Nguy cơ vướng vòng lao lý do thuê cài đặt, sử dụng phần mềm lậu

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi quy định, phần mềm hay chương trình máy tính là một trong các đối tượng được bảo hộ tại Việt Nam. Theo đó, phần mềm được bảo hộ như một tác phẩm văn học dù được thể hiện dưới dạng mã nguồn hay mã máy.

Tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả đối với chương trình máy tính có quyền thỏa thuận bằng văn bản với nhau về việc sửa chữa, nâng cấp chương trình máy tính. Tổ chức, cá nhân có quyền sử dụng hợp pháp bản sao chương trình máy tính được làm một bản sao dự phòng để thay thế khi bản sao đó bị xóa, bị hỏng hoặc không thể sử dụng nhưng không được chuyển giao cho tổ chức, cá nhân khác.

Trong khi đó, phần mềm lậu là phần mềm trả phí bị can thiệp bằng các thủ thuật trở nên miễn phí một cách trái phép. Phần mềm lậu còn thường được gọi là phần mềm Crack hay phần mềm đã bẻ khóa.

Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng phần mềm lậu diễn ra rất phổ biến. Các trang Web cung cấp phần mềm lậu dựa vào tính ẩn danh trên không gian mạng hoạt động ngang nhiên, khó kiểm soát. Theo quy định hiện hành, việc sử dụng phần mềm lậu là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị phạt tiền, thậm chí phạt tù – luật sư Lê Hồng Vân – Đoàn Luật sư Hà Nội cho biết.

Về xử lý hành chính, việc sử dụng phần mềm lậu có thể bị xử phạt về hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả bị theo Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP với mức phạt tiền lên tới 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng với tổ chức vi phạm.

Bên cạnh đó, đối tượng thực hiện hành vi còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc tiêu hủy hoặc buộc gỡ bỏ hoặc xóa bản gốc, bản sao vi phạm trên môi trường mạng viễn thông và mạng Internet; Buộc trả cho chủ thể quyền tác giả số lợi bất hợp pháp thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm trong trường hợp phát sinh số lợi bất hợp pháp.

Trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, hành vi sử dụng phần mềm lậu có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi.

Theo đó, người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50-dưới 300 triệu đồng…thì bị phạt tiền từ 50-300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Phạm tội có tổ chức; 2 lần trở lên; Thu lợi bất chính 300 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan 500 triệu đồng trở lên…thì bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Pháp nhân thương mại phạm tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị phạt đến 3 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn tới 2 năm – luật sư Lê Hồng Vân nhấn mạnh.

Theo An ninh thủ đô