.png)
Bộ trưởng Ngoại giao Timor LesteBendito dos Santos Freitas (trái), tại lễ nộp lưu chiểu văn kiện tham gia Hiến chương ASEAN của Timor Leste. Ảnh tư liệu (minh họa): Viên Luyến/ PV TTXVN tại Malaysia.
Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề ASEAN Milena Rangel cho biết Bộ Ngoại giao và Hợp tác Timor Leste đang phối hợp với các bộ, ngành để xây dựng và hoàn thiện các công cụ pháp lý cần thiết cho quá trình hội nhập. Trong số này, gần 50 văn bản được xác định cần ưu tiên hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027.
Theo bà Rangel, các công cụ pháp lý này nằm trong lộ trình thực hiện Trụ cột Cộng đồng Kinh tế ASEAN giai đoạn 2026-2030, bao gồm các lĩnh vực như tạo thuận lợi thương mại, cạnh tranh, cải cách hải quan và hoạt động của cơ quan hải quan. Một số văn bản sẽ được Hội đồng Bộ trưởng hoặc Quốc hội thông qua trước khi có hiệu lực.
Bên cạnh các cam kết trong ASEAN, bà Rangel cho biết Timor Leste cũng đang nghiên cứu kỹ các yêu cầu liên quan Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Theo bà, đây là những cam kết có mức độ ràng buộc cao và cần được đánh giá kỹ để bảo đảm không gây bất lợi cho các ngành sản xuất trong nước. Chính phủ Timor Leste đang tiến hành nghiên cứu trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán liên quan.
Quá trình này cho thấy thách thức đối với Timor Leste sau khi gia nhập ASEAN không chỉ nằm ở việc trở thành thành viên chính thức, mà còn ở khả năng nội luật hóa và thực thi một khối lượng lớn các cam kết khu vực. Việc điều chỉnh pháp luật trong các lĩnh vực thương mại, hải quan, dịch vụ và cạnh tranh sẽ có tác động trực tiếp tới mức độ hội nhập của nền kinh tế Timor Leste với thị trường ASEAN.
Trước đó, Chính phủ Timor Leste đã từng trình Quốc hội các văn kiện gia nhập một loạt công cụ kinh tế của ASEAN, trong đó có Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), Hiệp định Khung ASEAN về Dịch vụ (AFAS), Hiệp định ASEAN về Thương mại Dịch vụ (ATISA) và các văn kiện liên quan đến hợp tác tài chính, phân loại hàng hóa và hải quan. Chính phủ đánh giá việc tham gia các cơ chế này sẽ tạo điều kiện để Timor Leste tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực, đồng thời hỗ trợ đa dạng hóa nền kinh tế và thu hút đầu tư.
Việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý được xem là một trong những bước quan trọng để Timor Leste chuyển từ tư cách thành viên chính thức sang hội nhập thực chất, qua đó từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn và nghĩa vụ chung của ASEAN.
Theo ĐỖ QUYÊN (TTXVN)