Nga điều tra hình sự nhằm vào nhà sáng lập Telegram

Pavel Durov bị điều tra hình sự tại Nga dù vị tỷ phú này đang sống ở Dubai (Ảnh: Getty).

Tờ báo thuộc quản lý của chính phủ Nga Rossiyskaya Gazeta đưa tin việc điều tra hình sự nhằm vào Pavel Durov được thực hiện “dựa trên tài liệu từ cơ quan an ninh Liên bang Nga”, trong đó cáo buộc Telegram đã bị tình báo phương Tây và Ukraine lợi dụng.

Đầu tháng này, Moscow tuyên bố sẽ làm chậm tốc độ truy cập vào Telegram của người dùng tại Nga vì những sai phạm của mạng xã hội này, đồng thời kêu gọi người dùng Internet của Nga chuyển sang sử dụng MAX, một ứng dụng nhắn tin do nhà nước quản lý.

Động thái này là một phần trong nỗ lực của Điện Kremlin nhằm xây dựng một “Internet có chủ quyền”, nơi nhà nước kiểm soát nội dung trên Internet hiệu quả và chặt chẽ hơn.

“Chúng tôi đã ghi nhận một số lượng lớn các vi phạm cũng như sự bất hợp tác của ban quản trị Telegram với các cơ quan có thẩm quyền của chúng tôi. Các cơ quan chức năng đang thực hiện các biện pháp mà họ cho là phù hợp”, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết về quá trình điều tra hình sự nhằm vào Pavel Durov.

Rossiyskaya Gazeta, dẫn lời các quan chức, khẳng định Telegram đã được sử dụng trong 13 âm mưu của Ukraine nhắm vào các sĩ quan quân sự cao cấp của Nga, cũng như trong hàng chục nghìn vụ đánh bom, phóng hỏa… kể từ thời điểm chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga diễn ra vào năm 2022.

Dù vậy, đến nay Moscow vẫn chưa chặn hoàn toàn Telegram vì ứng dụng này được sử dụng phổ biến trong dân thường cũng như quan chức tại Nga, đồng thời đóng vai trò là công cụ liên lạc quan trọng ngoài tiền tuyến.

Các quan chức Nga cho biết họ sẵn sàng để Telegram tiếp tục hoạt động nếu ứng dụng này tuân thủ luật pháp Nga.

Pavel Durov, người đang sống ở nước ngoài, đã lên tiếng chỉ trích cuộc điều tra hình sự nhằm vào mình của Moscow, mô tả đây là một nỗ lực “đàn áp quyền riêng tư”.

“Nga đã mở một vụ án hình sự chống lại tôi vì tội “hỗ trợ khủng bố”. Mỗi ngày, chính quyền lại đưa ra những lý do mới để hạn chế người Nga truy cập Telegram, nhằm đàn áp quyền riêng tư và tự do ngôn luận”, Pavel Durov chia sẻ trên kênh Telegram chính thức của mình.

Pavel Durov sinh ngày 10/10/1984 tại Saint Petersburg, Nga. Ông tốt nghiệp Đại học Quốc gia Saint Petersburg với bằng cử nhân ngôn ngữ học. Nhà sáng lập của Telegram từ lâu đã có mối quan hệ phức tạp với chính phủ Nga.

Durov rời Nga vào năm 2014 sau khi bán công ty đầu tiên của mình, mạng xã hội VK, được ví như “Facebook phiên bản Nga, trước khi thành lập mạng xã hội Telegram tại Dubai, nơi Durov đang sinh sống.

Không chỉ gặp rắc rối tại Nga, Pavel Durov cũng đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ chính phủ các nước phương Tây, vốn chỉ trích công tác kiểm duyệt nội dung yếu kém trên Telegram.

Pavel Durov từng bị giam giữ 4 ngày tại Pháp (Ảnh: TOI).

Vào tháng 8/2024, Pavel Durov đã bị bắt và giam giữ 4 ngày tại Pháp trong một cuộc điều tra về hành vi tội phạm liên quan đến ứng dụng Telegram, bao gồm việc phát tán các nội dung lạm dụng tình dục trẻ em, buôn bán ma túy và các giao dịch gian lận… Durov đã bị cáo buộc đồng lõa với nhiều tội phạm trên nền tảng Telegram.

Các cáo buộc này dựa trên việc Telegram không hợp tác đầy đủ với yêu cầu chặn hoặc cung cấp dữ liệu cho cơ quan điều tra, dù nền tảng này có khoảng 950 triệu người dùng và thường bị chỉ trích vì thiếu kiểm duyệt nghiêm ngặt. Durov phủ nhận các cáo buộc, cho rằng ông không chịu trách nhiệm cho hành vi bất hợp pháp của người dùng trên nền tảng của mình.

Vào ngày 28/8/2024, sau khi hết thời hạn tạm giữ, Durov bị buộc tội chính thức với 12 tội danh, nhưng được thả tự do dưới hình thức giám sát tư pháp. Ông phải đóng 5 triệu euro để được tại ngoại. Dù vậy, Durov vẫn bị cấm rời khỏi Pháp và phải trình diện tại đồn cảnh sát hai lần mỗi tuần.

Vào tháng 3/2025, thẩm phán điều tra đã nới lỏng các điều kiện, cho phép Durov tạm thời rời khỏi Pháp trong vòng một tháng. Durov sau đó đã trở về Dubai, và gọi vụ bắt giữ là "sự vô lý pháp lý". Dù vậy, Telegram vẫn tuyên bố tăng cường kiểm duyệt nội dung sau sự việc.

Durov nổi tiếng là người sống kín đáo, thường xuyên di chuyển giữa các quốc gia. Ông cho biết mình thích sống một mình và không muốn kết hôn.

Theo tạp chí Forbes, tài sản của Pavel Durov hiện ước tính đạt 6,6 tỷ USD.

Theo Báo Dân Trí