Nam sinh bỏ kinh tế, trúng tuyển tiến sĩ nhân học tại UC Berkeley

Lương Ngọc Chung (24 tuổi), tốt nghiệp cử nhân ngành nghiên cứu xã hội Trường đại học Fulbright Việt Nam, vừa chính thức xác nhận nhập học chương trình tiến sĩ ngành nhân học tại Đại học California, Berkeley (Mỹ).

Chung từng là học sinh chuyên toán của Trường THPT chuyên Quang Trung (Đồng Nai) và giành giải ba học sinh giỏi quốc gia môn toán năm 2020. Sau đó Chung từng lựa chọn theo học ngành kinh tế tại một học viện trước khi nhận ra không phù hợp...

Bắt đầu lại hành trình đại học

Năm 2021, Lương Ngọc Chung quyết định bắt đầu lại hành trình đại học tại Trường đại học Fulbright Việt Nam. Trong hai năm đầu, các sinh viên chưa phải chọn chuyên ngành ngay mà có cơ hội học và trải nghiệm nhiều lĩnh vực khác nhau.

Chính trong giai đoạn này, Chung dần quan tâm đến các ngành nghiên cứu xã hội, bởi chúng cho phép nhìn nhận nhiều hiện tượng quen thuộc trong đời sống từ những góc độ sâu sắc và đa chiều hơn. Từ những trải nghiệm học tập ban đầu đó, Chung dần xác định hướng đi của mình trong lĩnh vực nghiên cứu xã hội.

Dù vậy, bắt đầu con đường mới không dễ. Chung choáng ngợp khi lần đầu tiên đọc, học và thảo luận hoàn toàn bằng tiếng Anh trong môi trường học thuật.

Một trong những môn học đầu tiên và cũng để lại dấu ấn sâu sắc với Chung là nhân văn toàn cầu và thay đổi xã hội do TS Ian Kalman giảng dạy. Việc tiếp cận các tác phẩm kinh điển của các học giả như Aristotle, Simone de Beauvoir hay Frantz Fanon mở ra cho bạn một thế giới tư tưởng mới mẻ, không dễ hiểu nhưng đủ rộng mở để bạn suy ngẫm lâu sau mỗi giờ học.

Trong một ngành vốn rất rộng như nghiên cứu xã hội, Chung lần đầu tiên tiếp cận nhân học. Điều khiến bạn đặc biệt ấn tượng là một phương pháp nghiên cứu phổ biến của ngành này, gọi là "quan sát tham dự", trong đó nhà nghiên cứu không chỉ quan sát từ bên ngoài mà còn trực tiếp tham gia vào đời sống của cộng đồng mình tìm hiểu.

Theo bạn, cách tiếp cận này cho phép nhìn những hiện tượng quen thuộc trong đời sống từ góc nhìn sâu hơn khi các thực hành văn hóa, tín ngưỡng hay sinh hoạt thường ngày được đặt trong bối cảnh lịch sử, xã hội và trải nghiệm của chính những người trong cuộc.

Tư duy logic của một người học toán giúp bạn tiếp cận các câu chuyện xã hội một cách có cấu trúc và hệ thống. Nếu toán học xoay quanh việc đi tìm quy luật vận hành của các mô hình trừu tượng thì nhân học cho bạn những công cụ để đặt những câu hỏi tương tự về con người, cộng đồng và xã hội.

Nhìn Việt Nam dưới lăng kính đa chiều

Trong thời gian học tại Trường đại học Fulbright Việt Nam, Lương Ngọc Chung tích cực tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu và dự án học thuật liên quan đến các vấn đề xã hội và văn hóa.

Năm 2021, dự án "Lời ru của những dòng sông" do Lương Ngọc Chung đồng sáng lập được chọn tham dự chương trình "Dòng sông của sự sống" do Hội đồng Anh tổ chức, một hoạt động hướng tới hội nghị lần thứ 26 về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (COP26) tại Glasgow, Anh.

Dự án hướng đến việc đồng hành cùng 20 học sinh tại Đồng Tháp tìm hiểu những câu chuyện về biến đổi khí hậu gắn với đời sống dọc sông Sa Giang, từ đó chuyển thể thành 20 bài hát phản ánh góc nhìn của người trẻ về môi trường.

Ngọc Chung cũng đại diện Hội đồng Anh tham dự buổi công bố Báo cáo đặc biệt "Thanh niên hành động vì môi trường ở Việt Nam" của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc với sự tham dự của Chủ tịch COP26 Alok Sharma.

Bên cạnh nghiên cứu cá nhân, Chung còn tham gia nhiều hoạt động học thuật và dự án liên ngành trong quá trình học tập tại Fulbright. Bạn từng tham gia các lớp học và chương trình nghiên cứu về Việt Nam học và lịch sử chiến tranh Việt Nam, làm việc cùng các học giả quốc tế trong những buổi thảo luận chuyên sâu.

Ngoài ra Chung cũng tham gia một số dự án sinh viên tìm hiểu và lan tỏa di sản âm nhạc Trịnh Công Sơn, đồng thời có thời gian cộng tác với Trung tâm khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Mạng lưới giáo dục môi trường toàn cầu trong các hoạt động liên quan đến giáo dục môi trường.

Năm 2025, Chung được trao giải thưởng Sylvia Forman dành cho nghiên cứu bậc cử nhân, một giải thưởng quốc tế trong lĩnh vực nhân học nhằm tôn vinh các công trình nghiên cứu xuất sắc của sinh viên đại học. Trước đó, Chung cũng là một trong những sinh viên nhận học bổng Trường đại học Fulbright, học bổng dành cho những sinh viên có thành tích học tập nổi bật.

"Với mình, mỗi đề tài nghiên cứu bắt đầu từ những thực hành tưởng chừng rất bình thường trong đời sống có thể mở ra những cách tiếp cận sâu hơn về văn hóa, niềm tin và các mối quan hệ xã hội.

Khi những trải nghiệm quen thuộc ấy được đặt trong bối cảnh rộng hơn của lịch sử và đời sống cộng đồng, chúng có thể giúp mọi người hiểu thêm một cách đa chiều và sâu sắc hơn về con người cũng như xã hội Việt Nam", Chung chia sẻ.