Thụy Điển cấm điện thoại, chi nghìn tỷ đưa sách giấy trở lại trường học

Học sinh tập trung hơn khi không có điện thoại

Tại Trường trung học Malmo Borgarskola ở miền Nam Thụy Điển, học sinh không được sử dụng điện thoại trong giờ học. Đầu mỗi buổi, các em phải đặt điện thoại vào một chiếc hộp được gọi vui là "khách sạn điện thoại" và chỉ được nhận lại khi tiết học kết thúc.

Các học sinh trung học chụp ảnh cùng sách giáo khoa lịch sử tại Trường Malmo Borgarskola, Thụy Điển (Ảnh: AP/James Brooks).

"Điện thoại luôn có những thứ khiến chúng em muốn xem. Khi không sử dụng điện thoại, chúng em tập trung vào bài học tốt hơn", Melina Sallahi, 17 tuổi, học sinh của trường, chia sẻ.

Bạn cùng lớp Vasilije Stjepanovic (17 tuổi) cho biết các trò chơi và mạng xã hội thường hấp dẫn hơn việc học. Vì vậy, việc cất điện thoại giúp học sinh tránh bị phân tâm và chú ý hơn trong giờ học.

Mỗi học sinh vẫn được nhà trường cấp một chiếc máy tính cá nhân (laptop). Tuy nhiên, các em không được khuyến khích sử dụng máy tính trong giờ học, trừ khi có yêu cầu của giáo viên.

Ông Patrik Sander, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết trường đang thay đổi cách tiếp cận đối với công nghệ trong giảng dạy. Thay vì phụ thuộc nhiều vào thiết bị điện tử, nhà trường khuyến khích học sinh sử dụng sách vở và ghi chép bằng tay.

"Chúng tôi nhận thấy việc viết bằng tay, bằng bút chì giúp học sinh ghi nhớ kiến thức tốt hơn", ông Sander nói.

Từ mùa hè năm ngoái, Thụy Điển đã định hướng trẻ dưới 2 tuổi chỉ được sử dụng các công cụ học tập truyền thống như sách. Trẻ mẫu giáo nói chung không bắt buộc phải sử dụng các công cụ học tập kỹ thuật số.

Đáng chú ý, Thụy Điển từng là quốc gia đi đầu trong ứng dụng công nghệ số vào giáo dục, nay đang chuyển hướng, giảm sự hiện diện của thiết bị điện tử trong trường học.

Từ năm 2023, Chính phủ Thụy Điển đã chủ trương tăng thời gian đọc sách, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử, đặc biệt đối với học sinh mẫu giáo. Sách giấy và các công cụ học tập truyền thống được khuyến khích ưu tiên sử dụng.

Từ mùa thu năm nay, nước này dự kiến áp dụng lệnh cấm học sinh sử dụng điện thoại trong trường học trên toàn quốc, bắt đầu từ năm học mới.

Dự kiến năm 2028, nước này sẽ triển khai chương trình giáo dục mới, trong đó ưu tiên phương pháp dạy và học bằng sách giấy.

Chính phủ Thụy Điển cho rằng việc hạn chế điện thoại sẽ giúp tạo môi trường học tập ít bị xao nhãng hơn. Trên thực tế, nhiều trường học tại nước này đã chủ động cấm hoặc hạn chế học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học trước khi có quy định chung.

Trong năm nay, Chính phủ Thụy Điển dành 555 triệu krona (tương đương với hơn 1.450 tỷ đồng) để hỗ trợ các trường mua sách giáo khoa và tài liệu hướng dẫn giảng dạy cho giáo viên.

Chủ trương tăng cường sử dụng sách giấy xuất phát từ lo ngại khả năng đọc hiểu của học sinh ngày càng suy giảm. Theo kết quả Chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (PISA) năm 2022 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) thực hiện, 24,3% học sinh lớp 9 tại Thụy Điển chưa đạt mức đọc hiểu cơ bản. Tỷ lệ này gần với mức trung bình 26,2% của Liên minh châu Âu (EU).

Ông Joar Forsell, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục thuộc Quốc hội Thụy Điển, cho biết khả năng đọc và viết của học sinh nước này đang có dấu hiệu suy giảm, nhất là ở nhóm học sinh nhỏ tuổi.

"Chúng tôi muốn giảm việc sử dụng màn hình vì tin rằng sách và các phương pháp học tập truyền thống có lợi hơn cho trẻ em", ông Forsell nói.

Ông Magnus Haake, Phó giáo sư khoa học nhận thức tại Đại học Lund, cho rằng việc học bằng sách và tài liệu giấy giúp kích thích các vùng não liên quan đến vận động và cảm giác, qua đó hỗ trợ quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh.

Không chỉ giới hạn trong trường học, Thụy Điển còn khuyến khích các gia đình điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị điện tử. Cơ quan Y tế công cộng nước này khuyến nghị phụ huynh làm gương cho con bằng cách thiết lập những khoảng thời gian hoặc không gian không sử dụng thiết bị có màn hình điện tử tại nhà.

Tranh luận về việc giảm sử dụng công nghệ trong trường học

Dù vậy, không phải ai tại Thụy Điển cũng đồng tình với chủ trương giảm sử dụng thiết bị điện tử trong giáo dục.

Hiệp hội Công nghiệp Công nghệ giáo dục Thụy Điển cho biết khoảng 90% công việc trong tương lai sẽ đòi hỏi kỹ năng số. Nếu học sinh không được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng công nghệ, thị trường lao động có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực có chuyên môn, hoạt động đổi mới trong khu vực công bị hạn chế và nguy cơ thất nghiệp gia tăng.

Ông Peter Carlsson, Giám đốc điều hành công ty khởi nghiệp Imvi Labs tại TP Malmo, cho rằng không phải thiết bị có màn hình nào cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc học.

Công ty của ông phát triển công nghệ thực tế ảo nhằm hỗ trợ trẻ em và người trưởng thành rèn luyện khả năng phối hợp giữa não bộ và mắt. Theo ông, một số phần mềm có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ gặp khó khăn khi học tập hoặc đọc hiểu.

"Nếu sử dụng đúng công cụ, việc giảng dạy có thể đạt hiệu quả cao hơn", ông Carlsson nhận định.

Tuy nhiên, tại Trường Malmo Borgarskola, giáo viên và học sinh không quá lo ngại việc hạn chế thiết bị điện tử sẽ khiến các em thiếu hụt kỹ năng công nghệ.

"Trong thời gian rảnh, ai cũng sử dụng thiết bị điện tử nên em không nghĩ trường học cần phải dạy điều đó. Em không lo lắng về việc thiếu kỹ năng này", nữ sinh Melina Sallahi nói.

Bạn cùng lớp, Aslan Ozhan Kilicasan, cũng đồng tình: "Chúng em học dễ dàng hơn nhiều khi sử dụng sách".

Theo Báo Dân Trí