Trào lưu trêu chọc những kẻ lừa đảo
Hầu như ai cũng từng trải qua những tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo, đặc biệt là vào những lúc như đang vội vã rời khỏi nhà hoặc khi đang đi ngủ.
Trong khi đa số chọn cách xóa, đánh dấu là tin rác hoặc chặn cuộc gọi. Một số người lại coi đây là cơ hội để “đùa giỡn” với kẻ lừa đảo.
Họ trả lời bằng danh tính giả, cố tình kéo dài cuộc trò chuyện bằng những câu chuyện vô lý, hình ảnh chế nhạo hoặc các phản hồi gây khó hiểu.
Hành động này được gọi là “scambaiting”, tức cố tình tương tác với kẻ lừa đảo nhằm làm mất thời gian hoặc trêu chọc chúng.
Trên Reddit và YouTube thậm chí còn có những cộng đồng chuyên chia sẻ các màn đối đáp như vậy.
Một số người chọn đáp trả kẻ lừa đảo bằng những câu chuyện bịa đặt hoặc các màn đối đáp hài hước để trêu chọc, trả đũa đối phương (Ảnh minh họa: AI)
Winter Miller, nhà viết kịch và tác giả sách thiếu nhi tại Brooklyn (Mỹ), thường đăng tải các cuộc trò chuyện hài hước với những kẻ lừa đảo trên Instagram.
Bà cho rằng việc đáp lại những tin nhắn vô lý bằng những câu trả lời còn vô lý hơn có thể mang lại tiếng cười cho mọi người.
Ngoài giải trí, với một số người, việc chống lại các đối tượng lừa đảo đã trở thành nhiệm vụ, công việc thực sự.
Điển hình là YouTuber Pierogi, một cựu chuyên gia an ninh mạng, nổi tiếng nhờ những màn kéo dài cuộc gọi hoặc cuộc trò chuyện với kẻ lừa đảo.
Ban đầu, các cuộc gọi của Pierogi chủ yếu mang tính hài hước. Nhưng sau đó, anh bắt đầu xây dựng những danh tính giả và các tình huống phức tạp để giữ chân kẻ lừa đảo càng lâu càng tốt.
Có lúc anh giả vờ đang tổ chức đám cưới ngay giữa cuộc gọi, hoặc thông báo vừa gặp tai nạn xe hơi.
Theo Pierogi, mục đích của anh vừa là giải trí, vừa là cản trở hoạt động của các đối tượng lừa đảo.
Mỗi giờ anh khiến chúng bận rộn tranh cãi cũng đồng nghĩa với việc chúng có ít thời gian hơn để tiếp cận những nạn nhân khác.
Trong một vụ việc, thậm chí những tương tác của Pierogi với các đối tượng lừa đảo đã góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng Mỹ triệt phá một đường dây từng nhắm vào hàng nghìn người cao tuổi.
Vì sao phản hồi những kẻ lừa đảo có thể gây hại?
Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh mạng, phần lớn người dùng không nên làm theo cách này.
“Có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường”, Mayra Rosario Fuentes, chuyên gia nghiên cứu về mối đe dọa tại công ty nghiên cứu bảo vệ số kỹ thuật số TrendLife cho biết.
Theo bà, ngay cả khi người dùng chỉ cung cấp thông tin giả và không nhấp vào bất kỳ đường link nào, việc phản hồi cũng đã gửi đi một tín hiệu quan trọng: số điện thoại (hoặc tài khoản) đó đang hoạt động và chủ nhân sẵn sàng tương tác.
Điều này có thể khiến số điện thoại bị đưa vào danh sách có giá trị đối với các nhóm lừa đảo khác hoặc bị mua bán trên các diễn đàn “thế giới ngầm”.

Tích cực phản hồi kẻ lừa đảo có thể khiến số điện thoại bị đưa vào danh sách có giá trị đối với các nhóm lừa đảo khác hoặc bị mua bán trên các diễn đàn “thế giới ngầm” (Ảnh minh họa: CV)
Suzanne Sando, nhà phân tích về quản lý gian lận tại Javelin Strategy & Research, cho biết nhiều người đánh giá thấp lượng thông tin có thể bị thu thập từ một cuộc trò chuyện tưởng như vô hại.
“Khi tương tác, người dùng có thể vô tình xác nhận nhiều thông tin cá nhân như nơi làm việc, tình trạng hôn nhân hoặc trường học của con cái”, bà nói.
Ngay cả những chi tiết nhỏ như thời điểm trả lời tin nhắn cũng có thể giúp đối tượng lừa đảo suy đoán múi giờ hoặc thói quen sinh hoạt.
Một câu đùa có thể hé lộ độ tuổi, còn việc đề cập đến kế hoạch du lịch có thể trở thành dữ liệu hữu ích cho các cuộc tấn công sau này.
Theo các chuyên gia, ngay cả việc trả lời “dừng lại” để yêu cầu ngừng gửi tin nhắn cũng có thể phản tác dụng, bởi nó xác nhận rằng số điện thoại đang được sử dụng.
Chuyên gia khuyến cáo: Bỏ qua, chặn và báo cáo
Các chuyên gia cho rằng nhiều người có tâm lý chủ quan vì nghĩ rằng mình sẽ an toàn miễn là không chuyển tiền hoặc không nhấp vào đường link lạ.
Tuy nhiên, những thông tin nhỏ thu thập được từ các cuộc trò chuyện có thể bị lợi dụng trong các chiến dịch lừa đảo tinh vi hơn trong tương lai, đặc biệt vào những thời điểm người dùng mất cảnh giác.
Do đó, lời khuyên được các chuyên gia đồng thuận là không phản hồi bất kỳ kẻ lừa đảo nào.
Người dùng không nên nhấp vào liên kết, quét mã QR hoặc gọi lại số điện thoại, ngay cả khi chúng trông có vẻ đáng tin.
Các chuyên gia khuyến cáo cách xử lý tốt nhất là “Bỏ qua, chặn và báo cáo” (Ảnh minh họa: CV)
Nếu tin nhắn tự nhận là từ ngân hàng, công ty vận chuyển hoặc một dịch vụ quen thuộc, hãy truy cập trực tiếp ứng dụng hoặc website chính thức của đơn vị đó để kiểm tra thông tin thay vì làm theo hướng dẫn trong tin nhắn.
Mayra Rosario Fuentes tóm tắt cách xử lý bằng ba từ: “Bỏ qua, chặn và báo cáo”.
Dù cách này có thể kém thú vị hơn việc trêu chọc kẻ lừa đảo, nhưng bà nhận định đó vẫn là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân trước các chiêu trò lừa đảo hiện nay.
Theo Báo Dân Trí