Lê Công từ đường hơn 114 năm tuổi ở Châu Đốc

Khuôn viên cổ kính, bề thế của ngôi từ đường.

Nằm bên đường Lê Lợi, phường Châu Đốc, Lê Công từ đường là một trong những công trình kiến trúc cổ gắn bó lâu đời với đời sống người dân địa phương. Giữa nhịp sống đô thị ngày càng sôi động, ngôi nhà vẫn giữ được vẻ cổ kính, trầm mặc, gợi nhớ một thời kỳ phát triển của vùng đất Châu Đốc.

Ông Lê Công Thời, Trưởng tộc họ Lê Công ở vùng Châu Đốc.

Dẫn khách tham quan ngôi từ đường, ông Lê Công Thời, Trưởng tộc họ Lê Công ở vùng Châu Đốc cho biết, công trình được khởi công xây dựng năm 1909 và hoàn thành năm 1912. Đến nay, ngôi nhà đã có hơn 114 năm tồn tại.

Mặt chính ngôi nhà mang nét kiến trúc phương Tây kết hợp phương Đông hài hòa.

Để xây dựng công trình, gia chủ phải huy động nguồn lực lớn về nhân công, vật liệu. Một lò gạch được lập riêng để cung cấp vật liệu xây dựng; những loại gỗ quý được mua từ Campuchia, kết thành bè thả trôi theo dòng sông về Châu Đốc. Gia chủ còn mời những người thợ giỏi từ miền Bắc vào thực hiện các công đoạn xây dựng, chạm trổ, trang trí công trình.

Gian trước ngôi từ đường mang phong cách phương Tây.

Trên bao lam ngôi nhà, vẫn còn ghi năm hoàn thành công trình.

Ở gian chính, ngôi từ đường mang đậm dấu ấn phương Đông.

Điểm đặc biệt của Lê Công từ đường là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc phương Tây và phương Đông. Ở gian trước, những đường nét kiến trúc phương Tây tạo nên diện mạo bề thế, khác biệt. Trong khi đó, gian chính lại mang đậm phong cách kiến trúc truyền thống phương Đông, thể hiện qua cách bài trí không gian thờ tự và các chi tiết trang trí.

Những chi tiết khảm trên gỗ được cẩn ốc xà cừ lấp lánh.

Nổi bật trong công trình là những mảng chạm khắc tinh xảo trên gỗ, được cẩn ốc xà cừ với sắc màu lấp lánh. Các họa tiết được thực hiện công phu bởi những nghệ nhân lành nghề từ miền Bắc. Theo ông Lê Công Thời, quá trình hoàn thiện các chi tiết trang trí kéo dài, gia chủ phải đưa cả gia đình những người thợ vào Nam sinh sống để thuận tiện cho công việc.

Những di vật của tiền nhân được con cháu đời sau giữ gìn cẩn thận.

Không chỉ độc đáo về kiến trúc, Lê Công từ đường còn lưu giữ câu chuyện về hành trình khai khẩn, lập nghiệp của một dòng họ trên vùng đất Châu Đốc.

Theo ông Lê Công Thời, gia tộc Lê Công thuộc lớp cư dân đến khai khẩn vùng Châu Đốc từ sớm. Tính từ thời ông Tổ Lê Công Vọng, dòng họ định cư tại vùng đất này từ năm 1812. Qua nhiều thế hệ, các bậc tiền nhân có công khai làng, lập ấp, được người dân suy tôn là tiền hiền, hậu hiền và được thờ phụng tại đình thần Châu Phú.

Ông Lê Công Thời giải thích về tông chi gia tộc Lê Công.

Trải qua hơn một thế kỷ cùng những biến động của thời cuộc, Lê Công từ đường vẫn được con cháu chung tay gìn giữ, bảo tồn. Công trình không chỉ là niềm tự hào của gia tộc Lê Công mà còn là một dấu ấn kiến trúc, văn hóa gắn với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Châu Đốc.

Giữa không gian đô thị hôm nay, ngôi nhà cổ như một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, góp phần lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của các thế hệ lưu dân trong hành trình khai phá vùng đất An Giang.

THANH TIẾN