Nhịp sống công nhân, lao động cuối năm - Kỳ 1: Vất vả mưu sinh

27/01/2013 - 15:53
A A

4 giờ sáng, rất nhiều công nhân thủy sản trong các khu nhà trọ huyện Châu Thành đã thức dậy chuẩn bị cơm nước, đồ đạc để đi làm. Hình ảnh công nhân phải thức sớm hơn và đi làm về trễ hơn mỗi ngày đã trở thành điệp khúc quen thuộc ở thời điểm cuối năm. Hầu như doanh nghiệp nào cũng tăng năng suất, kéo theo đó là việc tăng ca của công nhân. Để có thêm thu nhập cho gia đình trang trải trong ngày Tết, dù vất vả nhưng hầu như ai cũng muốn tranh thủ làm.

4 giờ sáng, rất nhiều công nhân thủy sản trong các khu nhà trọ huyện Châu Thành đã thức dậy chuẩn bị cơm nước, đồ đạc để đi làm. Hình ảnh công nhân phải thức sớm hơn và đi làm về trễ hơn mỗi ngày đã trở thành điệp khúc quen thuộc ở thời điểm cuối năm. Hầu như doanh nghiệp nào cũng tăng năng suất, kéo theo đó là việc tăng ca của công nhân. Để có thêm thu nhập cho gia đình trang trải trong ngày Tết, dù vất vả nhưng hầu như ai cũng muốn tranh thủ làm.

Dù đã hẹn trước với chủ một số nhà trọ nhưng cũng khó khăn lắm chúng tôi mới gặp được vài công nhân để hỏi thăm vì giờ nào cũng có người đi làm, người về sớm cũng tranh thủ ngủ vì quá mệt khi phải thức làm ca đêm. Bà Hồng Vân, chủ nhà trọ tại phường Mỹ Quý, thành phố Long Xuyên giải thích: “Họ đi làm đến tối hoặc khuya mới về, cuối năm mà, tăng ca mới có thêm tiền Tết để mua quà về quê. Giờ làm của mỗi người cũng thất thường nên hiếm khi nhà trọ tụ họp đông người”. Không ảm đạm như thị trường lao động ở các tỉnh, thành khác nhưng qua trò chuyện, chúng tôi cũng không khỏi chạnh lòng khi nghe những công nhân kể về đời sống của họ. Sống xa nhà, hầu hết công nhân phải thuê phòng trọ để ở, ai có gia đình hay người thân còn đỡ, ai độc thân chỉ biết thui thủi đi làm rồi về bởi thời gian làm đã chiếm gần hết một ngày. Mỗi căn phòng có diện tích khiêm tốn, ngoài bếp ăn nhỏ, cái ti vi và vài bộ quần áo treo đơn sơ thì hầu như không có gì hơn. Có lẽ sau mỗi ngày trở về, họ chỉ có nhu cầu nghỉ ngơi là chính, nhưng cũng có khi do thu nhập khiêm tốn, sống trong những điều kiện khó khăn nên công nhân cũng đành bấm bụng chịu.

 
Do thu nhập thấp, công nhân phải sống trong các khu nhà trọ diện tích khiêm tốn và chịu nhiều thiệt thòi.

Đi sớm, về trễ, chuyện chợ búa lại trở thành trở ngại cho công nhân. Ban đầu, người này nhờ người khác đi chợ dùm, sau biết được nhu cầu của họ, chợ “di động” đã nhanh chóng hình thành trước cổng các công ty. Tuy nhiên, vì vấn đề trật tự và mỹ quan đường phố, không phải chỗ nào cũng có điểm “tập kết” chợ như thế. Chị Linh, công nhân may tại phường Mỹ Thới cho biết, ngày nào chị cũng về nhà lúc 8 giờ tối, còn chồng thì trễ hơn nửa tiếng đến 1 tiếng. Nếu chỉ có hai vợ chồng, làm xong kéo nhau đi ăn cơm bụi cũng được. Nhưng nhà còn có mẹ và con nhỏ, nên có các xe đẩy trước công ty cũng thấy tiện hơn. Ngoài thịt, cá, rau, quả thì các mặt hàng như quần áo trẻ em, đồ chơi cũng được bày bán khá nhiều, giá cả lại rất bình dân.

 
 Để có tiền Tết trang trải trong gia đình, dù tăng ca vất vả công nhân vẫn vui mừng hơn là không có việc làm.

Không giống như ngành may mặc, công nhân thủy sản cũng tăng ca nhưng giờ giấc thất thường và mệt nhọc hơn. Anh V. cho biết, ngày nào cũng làm 12 tiếng đồng hồ, thời điểm này hiếm có khâu nào làm 10 tiếng nên trở về nhà rất mệt mỏi. Do tình hình sản xuất của công ty không mấy khả quan nên thu nhập của các anh em cũng ảnh hưởng. Trước đây, bình quân một người có thu nhập khoảng 4,5 triệu đồng/tháng thì nay chỉ còn dưới 3 triệu hoặc thậm chí có tháng giảm xuống còn triệu ngoài, do công ty không có hàng sản xuất. Buồn một nỗi, công nhân làm càng lâu, công việc ngày càng nhiều nhưng vẫn không được tăng lương. Trước tình hình giá cả leo thang, mức lương khiêm tốn, rất nhiều người đã nghĩ đến chuyện tìm việc khác làm, song ai cũng cố nán lại cho qua mùa Tết để có thêm khoản tiền thưởng trang trải trong gia đình. Một công nhân chia sẻ: “Thấy năm nay sản xuất khó khăn, chúng tôi đang lo không biết có tiền thưởng Tết hay không, nếu có thì ít hay nhiều. Một năm mới kiếm được một số tiền khá để lo cho gia đình, ai mà không mong. Ở đây mong một, chứ ở nhà người thân mong mười”. Hai vợ chồng anh T. (quê Chợ Mới) sang Long Xuyên làm công nhân đã 3 năm mà vẫn chưa có dư. Anh nói, mỗi tháng chi tiêu của hai vợ chồng càng thu hẹp dần để nhín tiền gửi về quê cho ba mẹ nuôi đứa con nhỏ.

Không có nhiều thời gian ở nhà, hầu hết công nhân có gia đình đều gửi con cho ông bà hoặc đón ba mẹ sang ở chung để trông cháu. Nhiều người buồn phiền vì có hôm muốn giúp mẹ việc nhà hay ngồi chỉ con học cũng không có thời gian. Dịp cuối năm, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nhờ có đơn hàng, đã cho tăng ca để kịp giao hàng cho đối tác. Người lao động dù vất vả nhưng vẫn vui mừng vì sẽ có thêm thu nhập để lo Tết. Doanh nghiệp nào còn cầm cự sản xuất, duy trì được tiền lương và các chế độ bảo hiểm, bữa trưa cho công nhân xem như đã may mắn lắm rồi. Phần lớn số còn lại đành trông chờ tình hình chuyển biến khởi sắc hơn mới có thể tái sản xuất. Công nhân một mặt cũng phải chịu thiệt theo, hưởng đồng lương eo hẹp và dùng mọi biện pháp “thắt lưng buộc bụng” để đối phó với giá cả bên ngoài, từ tiền trọ, ăn uống, điện nước, xăng cộ… Những người xa quê lại thêm một năm nữa lo lắng, không biết Tết này có được về thăm nhà hay không…

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: NGUYÊN ĐĂNG