Siêu El Nino bủa vây có thể khiến nửa triệu người chết trong 6 tháng tới

24/09/2026 - 09:28

Hơn 450.000 người có thể tử vong do nắng nóng trong sáu tháng tới khi 'siêu' El Nino diễn biến mạnh, các nước nhiệt đới chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Theo The Guardian, các nhà khí hậu học ước tính hiện tượng El Nino cực mạnh có thể khiến khoảng 451.000 người tử vong do nắng nóng trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 2/2027.

Con số chưa bao gồm các trường hợp tử vong sớm do nền nhiệt vốn đã tăng bởi biến đổi khí hậu, cũng như thiệt hại về người liên quan đến hạn hán, cháy rừng và lũ lụt do El Niño.

Người dân giải nhiệt tại vòi phun nước trong đợt nắng nóng ở Madrid, Tây Ban Nha, tháng 7/2026. (Ảnh: Reuters)

Người dân giải nhiệt tại vòi phun nước trong đợt nắng nóng ở Madrid, Tây Ban Nha, tháng 7/2026. (Ảnh: Reuters)

Nghiên cứu dựa trên mối quan hệ giữa nhiệt độ và số người chết tăng thêm do nắng nóng tại 24.378 khu vực trên thế giới, kết hợp với dự báo mức tăng nhiệt do El Nino trong những tháng tới. Mốc so sánh là số ca tử vong do nắng nóng trong một tháng trung bình giai đoạn 1996 - 2025.

Giáo sư Michael Greenstone, đồng sáng lập Climate Impact Lab tại Đại học Chicago và đồng tác giả báo cáo, cho rằng con số 451.000 có thể quá lớn để hình dung, nhưng phía sau đó là những người đang làm việc, chăm sóc gia đình và sinh hoạt hàng ngày.

Các quốc gia nhiệt đới được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nhất trong sáu tháng tới, gồm Nigeria, Indonesia, Sudan, Ấn Độ và Brazil. Khu vực Sahel ở châu Phi và Đông Nam Á cũng nằm trong nhóm chịu tác động lớn. Mỹ đứng trong 20 quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất, với khoảng 3.500 ca tử vong tăng thêm do nắng nóng.

Dự báo hiện mới kéo dài đến tháng 2/2027, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng số ca tử vong do nhiệt độ cao có thể tiếp tục ở mức cao đến tháng 6 hoặc tháng 7/2027.

Theo nhóm nghiên cứu, dự báo sớm số ca tử vong do nắng nóng sẽ giúp các nước xác định khu vực có nguy cơ cao và chủ động triển khai biện pháp bảo vệ người dân.

Các giải pháp được đề xuất gồm tăng khả năng dự báo nắng nóng, mở điểm tránh nóng, bổ sung nhân viên cho cơ sở y tế vào thời gian nhiệt độ cao nhất và tăng bảo vệ đối với người lao động ngoài trời.

“Tăng cường ứng phó khẩn cấp và tập trung nguồn lực tốt hơn có thể cứu nhiều sinh mạng ngay trong năm nay”, tiến sĩ Tamma Carleton, Đại học California, Berkeley, đồng tác giả báo cáo, nói.

Tuy nhiên, theo bà, ứng phó khẩn cấp chỉ giải quyết được nguy cơ trước mắt. Khoảng 20 năm nữa, mức nhiệt hiện được coi là cực đoan có thể trở thành trạng thái bình thường mới. Vì vậy, các biện pháp thích ứng cần được xây dựng, triển khai và đánh giá từ bây giờ.

Biểu đồ dự báo số ca tử vong tăng thêm do nắng nóng tại 10 quốc gia chịu ảnh hưởng nắng nề nhất bởi El Nino trong khoảng tháng 9/2026 - 2/2027. (Nguồn: Climate Impact Lab)

Biểu đồ dự báo số ca tử vong tăng thêm do nắng nóng tại 10 quốc gia chịu ảnh hưởng nắng nề nhất bởi El Nino trong khoảng tháng 9/2026 - 2/2027. (Nguồn: Climate Impact Lab)

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên nhưng tác động có thể nghiêm trọng hơn khi xảy ra trên nền nhiệt toàn cầu ngày càng cao.

Giáo sư Friederike Otto, Đại học Hoàng gia London, cho biết El Nino lần này diễn ra trên nền khí hậu đã nóng lên đáng kể do tác động của con người. Điều đó có thể khiến nhiều nơi trải qua mức nhiệt cực đoan chưa từng có.

“Nếu nhiệt độ nền tiếp tục tăng, các cộng đồng sẽ ngày càng khó ứng phó với mỗi đợt El Nino xảy ra”, bà Otto cảnh báo.

Không chỉ gây nguy hiểm trực tiếp vì nắng nóng, El Nino còn đe dọa nguồn cung lương thực.

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cảnh báo hồi tháng 8 rằng tác động của hiện tượng này có thể đẩy khoảng 50 triệu người vào tình trạng thiếu đói nghiêm trọng và làm tăng giá lương thực.

Theo HOA VŨ (VTC News/ The Guardian )