Chuyển đổi số về vùng đầu nguồn

Đột phá từ tư duy

Bà Nguyễn Thị Lệ - tiểu thương chợ Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Xương vui vẻ khoe, từ khi áp dụng chuyển đổi số, việc mua bán thịt heo của bà thuận tiện hơn nhiều. Tiểu thương và khách hàng đều thanh toán không dùng tiền mặt, không còn lo tiền rách, tiền giả, cũng không mất thời gian đếm tiền. “Nhờ chuyển đổi số, việc buôn bán nhẹ nhàng hơn, nhanh hơn. Đây là bước thay đổi rất lớn trong cách quản lý và sinh hoạt hằng ngày mà tôi rất ưng ý”.

Công an xã Vĩnh Xương đi địa bàn kiểm tra hệ thống camera an ninh tại ấp Vĩnh Thạnh A. Ảnh: MINH HIỂN

Bà Lý Thị Huệ - tiểu thương lâu năm ở Vĩnh Xương cho biết: “Thanh toán cách này giúp thu hút khách hàng, nhất là người trẻ, góp phần làm cho chợ truyền thống ngày càng văn minh, hiện đại hơn”.

Tại xã Tân An, tỷ lệ hộ dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến đạt trên 80%, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt vượt 80%, nhiều thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trên môi trường số. Đằng sau những con số ấy là cả một quá trình đưa công nghệ về gần dân, thông qua tổ công nghệ số cộng đồng, mô hình “bình dân học vụ số”, giúp người dân từng bước làm quen và chủ động sử dụng công nghệ.

Theo ông La Hồng Phong - Bí thư Đảng ủy xã Tân An, kể từ khi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chúng tôi xác định đây là nền tảng quan trọng, đồng thời là cơ hội để bứt phá đưa địa phương phát triển, nâng cao đời sống người dân trong giai đoạn mới. Xác định triển khai Nghị quyết 57 là một cuộc chuyển biến sâu sắc và toàn diện, Đảng ủy xã Tân An bắt đầu thay đổi từ tư duy đến cách làm của cả hệ thống chính trị. Từ đó, địa phương lựa chọn cách làm có trọng tâm, bám sát thực tiễn để triển khai.

3 định hướng lớn được xác lập ngay từ đầu gồm chuyển đổi số là động lực, thể chế giữ vai trò dẫn dắt; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện. Các định hướng này không dừng lại ở chủ trương, mà được cụ thể hóa bằng chương trình, kế hoạch hành động, gắn với cơ chế kiểm tra, đánh giá rõ ràng. Kết quả thực hiện trở thành thước đo năng lực điều hành của từng cán bộ, từng đơn vị.

Lan tỏa đến cơ sở

Không chỉ ở lĩnh vực thương mại, chuyển đổi số còn lan tỏa mạnh mẽ đến sản xuất nông nghiệp. Ông Nguyễn Văn Hùng, thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Tân Phú A1, xã Tân An cho biết: “Từ khi có Nghị quyết 57, nông dân vùng này đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết, tìm đầu ra cho sản phẩm, nhờ đó việc sản xuất cũng thuận lợi hơn”.

Sự thay đổi ấy không diễn ra riêng lẻ, mà gắn với vai trò dẫn dắt của hợp tác xã, nơi kết nối nông dân với thị trường, với công nghệ và với cách làm mới. Ông Trịnh Văn Dứt - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tân Phú A1 chia sẻ: “Chúng tôi đã chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và sắp tới sẽ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”.

Thực tiễn xã Tân An cho thấy, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng đồng bộ giữa thể chế, con người và công nghệ. Nếu thiếu 1 trong 3 yếu tố này, quá trình triển khai khó đạt kết quả như kỳ vọng. Trước hết là vai trò của người đứng đầu khi chủ trương được cụ thể hóa thành hành động cụ thể, có kiểm tra, có đánh giá, có trách nhiệm rõ ràng. Kế đến là cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, giúp chính sách đi thẳng vào nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, việc phát huy các lực lượng tại chỗ như tổ công nghệ số cộng đồng, hợp tác xã, các mô hình học tập số tạo nên mạng lưới triển khai rộng khắp, bảo đảm quá trình chuyển đổi số không bị gián đoạn.

Tuy vậy, quá trình này cũng đặt ra không ít yêu cầu, từ trình độ tiếp cận công nghệ chưa đồng đều đến hạ tầng và nguồn nhân lực. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ để bảo đảm phát triển bền vững.

MINH HIỂN