Ba lý do khiến niềm tin tiêu dùng ở Mỹ sụt giảm xuống mức thấp nhất từ năm 2014

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Millbrae, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh CNN ngày 28/1, Chỉ số Niềm tin Tiêu dùng tháng 1 do tổ chức nghiên cứu The Conference Board công bố ngày 27/1 đã giảm 9,7 điểm xuống còn 84,5. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2014, thấp hơn cả các mức đáy của năm 2025 khi Tổng thống Trump công bố các mức thuế quan cứng rắn và giai đoạn suy thoái do đại dịch năm 2020.

Kết quả tháng 1 thấp hơn nhiều so với mức 91,1 mà các nhà kinh tế dự báo trong cuộc khảo sát do công ty dữ liệu FactSet thực hiện.

Các chỉ số trong khảo sát phản ánh cảm nhận của người Mỹ về điều kiện kinh tế hiện tại và kỳ vọng về tương lai của nền kinh tế Mỹ đều giảm mạnh trong tháng này.

Nhà kinh tế trưởng của The Conference Board, bà Dana Peterson, cho biết trong thông cáo: “Cả năm thành phần của chỉ số đều suy giảm, kéo chỉ số chung xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5/2014 (82,2), vượt qua cả mức đáy trong đại dịch COVID-19. Mối quan tâm đến giá cả và lạm phát, giá dầu khí và giá thực phẩm cùng hàng tạp hóa vẫn ở mức cao”.

Bà nói thêm: “Mối quan tâm đến thuế quan và thương mại, chính trị và thị trường lao động cũng tăng trong tháng 1, trong khi mối quan tâm đến y tế/bảo hiểm và chiến tranh nhích lên”.

Trong tháng 1, chính quyền Tổng thống Trump đã bắt giữ lãnh đạo Venezuela; cảnh báo áp thuế quy mô lớn đối với Canada và các nước châu Âu; tuyên bố ý định mua Greenland; đồng thời tiếp tục gia tăng sức ép đối với Cục Dự trữ Liên bang vốn độc lập về chính trị.

Người tiêu dùng Mỹ cũng tiếp tục bức xúc vì chi phí sinh hoạt cao, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp tuyển dụng với tốc độ chậm và những người tham gia bảo hiểm theo Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng chịu phí bảo hiểm tăng vọt.

Nhà kinh tế trưởng của Navy Federal Credit Union, bà Heather Long, nhận định trong bình luận ngày 27/1: “Người Mỹ bức xúc trước giá thực phẩm và điện tăng cao, đồng thời lo sợ về cuộc suy thoái tuyển dụng đang diễn ra. Nền kinh tế hình chữ K rất thuận lợi cho 20% nhóm trên cùng, nhưng nhiều người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu và thu nhập trung bình thấp chỉ vừa đủ xoay xở”.

Những năm gần đây, tâm lý bi quan của người Mỹ chưa làm suy yếu chi tiêu và điều này có thể tiếp diễn lần này, đặc biệt khi người nộp thuế dự kiến nhận khoản hoàn thuế lớn hơn.

Trong mùa hè năm 2022, khi lạm phát đạt mức cao nhất trong bốn thập kỷ và niềm tin tiêu dùng lao dốc, người Mỹ vẫn tiếp tục chi tiêu trong các tháng sau đó. Điều tương tự cũng xảy ra năm 2025 khi các mức thuế của ông Trump khiến người Mỹ bi quan về nền kinh tế.

Nhà kinh tế cấp cao của công ty Nationwide, ông Ben Ayers, nhận định trong ghi chú phân tích ngày 27/1: “Dù chi tiêu vẫn trụ vững trong mùa lễ hội, nhưng cú lao dốc mới nhất của các chỉ số khảo sát phát tín hiệu cảnh báo về hoạt động yếu hơn trong quý I/2026. Tuy nhiên, chúng tôi dự báo các khoản hoàn thuế lớn hơn và kích thích tài khóa bổ sung sẽ tạo cú hích cho nhiều hộ gia đình đang lo lắng về thị trường lao động suy yếu và giá cả tăng”.

Mùa khai thuế đã chính thức bắt đầu và Bộ Tài chính Mỹ dự báo tiền hoàn thuế sẽ tăng trung bình 1.000 USD mỗi hộ gia đình trong năm nay.

Tuy nhiên, theo dự báo của hầu hết các nhà kinh tế, tăng trưởng việc làm yếu sẽ kéo dài suốt cả năm. Điều này đặc biệt gây khó khăn cho sinh viên mới tốt nghiệp và những người bị mất việc.

Theo khảo sát mới nhất của The Conference Board, hơn 55% người trả lời cho biết khó tìm việc làm và đây là tỷ lệ cao nhất kể từ đại dịch. Những người tham gia khảo sát cũng cho thấy tâm lý bi quan về triển vọng của thị trường lao động.

Nhà kinh tế trưởng của công ty LPL Financial, ông Jeffrey Roach, đồng tình với quan điểm này: “Hãy chuẩn bị tinh thần rằng tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng. Theo dự báo của tôi, nền kinh tế trong nước có thể tiến gần tỷ lệ thất nghiệp 4,6% trong quý II và rủi ro tăng thêm về sau trong năm. Điều này sẽ gây sức ép lên doanh số bán lẻ trong những tháng tới”.

Theo TTXVN