Vòng xoáy trả đũa không hồi kết, xung đột Nga - Ukraine leo thang dữ dội

Cuộc xung đột toàn diện giữa Nga và Ukraine đã bước sang năm thứ 5, trở thành chiến dịch quân sự kéo dài nhất mà Nga tiến hành kể từ thế kỷ XVIII. Nếu so sánh với cuộc chiến của Liên Xô tại Afghanistan giai đoạn 1979 - 1989, quy mô tác chiến, cường độ giao tranh và mức độ thương vong trong cuộc chiến hiện nay đều vượt trội đáng kể.

Trong khi đó, Ukraine dù bị Mỹ cắt giảm viện trợ so với thời kỳ ông Joe Biden nắm quyền tại Nhà Trắng, nhưng sức mạnh quân sự trên chiến trường vẫn chưa có dấu hiệu giảm sút khi quân đội nước này thực hiện loạt cuộc tấn công cả ngày lẫn đêm nhằm vào Nga.

Cuộc chiến tiêu hao

Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự nhằm hiện thực hóa mục tiêu “đánh nhanh thắng nhanh” tại Ukraine vào cuối tháng 2/2022 cho đến nay, cuộc chiến không chỉ gây ra những tổn thất và đau thương sâu sắc đối với dân thường, để lại những ám ảnh kéo dài cho nhiều binh sĩ ở cả 2 phía mà còn tạo ra những biến chuyển lớn đối với trật tự an ninh toàn cầu trong giai đoạn hậu Chiến tranh Lạnh.

Cuộc xung đột cũng gây ra những tổn thất nặng nề cho cả 2 phía khi hàng trăm nghìn binh sĩ Nga và Ukraine thiệt mạng trên chiến trường.

Về kinh tế, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) ước tính chi tiêu quân sự của Nga tăng vọt từ mức dưới 66 tỷ USD năm 2021 lên 102 tỷ USD năm 2022, sau đó lên 109 tỷ USD năm 2023. Đến năm 2024, chi tiêu quốc phòng Nga tiếp tục tăng mạnh lên 149 tỷ USD.

Tương tự, chi tiêu quốc phòng của Ukraine tăng vọt sau khi cuộc xung đột bùng phát, từ 6,9 tỷ USD năm 2021 lên 41 tỷ USD vào năm đầu tiên chiến sự nổ ra và giữ mức 65 tỷ USD cho cả năm 2023 và 2024. Ngân sách quốc phòng năm 2025 của Ukraine được điều chỉnh tăng vào tháng 10 năm ngoái lên mức kỷ lục 71 tỷ USD.

Số tiền trên được tài trợ bởi các đồng minh của Ukraine, chủ yếu là Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ với tổng cộng hơn 300 tỷ USD hỗ trợ quân sự và tài chính cho Ukraine kể từ năm 2022. Tuy nhiên, kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức, Washington cắt giảm khoảng 99% khoản hỗ trợ dành cho Kiev.

Vòng xoáy trả đũa

Bất chấp những thiệt hại nặng nề về người và tài sản, Nga và Ukraine kiên quyết từ chối ngồi vào bàn đàm phán để tìm kiếm giải pháp hoà bình. Thay vào đó, 2 nước tiếp tục thực hiện loạt cuộc tấn công trả đũa nhắm thẳng vào các thành phố lớn, cơ sở hạ tầng quan trọng của nhau.

Tháng trước, Moskva triển khai số lượng máy bay không người lái kỷ lục, leo thang các cuộc tấn công trên cả tiền tuyến và hậu phương của Ukraine khi cố gắng tạo ra bước đột phá. Hôm 6/7, thủ đô Kiev của Ukraine và khu vực ngoại ô báo cáo hứng chịu đợt tấn công phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Nga.

Đợt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1h30 ngày 6/7 (giờ địa phương), sau đó các vụ nổ tiếp tục xảy ra theo nhiều đợt cho đến khoảng 5h. Video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy nhiều vụ nổ lớn quanh thủ đô Ukraine, trong đó một số vụ nổ còn kéo theo những đợt nổ thứ cấp, có thể đã đánh trúng kho vũ khí, cơ sở sản xuất quốc phòng hoặc hệ thống phòng không.

Tiếp đến ngày 8/7, phóng viên của hãng thông tấn AFP nghe thấy tiếng nổ lớn đầu tiên tại thủ đô Kiev được nghe thấy trước khi còi báo động không kích vang lên. Sau đó là 4 tiếng nổ khác nối liền nhau.

Theo Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko, có một kho hàng, một toà nhà bốc cháy do trúng tên lửa. Vụ tấn công của Nga khiến 2 người bị thương, trong đó một người phải nhập viện điều trị.

Bộ Quốc phòng Nga cũng xác nhận quân đội nước này sử dụng vũ khí tầm xa chính xác cao cùng UAV tấn công nhằm vào doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng, cơ sở nhiên liệu và năng lượng tại Kiev và tỉnh Kiev cũng như hạ tầng sân bay quân sự ở nhiều khu vực khác của Ukraine. Nga tuyên bố cuộc tấn công nhằm trả đũa các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự trên lãnh thổ Nga.

Trong khi ở diễn biến ngược lại, quân đội Ukraine sử dụng máy bay không người lái tấn công hàng chục tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga khi đang vận chuyển nhiên liệu đến Crimea. Ukraine cho biết họ tấn công 8 tàu thuộc diện trừng phạt ở biển Azov, mỗi tàu có trọng tải khoảng 7.000 tấn.

Ngoài ra, Thống đốc vùng Leningrad Alexander Drozdenko xác nhận có 56 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine bị bắn hạ trong cuộc tấn công vào cảng Vysotsk và Ust-Luga. Trong đó, cảng Ust-Luga là một trong những cửa ngõ xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm khác lớn nhất của Nga.

Hàng loạt vụ tấn công của Ukraine nhắm vào nhà máy lọc dầu ở Nga dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu, giá cả tăng vọt và tình trạng người dân xếp hàng dài tại các trạm xăng. Một số khu vực khác của Nga và khu vực do Nga kiểm soát cũng báo cáo bị Ukraine tấn công.

Tín hiệu từ ông Trump

Trước làn sóng tập kích mới nhất, cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine được đánh giá đang bước vào giai đoạn leo thang với mức độ quyết liệt hơn khi cả hai bên liên tục mở rộng cuộc tấn công tầm xa nhằm vào những mục tiêu được đối phương xem là có giá trị chiến lược.

Trong bối cảnh Kiev tiếp tục thúc giục các nước phương Tây đẩy mạnh viện trợ, đặc biệt là hệ thống phòng không hiện đại thì Moskva khẳng định sẽ tiếp tục tiến hành đòn tấn công có chủ đích nhằm vào ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine. Diễn biến này cho thấy triển vọng sớm hạ nhiệt cuộc xung đột vẫn còn rất mong manh.

Tuy nhiên, những phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ trong tuần này đang mang lại tia hi vọng lớn khi ông cho rằng triển vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine đang “đến gần hơn nhiều so với mọi người nghĩ”.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, những cuộc tấn công gần đây của Ukraine bên trong lãnh thổ Nga có thể tạo điều kiện để chấm dứt cuộc xung đột kéo dài giữa Moskva và Kiev. “Đây là sự leo thang, nhưng đó cũng là sự leo thang có thể giúp dẫn đến chấm dứt tình trạng này”, ông Trump nói khi đứng cạnh Tổng thống Zelensky bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO.

Tổng thống Trump xác nhận thêm ông đang có kế hoạch gặp gỡ Tổng thống Nga Vladimir Putin khi nói chuyện với phóng viên. “Hãy đặt câu hỏi cho chúng tôi, không phải cho ông Zelensky, mà là cho ông Putin. Vì hôm nay tôi sẽ nói chuyện với ông ấy”, ông Trump cho hay.

Cuộc gặp song phương giữa Tổng thống Trump với nhà lãnh đạo Ukraine Zelensky và Tổng thống Nga Putin cũng được phát tín hiệu sẽ sớm diễn ra trong thời gian tới. “Ông Putin sẽ gặp và ông Zelensky cũng sẽ gặp, điều gì đó tích cực sắp xảy ra. Tôi hy vọng điều đó sẽ sớm xảy ra. Nó có một tương lai vô cùng tươi sáng”, ông Trump nói.

Trong khi đó, Tổng thống Zelensky cho rằng các điều kiện của Tổng thống Putin đưa ra để chấm dứt xung đột đang thay đổi khi nỗ lực của Moskva dần suy yếu.

Ở chiều ngược lại, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng Tổng thống Zelensky có thể chấm dứt xung đột Nga - Ukraine “chỉ trong một ngày” nếu ra lệnh cho quân đội Ukraine rút khỏi vùng Donbass. Nhà lãnh đạo Ukraine cần thừa nhận “thực tế trên thực địa” cũng như công nhận về mặt pháp lý các vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố đã sáp nhập.

Nhìn chung, cả Nga và Ukraine đều không chịu nhượng bộ lẫn nhau, ngày càng lún sâu vào cuộc chiến tiêu hao nhưng có một điều chắc chắn, cuộc xung đột không thể tiếp tục vô thời hạn hay mãi mãi. Trước sau gì, một trong 2 bên cũng sẽ phải đối mặt với tình trạng suy giảm nghiêm trọng về tiềm lực kinh tế hoặc nguồn nhân lực. Khi thời điểm đó đến, bên không còn đủ sức duy trì cuộc đua sẽ đứng trước nguy cơ để đối phương giành lợi thế và vượt lên.

Theo K ÔNG ANH (VTC News)