Quyết liệt xử lý rầy nâu, vàng lùn - lùn xoắn lá

04/08/2017 - 00:47
A A

(AGO) - Cùng với củng cố và kiện toàn Ban Chỉ đạo (BCĐ) các cấp về phòng, chống rầy nâu, bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá (VL-LXL) và các dịch hại khác trên lúa, từ tỉnh đến các địa phương đã thành lập tổ giúp việc cho BCĐ và huy động mọi nguồn lực tham gia phòng trừ rầy nâu, bệnh VL-LXL. Trong đó, quyết tâm dập tắt dịch bệnh theo 3 cấp độ, không để lây lan diện rộng.

Những vùng “nuôi” bệnh

Cùng với nỗi lo mực nước nội đồng Tứ giác Long Xuyên lên nhanh, nông dân Nguyễn Văn Minh (xã Lương An Trà, Tri Tôn) còn thường xuyên kiểm tra mật độ rầy trên ruộng lúa để xử lý kịp thời. “Vùng này chưa có đê bao, bà con tranh thủ xuống giống lúa thu đông sớm với hy vọng thu hoạch trước khi nước tràn đồng. Chuyện nước lũ coi như hên xui nhưng phòng, chống dịch bệnh thì phải chủ động. Mấy ngày nay, cán bộ nông nghiệp xuống thăm đồng nhiều, nghe thông báo vùng này có nhiễm rầy nâu, bệnh VL-LXL tôi lo lắm nên ngày nào cũng kiểm tra ruộng” - ông Minh trần tình. Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Tri Tôn Trần Văn Cường cho biết, Tri Tôn là một trong những vùng có diện tích nhiễm rầy nâu, bệnh VL-LXL của tỉnh, trong đó, riêng diện tích nhiễm bệnh VL-LXL khoảng 112 héc-ta, tập trung ở xã Lương An Trà. “Phòng NN&PTNT đã tham mưu UBND huyện kiện toàn BCĐ phòng, chống rầy nâu, bệnh VL-LXL và các dịch hại khác trên lúa. Đồng thời, tổ chức đoàn khảo sát, nắm chắc tình hình, diễn biến mật số rầy nâu, mức độ nhiễm bệnh để phối hợp các đơn vị chuyên môn của Sở NN&PTNT xử lý kịp thời” - ông Cường nhấn mạnh.

Ray-nau.jpg

Chăm sóc lúa vụ thu đông

Cùng với Tri Tôn, một số địa phương khác được xác định bị nhiễm bệnh VL-LXL với diện tích 319,6 héc-ta, tập trung tại huyện An Phú (135 héc-ta), Chợ Mới (57,6 héc-ta), TX. Tân Châu (15 héc-ta), tỷ lệ gây hại từ 5 - 30%. Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, qua giám định 30 mẫu rầy nâu trong vụ hè thu 2017, có 20% số mẫu bị nhiễm virus, trong đó 16,67% nhiễm virus bệnh VL và 3,33% nhiễm cả 2 loại virus bệnh VL-LXL. Dự báo, rầy nâu, bệnh VL-LXL có khả năng phát triển, gây hại ở các địa phương xuống giống không theo lịch khuyến cáo, tập trung trên các trà lúa thu đông sớm (xuống giống từ ngày 7-6 đến 14-7-2017) và trên trà lúa thu đông muộn (xuống giống sau ngày 31-8-2017). Trong đó, khoảng 26.000 héc-ta cần dập dịch rầy nâu, 2.500 héc-ta nhiễm bệnh VL-LXL nặng cần tiêu hủy (ước theo số liệu diện tích nhiễm bệnh năm 2005-2006).

Dập dịch 3 cấp độ

Giám đốc Sở NN&PTNT Trần Anh Thư cho biết, trước tình hình dịch hại rầy nâu, bệnh VL-LXL có nguy cơ bùng phát thành dịch và lây truyền cho các vụ lúa tiếp theo, sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch phòng, chống rầy nâu, bệnh VL-LXL để thống nhất thực hiện trong toàn tỉnh. Để hạn chế rầy nâu gây hại, nông dân phải xuống giống đồng loạt tập trung né rầy theo lịch thời vụ khuyến cáo của ngành Nông nghiệp. Để bảo vệ cây lúa non, sau khi sạ nên cho nước vào ruộng và duy trì mực nước thích hợp để hạn chế rầy nâu chích hút thân cây lúa. Thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm sự xuất hiện của rầy nâu (vạch gốc lúa để theo dõi mật số rầy), nông dân cần áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, phòng trừ dịch hại tổng hợp IPM trong canh tác lúa. “Trong trường hợp có rầy nâu gây hại và nguy cơ truyền bệnh VL-LXL, tùy theo cấp độ sẽ có biện pháp xử lý tương ứng” - ông Trần Anh Thư nhấn mạnh.

Theo đó, cấp độ 1 là khi phát hiện rầy nâu, bệnh VL-LXL ở mức gây hại thấp, cán bộ khuyến nông cần tuyên truyền, vận động nông dân tăng cường thăm đồng, phát hiện sớm và áp dụng biện pháp xử lý, tránh lây lan nguồn bệnh. Cấp độ 2 là khi dịch rầy nâu gây hại nặng trong tình trạng được UBND tỉnh công bố dịch, cần áp dụng biện pháp sử dụng thuốc trừ rầy nâu, đồng thời nhổ bỏ các cây lúa bị nhiễm bệnh để ngăn chặn phát tán và lan truyền nguồn. Về điều kiện sử dụng thuốc trừ rầy, sau khi sạ, cấy, nếu phát hiện rầy nâu di trú thì không phun thuốc, chỉ phun thuốc trừ rầy (theo nguyên tắc “4 đúng”) khi rầy nâu nở rộ giai đoạn tuổi 1-3 với mật độ lớn hơn 3 con/tép. Cấp độ 3 là trường hợp rầy nâu, bệnh VL-LXL gây hại nặng, sẽ áp dụng biện pháp tiêu hủy, cắt đứt nguồn bệnh sau khi có đánh giá thiệt hại của đoàn giám định. Về điều kiện tiêu hủy, đối với lúa giai đoạn dưới 30 ngày tuổi: Nếu ruộng lúa bị nhiễm bệnh nặng, trên 30% số dảnh (tép) thì phải tiêu hủy ngay bằng cách cày, trục cả ruộng để diệt mầm bệnh. Trước khi cày, vùi phải phun thuốc trừ rầy nâu để tránh phát tán truyền bệnh sang ruộng khác. Nếu bị nhiễm dưới 30% số dảnh (tép) thì phải nhổ bỏ và tiêu hủy cây bệnh. Đối lúa sau gieo sạ 30 ngày trở đi: Nếu bị nhiễm nhẹ, bệnh rải rác thì phải phun thuốc tránh rầy phát tán, nhổ bỏ và tiêu hủy cây bệnh. Trường hợp bệnh nặng, có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất thì tiêu hủy bằng cách cày vùi cả ruộng. Trước khi cày phải phun thuốc trừ rầy nâu (nếu có rầy).

Bài, ảnh: NGÔ CHUẨN