Khó phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS

02/11/2017 - 02:12
A A

(AGO) - Việc phân luồng học sinh (HS) sau tốt nghiệp THCS nhằm tăng cơ hội học tập, HS có nhiều chọn lựa phù hợp năng lực học tập và hoàn cảnh gia đình. Qua đó, góp phần giảm tỷ lệ HS bỏ học và gắn liền với công tác phổ cập giáo dục cấp THPT; thực hiện phương châm “dạy chữ, dạy người, dạy nghề”, hợp lý hóa cơ cấu nguồn nhân lực cho nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, quá trình phân luồng HS vẫn chưa đáp ứng 3 mục tiêu đã đề ra.

Học xong lớp 9, em N.T.Q. (ngụ xã Lương Phi, Tri Tôn) quyết định đi làm công nhân ở tỉnh Bình Dương, không theo học THPT vì thấy hoàn cảnh gia đình khó khăn. Khi ấy, thầy cô, gia đình động viên em tiếp tục học THPT hoặc học nghề để có tương lai ổn định hơn. Sau vài tháng đi làm xa, em buộc phải trở về vì môi trường làm việc không phù hợp với lao động thiếu tay nghề như em. Q. là một trường hợp điển hình cho việc lúng túng khi chọn lựa hướng đi tương lai. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, số liệu 3 năm gần nhất cho thấy, việc phân luồng HS sau cấp THCS vẫn chưa đạt hiệu quả toàn diện. Phần lớn HS tập trung vào các trường THPT chính quy, sau đó tiếp tục vào đại học, cao đẳng hoặc ra ngoài lao động phổ thông, phụ giúp gia đình. Hệ giáo dục thường xuyên (GDTX), các trung tâm, trường dạy nghề chưa thu hút HS. Ngoài ra, một số HS trúng tuyển vào lớp 10 hệ chính quy nhưng có hoàn cảnh khó khăn cũng không theo học hết cấp THPT, mục tiêu giảm tỷ lệ bỏ học trong thực tế chưa đạt. Theo định hướng công tác phân luồng, tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 hệ chính quy phải giảm dần từng năm và đạt mức 70% vào năm 2020, 10% vào học hệ GDTX và 20% được học nghề. Tuy nhiên, tỷ lệ tuyển vào THPT dao động ở mức 76%, nhưng ở luồng GDTX và trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) đều đạt rất thấp, nhất là hệ GDTX. Tình trạng sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng không có việc làm hoặc có việc làm chưa đúng với trình độ đào tạo còn phổ biến; nhiều nhà máy, xí nghiệp chỉ tuyển dụng lao động phổ thông; đội ngũ công nhân lành nghề, thạo việc phải được doanh nghiệp tự đào tạo lại mới sử dụng được.

ttn.jpg

HS thường chọn học tiếp ở các trường THPT chính quy

Ông Lý Thanh Tú, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo phân tích nguyên nhân: “Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, sự hiểu biết về phân luồng trong HS, phụ huynh chưa được thực hiện thông suốt. Các trường, trung tâm dạy nghề công lập chỉ tập trung nơi thị tứ, chưa tạo thuận lợi cho việc đi học. Chưa kể, các cơ sở đào tạo nghề; trung tâm GDTX... là những nơi đón nhận sự phân luồng, lại chưa có sự chuẩn bị tốt về chất lượng đội ngũ, điều kiện dạy học. Kết quả học tập của hệ GDTX thường thấp hơn chính quy, tạo nên tâm lý xã hội đánh giá thấp loại hình học tập này. Công tác tư vấn hướng nghiệp tại các trường THCS còn đơn điệu, chưa mang lại hiệu quả. Việc hướng nghiệp chủ yếu như hình thức “dạy nghề ngắn hạn”, số lượng nghề được tổ chức trong trường THCS còn quá ít, không có nhiều lựa chọn cho HS, do vậy chưa “phát hiện tiềm năng” để hướng các em tiếp tục học tập ở một nghề nghiệp phù hợp sở thích và năng lực. Về phía xã hội, một số phụ huynh còn nặng tâm lý khoa bảng, bằng cấp, chỉ muốn con em tiếp tục học THPT và lên đại học, không quan tâm đến năng lực học tập của các em...”.

Tại buổi làm việc với đoàn giám sát HĐND tỉnh, ngành GD kiến nghị nhiều vấn đề, trong đó cần quan tâm đầu tư kinh phí tổ chức tốt hoạt động giáo dục hướng nghiệp - dạy nghề trong các trường học, đầu tư thiết bị dạy nghề phổ thông, kinh phí tổ chức tìm hiểu thực tế lao động sản xuất gắn với từng chủ đề dạy học trong nhà trường. Nội dung và chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo nghề, trường TCCN, cao đẳng cần mở những mã ngành nghề phù hợp, đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động, thị trường. Việc đào tạo nghề phải gắn với việc làm, thông qua việc hợp đồng cung ứng lao động của các cơ sở đào tạo nghề với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh. Đặc biệt, cần khuyến khích phát triển và quản lý tốt hệ thống trường nghề tư nhân; phát triển loại hình vừa đào tạo nghề, vừa học bổ túc văn hóa để HS sau khi ra trường sẽ đạt kết quả kép về trình độ văn hóa và nghề nghiệp. Ngoài ra, nên thành lập ban chỉ đạo cấp tỉnh về công tác phân luồng HS sau THCS để thống nhất chỉ đạo thực hiện, đồng thời phân định trách nhiệm của các ngành liên quan đối với công tác này.

Toàn tỉnh có 5 trường trung cấp nghề, 1 trường trung cấp kinh tế - kỹ thuật, 1 trường trung cấp y tế (năm 2017 đổi thành trường cao đẳng y tế), 1 trường cao đẳng nghề, có tuyển sinh HS sau THCS; tạo điều kiện cho HS có nguyện vọng vừa theo học văn hóa, vừa học nghề, với các ngành khá đa dạng.

 

Bài, ảnh: GIA KHÁNH