình truyền hình âm nhạc trực tiếp cho biết, thực tế hát nhép lâu nay đã trở thành thỏa thuận ngầm giữa đơn vị tổ chức, nhà đài và ca sĩ. Nếu đó là chương trình biểu diễn nghệ thuật mang tính chất quan trọng, hầu như 100% ca sĩ phải hát nhép. “Biết rằng hát nhép là lừa dối khán giả, nếu bị phát hiện ca sĩ cũng xấu hổ lắm, nhưng đó là chương trình trực tiếp hàng triệu khán giả xem thì không thể để xảy ra sự cố như ca sĩ đứt giọng, gãy nhịp, sai lời”, đại diện này nói thêm.

“Chiêu thức hát nhép nếu chẳng may bị bể, ca sĩ sẽ là người xấu hổ nhất với khán giả, còn nếu may mắn đầu xuôi, đuôi lọt, thì nghệ sĩ đang tự đánh mất lương tâm mình”, ca sĩ Nhật Kim Anh phát biểu. Nhật Kim Anh thừa nhận có những chương trình nhà đài buộc ca sĩ phải “tuân lệch” hát nhép để đảm bảo chất lượng ghi hình, nhưng tại các sân khấu ngoài trời, các chương trình không trực tiếp, nữ ca sĩ Lâu đài cát kịch liệt phản đối hát nhép. “Tôi không hiểu những nghệ sĩ khác nghĩ gì khi đưa tay nhận cátse cao ngất ngưởng, trong khi hát nhép chẳng khiến họ tốn công, hao sức nhiều”.

Với nhạc sĩ Tuấn Khanh thì hát nhép là một "tội ác"...

Cần một cuộc đại phẫ̉u dẹp trừ “tội ác”

Ngày 13.5 vừa qua, làng giải trí Hàn Quốc đã một phen rúng động, khi dự luật cấm hai hành vi hát nhép (lip-sync) và giả chơi nhạc cụ (hand-sync) trong các buổi biểu diễn có bán vé hoặc các chương trình truyền hình, nơi các nghệ sĩ được trả tiền catse đã được trình lên chính phủ Hàn Quốc và đợi thông qua. Theo quy định, trong trường hợp nghệ sĩ buộc phải lip-sync hoặc hand-sync, họ phải công bố để các khán giả biết trước khi biểu diễn. Nếu nghệ sĩ vi phạm luật này, họ sẽ phải ngồi tù ít nhất một năm hoặc phạt tiền ít nhất 10.000 USD.

Riêng tại Trung Quốc, sau “vụ án” hát nhép làm rúng động khán giả khắp nơi trên thế giới tại Thế vận hội 2008 Bắc Kinh, các nhà quản lý cũng đã ban hành luật cấm lip-sync. Nhìn lại quy định cấm hát nhép được áp dụng tại thị trường nhạc Việt, dường như vấn nạn hát nhép chưa được “gãi” đúng chỗ, “dẹp” đúng nơi và “xử” đúng mức.

“Hát nhép là tội ác” - nhạc sĩ Tuấn Khanh tuyên bố. “Hát nhép là hành động lừa lọc khán giả. Vì sao họ có thể tự nhận mình là ca sĩ và tự tin đứng chung sân khấu, thậm chí ngang hàng với những nghệ sĩ chân chính trong khi chính họ đang nhép?”, vị nhạc sĩ này đặt câu hỏi. “Nếu đồng ý hát nhép là tội ác thì với tôi, nguyên nhân để nó đang xảy ra ngày một trắng trợn ở thị trường âm nhạc Việt không ai khác chính là các Đài truyền hình. Các nhà đài đã trực tiếp tiếp tay, đưa ca sĩ đi vào con đường tội lỗi hát nhép. Đó là cách làm việc thiếu trách nhiệm với bản thân nhà đài và vô lương tâm với công chúng. Tại sao nhà nước bỏ ra một số tiền cho các nhà đài xây dựng hệ thống âm thanh, máy móc để sản xuất chương trình phục vụ khán giả, họ lại lừa công chúng bằng cách bắt ca sĩ hát nhép? Nhà đài phải nhận một phần trách nhiệm trong chuyện này và việc ca sĩ hát nhép đứng chung sân khấu với nghệ sĩ hát thật là điều không thể chấp nhận”.

Về cách “trị” tình trạng hát nhép, nhạc sĩ Tuấn Khanh cho rằng không nên quá quan trọng trong việc tìm ra một đạo luật hay hình thức xử phạt cụ thể như Hàn Quốc, Trung Quốc, bởi theo nhạc sĩ, luật làm ra cốt để ngăn chặn, nhưng khi không ngăn chặn được thì phải biết nhìn và nhận ra nguyên nhân cốt lõi dẫn đến “tội ác” và những giá trị ảo đó.

Là một nhóm nhạc đẳng cấp, không cổ vũ chuyện hát nhép nhưng Bảo Lan (thành viên Năm Dòng Kẻ) cho biết, có những chương trình truyền hình trực tiếp, nhóm phải tuân thủ theo yêu cầu nhà đài về quyết định hát live hay hát nhép. “Đồng ý vấn nạn hát nhép xảy ra do một phận trách nhiệm của nhà đài. Nếu nhà đài muốn đảm bảo chất lượng phát sóng mà không có nghệ sĩ hát nhép, họ có thể đầu tư dàn âm thanh tốt hơn hoặc chỉ mời những ca sĩ có thực lực hát live. Tuy nhiên, nghệ sĩ vẫn chịu trách nhiệm quan trọng, vì nếu mình ’nói không’ với hát nhép thì nhà đài cũng không làm gì được”, Bảo Lan cho biết.

Cùng với nhiều ca sĩ khác, Mỹ Tâm là một trong số những nghệ sĩ ý thức được một ca sĩ phải chăm chút giọng hát của mình như thế nào khi bước lên sân khấu

Gật đầu với ý kiến chính nhà đài đã tiếp tay, cổ vũ cho ca sĩ hát nhép, nhưng ca sĩ Siu Black cho rằng đó là một thực tế phải chấp nhận. Thực tế, nhà đài không thể chỉ mời ca sĩ hát tốt tham gia chương trình, còn khi mời thêm ca sĩ hát không tốt thì ca sĩ đó phải hát nhép theo yêu cầu. "Vì lúc này đôi bên cùng có lợi nên tình trạng hát nhép vẫn cứ diễn ra thôi", chị Siu nói.

Bàn về giải pháp căn cơ để “trị” bệnh hát nhép, ca sĩ Siu Black có vẻ “bi quan” bởi theo chị, một khi số lượng ca sĩ hát nhép nhiều hơn ca sĩ hát thật, sẽ khó có cách xử lý thỏa đáng. “Hát nhép như một cái u nhọt trên cơ thể người, diệt chỗ này thì nó lại mọc chỗ khác. Một cuộc đại phẫu sẽ tốt, nhưng liệu ai sẽ làm, làm như thế nào và sau cuộc đại phẫu đó, hát nhép có được loại trừ hản ra khỏi đời sống âm nhạc không?”, Siu Black đặt vấn đề. Riêng về mức xử phạt thẳng tay đang đợi thông qua như ở Hàn Quốc là 1 năm tù hoặc bị phạt 10.000 USD, Siu Black hoàn toàn ủng hộ nếu luật Việt Nam “dám” làm vậy.

Khi hát nhép diễn ra nhan nhản như một trò lố, các ca sĩ cứ ung dung “nhép thật, nhép hoài, nhép mãi”, còn luật đưa ra chẳng khác nào “đàn gảy tai trâu”... có lẽ một cuộc đại phẫu nạn hát nhép từ người trong nghề và các nhà quản lí chuyên môn tại Việt Nam là cần thiết. Cùng với việc "hát dễ như bỡn, kiếm tiền như chơi", rừng ca sĩ mọc lên như nấm sau mưa, liên tục tung ra những “thảm họa nhạc Việt” cũng là điều dễ hiểu.

Với khán giả, nếu xem hát nhép là “tội ác” và là hành động không tôn trọng, thì một chế tài rất thực tế: tẩy chay thay vì sự nhân nhượng tiếp tục mua vé và dành tặng những tràng vỗ tay.

Nguồn:Xzone