Phụ nữ Chăm An Giang bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống

07/09/2013 - 16:01
A A

Về An Phú, đặc biệt trong dịp Liên hoan văn hóa mùa nước nổi búng Bình Thiên, bên cạnh nhiều hoạt động sôi nổi mang nhiều màu sắc đặc trưng của miền sông nước, còn gợi trong lòng người phương xa những ấn tượng khó phai về nét văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm nơi này.

Về An Phú, đặc biệt trong dịp Liên hoan văn hóa mùa nước nổi búng Bình Thiên, bên cạnh nhiều hoạt động sôi nổi mang nhiều màu sắc đặc trưng của miền sông nước, còn gợi trong lòng người phương xa những ấn tượng khó phai về nét văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm nơi này.

Những cô gái Chăm hiền lành có đôi mắt to tròn đen lay láy, duyên dáng với áo váy dài và khăn thêu; Thánh đường Mas Jid Khoy Ri Yah với mái vòm hình củ tỏi sát bên búng Bình Thiên nhộp nhịp tín đồ lui tới cầu nguyện. Đặc biệt, ẩm thực của người Chăm còn là nét văn hóa độc đáo…

Cộng đồng người Chăm An Giang có 2.660 hộ, với 13.722 người, chiếm khoảng 0,62% dân số toàn tỉnh, sống tập trung ở huyện An Phú và TX. Tân Châu, số còn lại ở các huyện: Phú Tân, Châu Phú và Châu Thành. Hầu hết đồng bào Chăm theo đạo Hồi, chủ yếu sống bằng nghề dệt vải, thêu đan. Hầu như nhà nào cũng có khung dệt vải may trang phục cho gia đình và để bán. Vì vậy, họ có thêm điều kiện làm thăng hoa những vẻ đẹp ấy vào sản phẩm truyền thống của mình. Với bàn tay khéo léo và giàu khả năng sáng tạo, thổ cẩm Chămpa An Giang không chỉ đảm bảo được tính "e ấp”, mà có nhiều nét hoa văn, màu sắc sống động, làm bật lên nét kiêu sa đầy hấp dẫn của sản phẩm dệt làng Chăm.

 
 Điệu múa của những thiếu nữ Chăm lúc nhặt, lúc khoan làm nao lòng lữ khách.

Dọc con đường lễ hội hay dưới bến nước trước Thánh đường Hồi giáo xã Nhơn Hội, dễ dàng bắt gặp những cô gái Chăm duyên dáng với trang phục truyền thống. Các cô gái Chăm tha thướt trong chiếc xà-rông, duyên dáng với chiếc khăn choàng truyền thống trên mái tóc. Nét duyên dáng của cô gái Chăm còn xuất phát từ bên trong, với vẻ e ấp dịu dàng, đôi mắt đầy quyến rũ.

Nét văn hóa Chăm An Giang không chỉ cuốn hút với trang phục truyền thống, với những ngôi làng mang kiến trúc độc đáo, mà còn thể hiện đặc sắc trong phong cách ẩm thực như các món bánh ngọt, cà ri bò, tung lò mò (lạp xưởng bò)... Và món cơm nị - cà púa luôn là món ăn độc đáo, thể hiện văn hóa ẩm thực đa dạng của người Chăm ở xứ sở đầu nguồn, biên giới.

Món ăn là sự kết hợp lạ nhưng hài hòa của cơm nị và cà púa, tạo nên hương vị truyền thống của ẩm thực nơi đây. Cơm nị được nấu rất khéo. Gạo sau khi vo sạch, cho một chút muối rồi xả sạch. Đổ gạo ra rổ lớn cho ráo, sau đó xào bơ cùng nụ đinh hương, quế cho dậy mùi thơm, rồi đổ gạo vào xào cho thấm. Gạo sau khi xào xong thì trộn cùng bột hạt điều đã rang sẵn. Đổ gạo vào hỗn hợp nước gồm muối, đường, bột ngọt, cà ri đã khuấy đều, đem nấu. Khi cơm gần chín, rưới nước cốt dừa hoặc sữa vào nồi, tiếp tục nấu tới khi chín hẳn. Không cho nước dừa và sữa vào từ đầu vì sẽ làm cơm dưới đáy nồi bị khét. Để tăng khẩu vị, người Chăm ở An Giang còn cho thêm nho khô trộn vào cơm.

Cà púa được người Chăm chế biến từ thịt bò. Để món cà púa ngon, người ta khử mùi thịt bò bằng cách đổ rượu và gừng vào. Sau đó, chọn dừa khô đem nạo sợi nhỏ, một phần để thắng nước cốt dừa, còn lại đem rang vàng. Bắc chảo nóng, cho thịt bò vào xào cùng dừa khô, cà ri tự chế biến theo khẩu vị, muối, ớt (không dùng nước mắm). Sau khi thịt bò thấm đều, rưới nước cốt dừa rồi hầm cho thịt thật mềm. Cuối cùng trộn đều thịt bò với dừa nạo, hành và rắc đậu phộng rang giòn lên trên.

Thưởng thức cơm nị-cà púa, cảm nhận được vị ngọt béo béo của sữa, bùi bùi của đậu phộng, vị ngọt của thịt bò, nho khô, cay nồng của ớt, mang lại cảm giác thơm ngon, lạ miệng. Cơm nị và cà púa kết hợp, bổ sung nhau tạo hương vị độc đáo trong cách thưởng thức ẩm thực cầu kỳ của ẩm thực Chăm ở An Giang.

Bài, ảnh: HỮU HUYNH