Tổng thống Trump từ chối đề nghị hỗ trợ của Trung Quốc trong vấn đề Iran

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News sau chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc, ông Trump cho biết ông Tập đã bày tỏ mong muốn góp phần thúc đẩy một thỏa thuận liên quan đến Iran, cũng như duy trì hoạt động thông suốt tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh Washington không cần sự can dự từ Bắc Kinh.

“Tôi cũng đã nói rằng chúng tôi không cần sự hỗ trợ”, ông Trump nói khi được hỏi về đề xuất của Chủ tịch Trung Quốc. Ông cho rằng trong các mối quan hệ quốc tế, sự giúp đỡ thường đi kèm những lợi ích đối ứng.

“Tôi không yêu cầu giúp đỡ, bởi khi bạn nhờ ai đó giúp, bạn cũng phải đáp lại bằng điều gì đó”, ông nói.

Tổng thống Trump đồng thời tái khẳng định lập trường rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Theo ông Trump, Tehran hiện “không còn lá bài nào” để đàm phán trong các cuộc tiếp xúc với phía Mỹ. Ông cho biết Washington và Tehran từng tiến rất gần tới một thỏa thuận liên quan đến chương trình hạt nhân Iran, song các cuộc trao đổi nhiều lần đổ vỡ.

“Có điều gì đó không ổn với họ, và vì thế họ không thể có vũ khí hạt nhân”, ông nói, đồng thời cho biết Chủ tịch Tập cũng đồng quan điểm rằng Iran không nên sở hữu loại vũ khí này.

Theo ông Trump, Chủ tịch Trung Quốc còn cam kết Bắc Kinh sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran.

Trong diễn biến liên quan, theo hãng tin Reuters (Anh), Tổng thống Trump cho biết sự kiên nhẫn của ông với Iran đang dần cạn kiệt, đồng thời tiết lộ Chủ tịch Tập đồng tình rằng Tehran cần mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đối với thương mại năng lượng toàn cầu.

Phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một sau cuộc gặp tại Bắc Kinh, ông Trump cho biết đang cân nhắc khả năng dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt nhằm vào các công ty dầu khí Trung Quốc mua dầu từ Iran. Trung Quốc hiện là khách hàng lớn nhất của dầu mỏ Iran.

Phía Trung Quốc chưa bình luận trực tiếp về các trao đổi liên quan đến Iran. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao nước này cho rằng cuộc xung đột tại Iran là “không nên xảy ra” và không có lý do để tiếp diễn.

Iran đã hạn chế hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ và Israel, gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Tehran tuyên bố sẽ không mở lại tuyến hàng hải này cho đến khi Washington chấm dứt các biện pháp phong tỏa.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran đã nhận được các tín hiệu từ phía Mỹ cho thấy Washington sẵn sàng tiếp tục đàm phán. Ông bày tỏ hy vọng tiến trình thương lượng sẽ giúp bảo đảm an ninh hoàn toàn cho eo biển Hormuz và khôi phục hoạt động hàng hải bình thường tại khu vực này.

Dù vậy, Iran tiếp tục từ chối chấm dứt chương trình nghiên cứu hạt nhân hoặc từ bỏ kho urani làm giàu, điều khiến ông Trump thất vọng.

“Tôi sẽ không kiên nhẫn thêm nhiều nữa. Họ nên đạt được một thỏa thuận”, ông Trump nói trong chương trình “Hannity” của Fox News phát sóng tối ngày 15/5. Ông cũng cho rằng lượng urani làm giàu của Iran cần được Mỹ kiểm soát chủ yếu vì mục đích “trấn an dư luận”.

Các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột đã bị đình trệ kể từ tuần trước, sau khi cả Mỹ và Iran đều bác bỏ đề xuất mới nhất của đối phương. Cuộc chiến cũng đang trở thành gánh nặng chính trị đối với ông Trump trước thềm bầu cử quốc hội Mỹ vào tháng 11.

Ngoại trưởng Araqchi cho biết Iran hoan nghênh vai trò của Trung Quốc trong các nỗ lực ngoại giao, song Tehran vẫn thiếu lòng tin vào Washington do Mỹ từng nhiều lần tiến hành không kích trong lúc đối thoại diễn ra.

Ông nhấn mạnh Iran sẵn sàng cho cả khả năng chiến sự tái bùng phát lẫn giải pháp ngoại giao, đồng thời khẳng định các tàu không thuộc quốc gia tấn công Iran vẫn có thể đi qua eo biển Hormuz nếu phối hợp với Tehran.