Sách trong kỷ nguyên số

21/04/2017 - 01:02
A A

(AGO) - Dù xã hội xưa nay có nhiều thay đổi nhưng giá trị của sách vẫn còn hiện hữu. Cho dù với cách tiếp cận khác nhau đến đâu, thì con người vẫn cần tới sách - “người thầy”, phương tiện giản đơn, gần gũi mà hiệu quả nhất để nâng tầm hiểu biết.    

Sách - Kho tàng tri thức  

Từ một cậu bé mồ côi, thất học, Aleksey Peshkov đã nỗ lực vươn lên trở thành Maxim Gorky - Nhà văn nổi tiếng thế giới, người được nhân loại kính trọng bởi vốn hiểu biết văn hóa rộng lớn và sâu sắc của ông. Đó là nhờ một nghị lực sống phi thường đã tìm gặp được một thứ tài sản phi thường: Sách. Chính ông đã nói đến giá trị to lớn của sách đối với cuộc đời mình bằng một câu giản dị: “Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới”!

T1-1-1.jpg

Các cuộc triển lãm sách, báo, tạp chí góp phần tuyên truyền ý nghĩa văn hóa đọc, nhất là trong giới trẻ

Xã hội càng phát triển, nhu cầu về tri thức mỗi con người càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đọc sách chính là một trong những phương tiện giản đơn, gần gũi mà hiệu quả nhất để nâng tầm hiểu biết. Từ xa xưa, cha ông ta đã coi việc đọc sách là một nét văn hóa cao đẹp. Bởi, sách được ví như kho tàng tri thức quý giá của nhân loại, là những điểm nhấn quan trọng đánh dấu sự tiến hóa của tự nhiên. Không phải tự nhiên mà người Nhật - dân tộc thông minh trên thế giới, lại có thói quen đọc sách hàng ngày! Cũng không phải tự nhiên mà người Do Thái lại ôm sách chạy ra ngoài mỗi khi có động đất... Những cuốn sách đã dần trở thành tài sản quan trọng đối với chúng ta. Vì vậy, đọc sách, lưu giữ sách và hình thành các tủ sách, thư viện sách là con đường tích lũy, hình thành và phát triển văn hóa đọc. Đồng thời, khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong toàn dân chính là động lực và công cụ chủ yếu để thực hiện mục tiêu phấn đấu xây dựng nền tảng tri thức trong mỗi con người, mỗi gia đình và toàn xã hội.

08-bai-t1-tiep-10.jpg

Với công nghệ số hóa phát triển, ngày càng có ít người trẻ đọc sách ở thư viện, nhà sách

Sách chính là kho tàng chứa đựng những hiểu biết của con người đã được khám phá, chọn lọc, thử thách, tổng hợp và trao truyền cho hậu thế. Tầm ảnh hưởng của sách không hề bị giới hạn bởi thời gian và không gian. Ở Việt Nam, chúng ta có thể hiểu được tác phẩm nổi tiếng “Chiến tranh và hòa bình” của  Lev Tolstoy, vở kịch bất hủ trên sân khấu quốc tế “Romeo và Juliet” của William Shakespeare… Qua đọc sách, một người sống ở làng quê hẻo lánh Châu Á có thể hiểu được nền văn hóa xa xôi ở Châu Mỹ; một người bình thường có thể hiểu được nghi lễ đặc trưng của những dân tộc, tôn giáo khác nhau trên thế giới… Thế nên, có người đã nói rằng: Có sách, các thế kỷ và dân tộc đã xích lại gần nhau.

Sách thời kỷ nguyên số

Với sự phát triển vượt bậc của khoa học, công nghệ thông tin hiện nay, đi đâu cũng có thể “kết nối” với nhau thông qua Wifi, mạng 3G, 4G… chỉ cần một cú “click”, một cái “nhấp chuột” có thể vượt ra phạm vi ranh giới lãnh thổ quốc gia hàng triệu cây số. Để nâng tính tương tác, nhiều tiện ích mới đã được hình thành để người đọc đến với sách đông đảo hơn. Theo đó, nhiều thể loại sách mới, nhiều cách đọc sách mới được ra đời rồi nhanh chóng trở thành trào lưu đọc sách online - trào lưu mới cho những người thích đọc sách, nhất là giới trẻ. Qua đó, văn hóa đọc sách hiện nay trở nên phong phú, đa dạng hơn bao giờ hết.

Chính những giao tiếp mang tính tương tác này đã làm cho độc giả, nhất là giới trẻ, tăng niềm đam mê khi đến với sách. Thùy Dung (sinh viên Khoa sư phạm, ngành Ngữ văn, Trường đại học An Giang) cho biết: “Nhờ những tiện ích vượt trội của công nghệ số mà độc giả có thể dễ dàng tìm được những cuốn sách giá trị, nổi tiếng. Nếu bỏ tiền ra mua cũng chưa chắc tìm mua được; trong khi tụi em có thể lên mạng đọc và tha hồ nghiên cứu”.

Trước đây, những ai yêu sách, nhất là những quyển sách “cổ”, hầu như phải tìm đến những nhà sách lớn; còn muốn tiết kiệm thì đến cửa hiệu sách cũ, cặm cụi tìm trong hàng vạn quyển sách đã hoen ố màu theo thời gian… nhưng chưa chắc đã tìm được. Với công nghệ số hóa ngày nay, người ta chỉ cần “Search” trên Google rồi “Enter” là có thể đặt mua sách, bất cứ nơi đâu! Đặc biệt, với sự xuất hiện đúng lúc của những nhà sách online, người đọc có thể tiết kiệm được khá nhiều thời gian mà vẫn sở hữu được những cuốn sách ưng ý với dịch vụ mua sách giao hàng tận nơi. Chỉ với vài thao tác, việc mua sách online đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Có thể nói, so với sách truyền thống, sách online còn mang đến cho người đọc những nét đột phá hoàn toàn mới trong thói quen đọc sách. Bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu, ai cũng có thể đọc sách một cách giản tiện. Chỉ cần một chiếc máy tính, một thiết bị di động cũng có thể đọc sách online... Tìm đến một số hàng quán, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh nhiều cô cậu tuổi teen, mỗi người cầm trên tay Smartphone say sưa lướt web, đọc sách báo, tán gẫu với bạn bè…  

Công nghệ giúp chúng ta kết nối với nhau nhanh chóng, tạo nên “Những mối quan hệ không biên giới” thì cũng dễ dàng tạo kẽ hở để người đọc tiếp cận những thông tin thiếu chuẩn xác, thậm chí lệch lạc. Nhất là khi thế giới mạng không ngừng thay đổi, nhiều dịch vụ giải trí mọc lên ồ ạt khiến người ta càng xa vời hơn với việc đọc sách truyền thống. Đó là lý do vì sao giới trẻ bây giờ không thích đến thư viện, nhà sách! Bởi, đối với nhiều người, đọc sách giờ đây chỉ để giải trí chứ không phải để lĩnh hội tri thức; mà giải trí thì có vô vàn, thậm chí lên Internet vừa đọc sách, vừa được nghe nhạc... Vô tình, những hành động này đã làm mờ dần thói quen đọc sách truyền thống. Từ đó, ý nghĩa của việc đọc sách online hay đọc sách truyền thống cũng bị phai nhạt. 

Xã hội càng phát triển, con người càng trở nên năng động để thích nghi với môi trường hiện đại, thậm chí mỗi người cùng lúc làm nhiều việc… thì việc đọc sách, nghiên cứu sách cũng có những cách mới theo hướng tương tác, tích hợp. Tất cả tùy thuộc vào tâm thế của người đọc. Thế nên, dù tiếp cận theo hướng nào, sách vẫn là thứ tài sản vô giá, không thể thiếu trên hành trình lĩnh hội tri thức của mỗi chúng ta! 

Bài, ảnh: HỮU HUYNH