85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Không gian giáo dục lịch sử từ những hiện vật vô giá

Cửa hang Cốc Bó, nơi có dòng chữ 8/2/1941 do chính tay Bác khắc lên để đánh dấu mốc thời gian Người đến đây sinh sống và làm việc. Ảnh tư liệu: TTXVN

Mỗi hiện vật đều mang trong mình chiều sâu lịch sử, giá trị văn hóa và ý nghĩa giáo dục to lớn đối với các thế hệ hôm nay và mai sau.

Những hiện vật quý giá

Theo thuyết minh của chị Trần Thu Hà, hướng dẫn viên tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, chiếc va li mây là hiện vật gắn liền với hành trang của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Hành trang của Người khi ấy chỉ gồm một chiếc va li mây, bên trong có một chiếc máy đánh chữ, một khẩu súng ngắn, một vài bộ quần áo, một số tài liệu quan trọng và một lá cờ đỏ sao vàng.

Chiếc va li được đan bằng sợi mây trên khung tre vuông vức, dáng nhỏ gọn, có quai xách tay, nắp đậy và khóa được ghim bản lề sắt chắc chắn. Chiếc va li mây nhỏ bé đã cùng Người đi qua những ngày đầu gian khó, trở thành biểu tượng sinh động cho tinh thần giản dị, ý chí kiên định và niềm tin son sắt vào con đường cách mạng. Dừng lại trước hiện vật này, du khách như được trở về những ngày đầu của lịch sử, thêm trân trọng giá trị thiêng liêng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc.

Một hiện vật gây nhiều xúc động đối với khách tham quan là bức tranh mô phỏng “Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dự bữa cơm đầu tiên tại nhà ông Lý Quốc Súng, xóm Pác Bó, ngày 28/1/1941”. Theo lời thuyết minh, sau 30 năm xa Tổ quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đón bữa cơm Tết cổ truyền tại nhà ông Lý Quốc Súng. Gia đình chủ nhà chuẩn bị một mâm cỗ Tết theo phong tục của đồng bào Tày nơi đây, gồm bánh chưng, bánh tét, thịt gà, thịt nai khô và một hũ rượu thơm.

Bên mâm cỗ Tết giản dị mà ấm áp, Bác vô cùng xúc động, lặng đi, nét mặt đượm buồn. Trong cảm xúc ấy có niềm vui của người con sau bao năm xa cách Tổ quốc nay được trở về quê hương, đất nước. Bác động viên các đồng chí ăn khỏe để chủ nhà vui. Qua bức tranh tái hiện bữa cơm Tết đầu tiên của Bác Hồ tại Pác Bó, mỗi người dân Việt Nam càng cảm nhận sâu sắc hơn tình cảm yêu mến, sự đùm bọc, che chở cán bộ cách mạng và quyết tâm một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ của gia đình ông Lý Quốc Súng nói riêng, đồng bào Pác Bó và nhân dân cả nước nói chung.

Đến Nhà trưng bày, khách tham quan còn đặc biệt ấn tượng với hiện vật chiếc máy đánh chữ mà Chủ tịch Hồ Chí Minh mang theo khi trở về nước. Đây là chiếc máy đánh chữ nhãn hiệu Hermès, được sản xuất vào những năm 1930, cấu tạo bằng kim loại, hình vuông, màu xanh xám, không có nắp đậy, cao khoảng 6 cm, dài và rộng 26 cm, nặng khoảng 4 kg. Trong những năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã sử dụng chiếc máy đánh chữ này để viết báo cáo, biên soạn nhiều tài liệu quan trọng. Khi trở về nước, Người vẫn tiếp tục sử dụng chiếc máy này trong quá trình hoạt động tại Pác Bó. Cuốn lịch sử Đảng Cộng sản Bôn-sê-vích được Bác dịch sang tiếng Việt và đánh máy bằng chính chiếc máy đánh chữ này trong thời gian ở Pác Bó.

Theo thuyết minh viên Trần Thu Hà, chiếc máy đánh chữ không chỉ là phương tiện làm việc của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc mà còn là chứng nhân của một thời kỳ cách mạng đầy gian khổ, thể hiện tinh thần tự lực, sáng tạo và trí tuệ của Người. Đứng trước hiện vật, mỗi người càng thêm trân trọng giá trị lịch sử to lớn và ý nghĩa thiêng liêng của Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó - nơi ghi dấu những ngày đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi tới thắng lợi.

Hiện nay, hơn 200 hiện vật, hình ảnh và tư liệu gốc đang được trưng bày tại Nhà trưng bày Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, phản ánh tiến trình lịch sử và tái hiện sinh động hành trình Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc vào mùa Xuân năm 1941, lựa chọn Pác Bó làm căn cứ hoạt động cách mạng. Từ những ngày đầu sống trong hang Cốc Bó, làm việc bên bàn đá, dịch tài liệu, viết báo, đào tạo cán bộ đến quá trình gây dựng cơ sở cách mạng, xây dựng lực lượng… tất cả được giới thiệu một cách hệ thống, khoa học.

Ứng dụng công nghệ trong thuyết minh, trình chiếu hình ảnh, tư liệu

Giám đốc Ban Quản lý các di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Cao Bằng Đào Văn Mùi cho biết, mỗi hiện vật trưng bày tại đây đều mang trong mình hơi thở của lịch sử. Vì vậy, công tác bảo quản, sưu tầm, bổ sung tư liệu, hiện vật luôn được chú trọng. Nhiều hiện vật, hình ảnh quý tiếp tục được nghiên cứu, phục dựng, góp phần làm phong phú nội dung trưng bày, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu ngày càng cao của công chúng.

Cùng với đó, Nhà trưng bày phối hợp tổ chức các hoạt động ngoại khóa, triển lãm chuyên đề, trưng bày lưu động tại cơ sở, đưa hình ảnh, hiện vật lịch sử đến gần hơn với người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập, Nhà trưng bày không ngừng đổi mới phương thức trưng bày, giới thiệu; trong đó, việc ứng dụng công nghệ trong thuyết minh, trình chiếu hình ảnh, tư liệu đã góp phần nâng cao trải nghiệm cho du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ. Việc đổi mới hình thức, nội dung trưng bày luôn bảo đảm tính chính xác, khoa học, đúng định hướng tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng.

Nhà trưng bày hôm nay trở thành cầu nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai, là nơi mỗi người tìm về để soi chiếu trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước. Những hiện vật nơi đây vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và niềm tin son sắt vào con đường mà dân tộc Việt Nam đã lựa chọn…

Theo TTXVN