Địa phương quyết định mức hỗ trợ cho các gia đình sinh 2 con gái

Mục tiêu cốt lõi của chính sách là giảm định kiến trọng nam hơn nữ.

Thưa ông, vừa qua trong dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số chính sách khuyến khích, thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số, Bộ Y tế đã đề xuất nội dung hỗ trợ cho các gia đình sinh hai con một bề là gái hướng tới nâng cao chất lượng dân số theo tinh thần Nghị quyết 72. Xin ông cho biết vì sao lại có đề xuất này và các hình thức hỗ trợ được đề xuất ra sao, thưa ông?

Việc hỗ trợ các gia đình sinh con một bề là gái không phải là chính sách hoàn toàn mới, bởi những năm qua một số địa phương đã triển khai các hình thức khuyến khích này. Tuy nhiên, điểm được điều chỉnh quan trọng trong dự thảo lần này là việc xác định cụ thể hơn về độ tuổi của trẻ em.

Theo Luật Trẻ em, trẻ em là người dưới 16 tuổi. Trước đây quy định chung là sinh con một bề là gái, còn nay dự thảo xác định rõ các cặp vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi sẽ thuộc đối tượng được hưởng chính sách khuyến khích, biểu dương và hỗ trợ.

Cụ thể, Dự thảo Thông tư đề xuất các hình thức như tôn vinh, biểu dương việc nuôi dạy con tốt; hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường và các nội dung phù hợp khác… Như vậy, chính sách không chỉ dừng lại ở góc độ hỗ trợ vật chất mà còn hướng tới sự ghi nhận đối với các gia đình nuôi dạy tốt con gái.

Về mức hỗ trợ, các địa phương sẽ áp dụng một khung chung hay có sự linh hoạt, thưa ông?

Dự thảo không quy định một mức tiền hay hình thức hỗ trợ thống nhất bắt buộc áp dụng trên toàn quốc.

Địa phương sẽ căn cứ vào mục tiêu chính sách dân số, điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách để chủ động lựa chọn nội dung, hình thức và mức hỗ trợ phù hợp, như biểu dương, hỗ trợ bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường... Cùng một chính sách nhưng cách tiếp cận này tạo sự linh hoạt, giúp địa phương còn khó khăn triển khai theo nguồn lực thực tế, còn nơi có điều kiện tốt hơn có thể mở rộng hình thức hỗ trợ thiết thực hơn.

ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế).

Có ý kiến lo ngại rằng việc ưu tiên hỗ trợ này có thể vô tình khuyến khích các gia đình chọn sinh con gái hoặc vô tình áp đặt việc gia đình phải dừng sinh con. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Tôi xin khẳng định rõ: Chính sách không nhằm khuyến khích các gia đình lựa chọn sinh con gái. Mặt khác, việc gia đình có hai con gái cũng không đồng nghĩa với việc họ bị hạn chế hay không được sinh thêm con.

Quyền sinh con của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng vẫn được pháp luật ghi nhận. Mỗi người hoàn toàn có quyền chủ động quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với điều kiện của mình. Trọng tâm của chính sách là tác động vào nhận thức, để việc sinh con gái không bị coi là một "bất lợi" hay là lý do khiến gia đình phải cố sinh thêm nhằm tìm con trai.

Mục tiêu cốt lõi của chính sách là giảm định kiến trọng nam hơn nữ, nâng cao vị thế của trẻ em gái và góp phần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Thực tế nhiều năm qua, xã hội vẫn tồn tại tư tưởng phải có con trai để "nối dõi tông đường", có "cháu đích tôn". Những phong tục, tập quán đó ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý và quyết định sinh con của không ít gia đình.

Nếu chỉ xử lý hành vi lựa chọn giới tính khi sinh mà không giải quyết tận gốc những quan niệm xã hội phía sau thì rất khó giải quyết triệt để. Khi con gái được nhìn nhận bình đẳng với con trai và có cơ hội phát triển như nhau, áp lực phải sinh con trai sẽ từng bước được giảm bớt.

Việc tôn vinh, hỗ trợ các gia đình có hai con gái là một thông điệp xã hội mạnh mẽ: Con gái cũng có giá trị và bình đẳng như con trai.

Bên cạnh đó, Điều 15 Luật Dân số cũng quy định các biện pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, bao gồm việc khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.

Ông kỳ vọng gì vào tác động của chính sách này sau khi ban hành?

Hiện dự thảo Thông tư này vẫn đang được Bộ Y tế lấy ý kiến rộng rãi.

Chúng tôi mong muốn chính sách được này sẽ được xã hội hiểu đúng ý nghĩa về việc không tạo thêm áp lực sinh con theo bất kỳ giới tính nào, không hạn chế quyền quyết định của gia đình, mà hướng tới một môi trường mà ở đó việc sinh con trai hay con gái đều được đón nhận bình đẳng.

Mục tiêu cuối cùng là giảm dần định kiến giới, nâng cao vị thế trẻ em gái và đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức tự nhiên.

Xin cảm ơn ông!

Theo TTXVN