Mẹ và bé trong triều cường fast food

12/03/2011 - 23:11
A A

Quan niệm dùng fast food là phương cách tốt để tiết kiệm thời gian đã giúp ngành này trở thành những doanh nghiệp có doanh thu hàng tỉ USD, đồng thời các nước như Mỹ cũng chi hàng tỉ đô để khắc phục có tính “chữa cháy” các hậu quả của văn hóa “ăn liền, sống gấp”. “Đốt cháy giai đoạn” trong nuôi dưỡng trẻ em, và cả mẹ của chúng là một trong những thách thức ghê gớm với “lợi ích trăm năm”.

Quan niệm dùng fast food là phương cách tốt để tiết kiệm thời gian đã giúp ngành này trở thành những doanh nghiệp có doanh thu hàng tỉ USD, đồng thời các nước như Mỹ cũng chi hàng tỉ đô để khắc phục có tính “chữa cháy” các hậu quả của văn hóa “ăn liền, sống gấp”. “Đốt cháy giai đoạn” trong nuôi dưỡng trẻ em, và cả mẹ của chúng là một trong những thách thức ghê gớm với “lợi ích trăm năm”.

   
Mẹ tròn quá, con có “vuông”?


Theo tiến sĩ John Grohol, Giám đốc điều hành của trung tâm nghiên cứu tâm lý Psych Central, thức ăn nhanh thường không đảm bảo dưỡng chất (vitamin, các nguyên tố vi lượng, các chất khoáng).

Thiếu hụt dinh dưỡng trong các món ăn dù của McDonald, Burger King, Taco Bell hay KFC... đã được minh chứng trong vô vàn công trình nghiên cứu bằng nhiều thứ tiếng trong nhiều năm vừa qua. Ngược lại, theo Phân ban Dinh dưỡng Hội Y Học bang Massachusetts, fast food chứa quá nhiều calo so với nhu cầu của con người. Một suất ăn thông thường ở McDonald gồm một Big Mac và một lon Coca đạt tới 1430 calo, trong khi lượng calo thông thường cần cho con người trong một ngày là khoảng 2000 calo.

Phụ nữ có thai cần tránh sử dụng fast food, do chúng chứa hàm lượng cao mỡ, đường, muối, và cả một số hoá chất độc hại đối với sức khoẻ của bà bầu và thai nhi. Tiêu thụ fast food gây thừa cân cho mẹ, đẩy mẹ và con vào nguy cơ phát phì. Người mẹ bị phát phì sẽ dẫn tới các chứng tiểu đường khi có thai (gestational diabetes), làm cho quá trình dưỡng thai sinh nở và nuôi trẻ sơ sinh trở nên phức tạp, thậm chí bất trắc.

dd
 

Các nhà bác học Nga chỉ ra qua thống kê, rằng phụ nữ chịu ảnh hưởng của chứng quá cân (1/2 phụ nữ Nga tuổi trung niên) và phát phì (1/3 phụ nữ Nga tuổi trung niên) hơn so với nam giới. Do tầm vóc, cấu trúc cơ thể, và khung xương, sự béo phì ở phụ nữ Việt Nam có thể xem là yếu tố dễ gây “mất điểm” hơn so với bạn gái mình ở Đông Âu, và bất tiện hơn trong điều kiện khí hậu nóng ẩm. Điều này đòi hỏi một sự quan tâm lớn hơn từ phía các bậc trượng phu.
 
Quyết tâm làm gày mình một cách duy ý chí của bà mẹ vừa sinh nở sẽ ảnh hưởng đến sữa mẹ, và sức khoẻ của chính bà mẹ. Hấp dẫn của “gái một con ...”, theo các cụ, là nhờ sự “thay máu” khi sinh nở, phải xuất phát từ một quá trình chăm sóc sức khoẻ tự nhiên, khoa học, mực thước. Người mẹ khoẻ là người mẹ đẹp.

Phụ gia fast food - lợi bất cập hại

Phụ gia sử dụng trong sản xuất thức ăn của các hãng McDonald, KFC thường là các hoá chất làm nhiệm vụ tạo mùi thơm, chất ổn định (stabilizer), chất tạo màu, chất bảo quản, có thể gây ung thư như benzoat sodium E211. Các món rán và xông khói có chứa các tinh bột ở nhiệt độ cao, thường thấy trong các món ăn fast food như khoai tây chiên, có chứa chất được xem là gây ung thư như acrylamide. Các thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể chứa nhiều hoá chất làm chức năng bảo quản.

Các học giả quốc tế nhận thấy các trại gia súc, và các cơ sở kinh doanh đồ ăn nhanh thường sử dụng nhân công lao động ít được huấn luyện, đào tạo bài bản. Đây là một nhân tố làm tăng khả năng gây nhiễm độc thức ăn diện rộng.

“Nghiện” thực phẩm chế biến sẵn

Trẻ em quen ăn fast food càng có xu hướng sử dụng nhiều mỡ, ... và các đồ uống có đường, có chất ngọt hơn. Những trẻ này cũng dùng ít thức ăn có chất xơ, sữa, rau quả không có tinh bột. Trẻ em nghiện fast food, cũng như nghiện quà vặt nói chung, thường biếng ăn trong bữa chính, với tất cả những hậu quả trước mắt và lâu dài từng được cảnh tỉnh muôn đời.

Một trong những phương cách tăng cường dần lượng khách hàng tiềm năng là lũng đoạn thị hiếu của trẻ em. Trong các nỗ lực marketing, người ta có thể đã bất chấp triển vọng cả về thể lực lẫn trí lực của thế hệ trẻ.

T


Do các cảnh báo quyết liệt về đồ ăn nhanh và nước uống có ga, năm 2004 ở Mỹ đã ra một đạo luật nhằm đẩy các quà vặt và nước uống có ga ra khỏi các trường công lập. Doanh thu của các hãng fast food ở phương tây đang giảm mạnh. Để đảm bảo doanh số theo kế hoạch, xuất hiện xu thế “xâm chiếm thuộc địa” của các “đế quốc” fast food như McDonald nhằm vào các nước Á – Phi và Đông Âu trong khoảng hai thập kỷ nay. Dân trí thấp hoặc sự kém dạn dày với các thách thức của thị trường có thể là đồng minh cho các công ty bán quà vặt trong “sự nghiệp” này.

Ngay cả khi cha mẹ hiểu được rằng ai đó đang mượn tay con cái móc túi mình, rằng đang mua bệnh cho con mình bằng tiền của chính mình, cưỡng lại gói bim bim con đòi mua nhiều khi trở nên không thể. Một “di sản” bất đắc dĩ nữa là tính sĩ diện hão, nay đắc thắng trong thời kỳ chuyển đổi bề ngoài “no cơm, ấm cật”, vẫn ám ảnh nhiều giá trị giả. 

Có dám đổi thói quen?

“Tập quán ban đầu là mạng nhện, sau là dây cáp”. Hiện đang hình thành những tập quán ẩm thực mới, và tập quán không rèn luyện, phòng bệnh mà chỉ dùng kháng sinh, chỉ can thiệp mạnh khi bộc lộ rõ vấn đề về sức khoẻ.

Vì thuốc gì rồi cơ thể cũng “quen đi”, cũng “nhờn”, xu hướng dùng kháng sinh ngày càng mạnh lên ở Việt Nam. Ở nhiều nước, chỉ có thể mua kháng sinh khi có đơn thuốc của bác sĩ. Vì dù kháng sinh kháng khuẩn trị được vi khuẩn, kháng sinh không trị được virus, còn gọi là siêu vi, là loại mầm bệnh khác hẳn vi khuẩn. Khác với vi khuẩn có cấu trúc hoàn chỉnh, virus có khả năng thay đổi cấu trúc, vô hiệu hoá tác động của kháng sinh. Can thiệp mạnh bằng kháng sinh rõ ràng cũng gây tác hại cho cơ thể. Chẳng hạn như chứng xơ hoá cơ. Ở Việt Nam có biểu hiện này khi các chuyên gia phát hiện bệnh xơ hoá cơ delta, ở phần xương bả vai, mà dân gian gọi là bệnh “chim rã cánh”.

Theo kênh truyền hình Nga 1tv, lạm dụng kháng sinh, và cả thuốc họ anangin trên cơ thể phụ nữ có thể gây các hiệu ứng phụ tiêu cực như đau khi sinh hoạt tình dục, khi sinh nở, thậm chí xuất huyết mắt khi hành kinh. Khoa học Đời sống online từng đưa tin về hiện tượng “khóc ra máu” này . Theo các chuyên gia y tế Nga đây là do dùng kháng sinh, thuốc chống nhiễm trùng kéo dài.
 
ff
Bà bầu không được khuyên dùng fast food

Vậy “phát súng” để khởi động cuộc chạy việt dã với chính mình để giành một sức khoẻ tốt hơn có thể là một quyết định thay đổi những thói quen đã bộc lộ mặt trái. Đồng thời, một chế độ ăn cân bằng về dinh dưỡng là đảm bảo quan trọng nhất cả trong nuôi dưỡng con nhỏ, lẫn sức khoẻ và thanh sắc của người mẹ.

Khởi đầu của việc thay đổi chế độ ăn có thể là chuyển từ thói quen “lấy lượng bù chất” thành “thà ít mà tốt”. Từ bỏ lối sống “làm khổ dạ dày” ít nhất, giúp cơ thể không bị mệt vô ích do cần tiêu thụ lượng thức ăn lớn nhưng ít dưỡng chất.

Nhiều khi quyết định thay đổi thói quen lại có ý nghĩa sinh tử đối với tương lai của con cái. Các nhà bác học Mỹ đã xác định được rằng chứng “nghiện” fast food hình thành “từ trong trứng” .
đ
Chất thơm trong fast food có thể gây nghiện truyền đời

Vì sở thích về khẩu vị của đứa trẻ trong bụng mẹ hoàn toàn phụ thuộc vào việc người mẹ “dưỡng thai” như thế nào. Fast food lại có mùi “thơm” đặc biệt, có tác dụng kích thích sự thèm ăn. Các phân tử của mùi vị được hít phải bởi người mẹ, và thông qua máu, chúng xâm nhập bào thai. Kết quả là cấu trúc não đang hình thành của thai nhi sẽ thay đổi ở phần não chịu trách nhiệm về khứu giác. Thói quen ăn fast food của người mẹ đã được “cấy” vào con.

Lê Đỗ Huy (tổng hợp)