Về “thủ phủ” mắm Châu Đốc

11/04/2022 - 05:51

 - Châu Đốc là vùng đất nhiều tôm cá, nên dồi dào nguyên liệu làm mắm. Mắm Châu Đốc (tỉnh An Giang) nổi tiếng nhất vùng, vì hương vị và chất lượng khó nơi nào sánh kịp. Mắm Châu Đốc là sản phẩm được tạo ra của người dân Nam Bộ trong thời gian đầu khẩn hoang, lập ấp. Lúc đó, vùng ĐBSCL đất thì rộng nhưng thưa người; vào mùa nước nổi, tôm cá theo nước về nhiều, người dân đánh bắt được nên ướp mắm, phơi khô để tích trữ ăn dần. Có 2 cách làm thông dụng nhất là phơi khô hoặc ủ mắm, họ đã tạo ra các món ăn có thể dùng khi trời mưa gió hoặc những mùa khô cá ít. Vậy là món mắm ra đời và được lưu truyền đến nay, mắm và khô cá trở thành đặc sản nổi tiếng của An Giang nói riêng và Nam Bộ nói chung.

A A

Mắm Châu Đốc có nhiều loại, như: Mắm cá lóc, mắm cá linh, cá chốt, cá mè vinh, cá sặc… Nghề làm mắm đã trở thành nghề gia truyền, với bí quyết làm thế nào để chuyển hóa từ con cá tươi thành mắm mà không qua nấu nướng… phụ thuộc hoàn toàn vào sự hiểu biết và kinh nghiệm của từng cơ sở làm mắm. Mắm Châu Đốc có nhiều thương hiệu nổi tiếng, như: Mắm Bà Giáo Khỏe, mắm Tư Ấu, mắm Cô Giáo Thảo, mắm 9999, mắm 6666… Mỗi cơ sở có bí quyết ủ ướp riêng đã tạo ra những thương hiệu nổi tiếng với những hương vị và chất lượng riêng biệt.

Người dân làm nghề ủ mắm ở Châu Đốc cho biết, bất cứ loài cá nào cũng có thể làm mắm được, nhưng ngon hơn cả là cá lóc, cá trèn, cá sặc, cá chốt, cá linh. Ngoài việc bán trong nước, mắm còn được bán sang các nước Campuchia, Lào…

Để khẳng định chất lượng và uy tín của một loại sản phẩm với những hương vị và đặc trưng riêng của Châu Đốc - An Giang, góp phần đưa sản phẩm đặc sản nổi tiếng này ngày càng mở rộng thị trường trong và ngoài nước, đã có nhiều ứng dụng kỹ thuật mới được áp dụng vào sản xuất, chế biến, nâng tầm cho đặc sản mắm Châu Đốc ngày càng vươn xa.

TP. Châu Đốc có rất nhiều điểm bán mắm, tập trung thành “chợ mắm” tại phường Núi Sam và phường Châu Phú A, nhưng nhiều nhất là ở chợ Châu Đốc. Bất kỳ du khách nào khi đến đây, việc phải làm đầu tiên đó là ghé chợ và mua vài loại mắm về làm quà. Vào cao điểm, từ tháng Giêng đến tháng 5 (âm lịch), cảnh mua bán mắm luôn nhộn nhịp, khách vào mua dập dìu. Chợ Châu Đốc là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng nhất của tỉnh An Giang. Đây là khu chợ chuyên bán các mặt hàng mắm, thủy sản khô lớn nhất nhì miền Tây.

Đến đây, du khách sẽ ngửi được mùi thơm đặc trưng của các loại mắm và choáng ngợp bởi một khu vực chuyên bán các loại mắm, khô. Hầu hết các loại mắm ở miền Tây đều góp mặt ở đây. Những con mắm lóc, mắm sặc, mắm linh, mắm ba khía chất thành “núi”, những hàng cá khô đủ loại cực kỳ hấp dẫn. Mỗi quầy trong chợ mắm Châu Đốc có bán hàng chục loại mắm truyền thống.

Trong các loại mắm được bày bán ở chợ Châu Đốc, mắm Thái được nhiều người ưa chuộng. Nguyên liệu chính để làm loại mắm này thường là cá lóc, đem lọc bỏ xương và da, sau đó xé nhỏ trộn với đu đủ xắt sợi và thịt ba rọi ram, thêm thính gạo, đường và ớt. Đường dùng làm mắm là đường thốt nốt - đặc sản của vùng Bảy Núi. Mắm thái ăn kèm với rau sống, chuối chát, thịt ba rọi luộc là "đúng bài"!

Chị Mỹ Diệu (tiểu thương chợ Châu Đốc) cho biết: “Để chế biến và ăn mắm thì có rất nhiều cách, như: Ăn sống, chiên, kho, chưng (có khi trộn chung với trứng vịt, thịt ba rọi xay). Khi ăn mắm kho cần nhiều thứ rau, nhưng tăng thêm hương vị độc đáo của vùng sông nước thì không thể thiếu bông điên điển, bông súng, cù nèo, rau dừa”.

Không chỉ nổi tiếng là “Vương quốc mắm”, chợ Châu Đốc còn được nhiều người biết đến với các loại khô cá, đặc sản giá trị. Trong đó, phải kể các loại khô, như: Cá tra phồng, cá lóc, cá sặc, rắn…

Anh Nguyễn Văn Giàu (ngụ huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) cho biết: “Hàng năm, tôi đều dành thời gian để đến TP. Châu Đốc hành hương, du lịch; thường ghé thăm những điểm du lịch nổi tiếng, như: Chùa Tây An, chùa Hang, đỉnh núi Sam, lăng Thoại Ngọc Hầu… và vía Bà Chúa Xứ núi Sam. Sau khi tham quan, tôi đến chợ Châu Đốc mua những món đặc sản làm quà tặng cho bạn bè, trong đó có các sản phẩm mắm, khô”.

Để quảng bá sản phẩm góp phần làm nên đặc trưng du lịch, tạo nên thương hiệu mắm Châu Đốc nói riêng, mắm An Giang nói chung, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư tỉnh phối hợp UBND TP. Châu Đốc tổ chức “Ngày hội mắm Châu Đốc, An Giang - Đặc sản các vùng miền năm 2022”, từ ngày 20 đến 24/4. Ngày hội nhằm giới thiệu hình ảnh, sản phẩm, văn hóa ẩm thực, món ăn đặc trưng của An Giang và các tỉnh, thành phố với du khách.

Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, mở rộng hợp tác, giao lưu kinh tế trên lĩnh vực thương mại, du lịch, đầu tư, góp phần xây dựng TP. Châu Đốc là một thành phố du lịch thân thiện, an toàn, điểm đến lý tưởng cho du khách thập phương.

THU THẢO