Người dân hòa nhịp chuyển đổi số

Anh Nguvền Phước Vào (bên trái) hướng dẫn cháu tra cứu thông tin bảo hiểm y tế trên VNeID. Ánh: CÂM TÚ

Từ việc thanh toán bằng mã QR tại cửa hàng kinh doanh, mua bán nhỏ lẻ đến việc nông dân sử dụng mạng xã hội để quảng bá, bán nông sản, công nghệ số đang dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống người dân. Những thay đổi này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần hình thành thói quen sống hiện đại, thuận tiện hơn, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao thu nhập.

Tại các khu chợ, cửa hàng tạp hóa hay quán ăn nhỏ, hình thức thanh toán bằng mã QR ngày càng phổ biến. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người mua có thể thanh toán mà không cần sử dụng tiền mặt. Tại một cửa hàng tạp hóa ở xã Ba Chúc, tấm bảng nhỏ in mã QR được đặt ngay cạnh quầy. Theo chị Nguyễn Thị Hừng - chủ cửa hàng, trước đây việc mua bán chủ yếu thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên vài năm gần đây, nhiều khách hàng lựa chọn chuyển khoản nên chị tìm hiểu và áp dụng hình thức thanh toán trực tuyến. “Thời đại công nghệ phát triển, mọi thứ diễn ra nhanh chóng và thuận tiện hơn. Chỉ cần quét mã QR là khách có thể thanh toán ngay. Tôi không phải lo chuẩn bị tiền lẻ hay sợ thiếu tiền mặt”, chị Hừng chia sẻ.

Không chỉ trong hoạt động mua bán, công nghệ số còn dần len lỏi vào sản xuất và tiêu thụ nông sản ở vùng nông thôn. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái hoặc chợ truyền thống, nhiều nông dân tận dụng nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok để bán sản phẩm. Trước đây, gia đình bà Trương Thị Thu Ba (61 tuổi), ngụ xã Thạnh Đông trồng rau rồi mang ra chợ bán lẻ. Sau khi được các con hướng dẫn sử dụng Facebook, bà Ba tập làm quen với cách bán hàng qua mạng hơn 1 năm nay. “Ban đầu, tôi chỉ đăng hình vườn rau, chia sẻ cách trồng và những bó rau sạch của gia đình lên trang cá nhân. Không ngờ nhiều người hỏi mua. Khách quen ngày càng nhiều nên giờ tôi không cần ra chợ bán nữa, chỉ chốt đơn rồi giao rau cho khách”, bà Ba cho biết.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, thói quen sinh hoạt của người dân cũng dần thay đổi. Nếu trước đây việc sử dụng điện thoại thông minh hay các ứng dụng công nghệ chủ yếu phổ biến ở giới trẻ, thì nay nhiều người trung niên, người cao tuổi cũng bắt đầu tiếp cận và sử dụng hằng ngày. Thanh toán tiền điện, tiền nước, cước viễn thông hay học phí thông qua các ứng dụng trên điện thoại ngày càng phổ biến, trở thành nhu cầu thiết yếu của nhiều gia đình. Những tiện ích này giúp giảm đáng kể thời gian đi lại, nhất là đối với người bận rộn hoặc sinh sống xa điểm giao dịch.

Phát huy vai trò trung tâm, chủ thể trong chuyển đổi số, người dân ngày càng tích cực ứng dụng công nghệ vào đời sống để thụ hưởng tiện ích mà chuyển đổi số mang lại. Thay vì phải mang theo nhiều loại giấy tờ, giờ đây chỉ với chiếc điện thoại thông minh cài đặt ứng dụng định danh điện tử VNeID, người dân có thể thực hiện nhiều giao dịch từ thủ tục hành chính đến khám, chữa bệnh một cách thuận tiện.

Tại các bộ phận một cửa hay cơ sở y tế, hình ảnh người dân sử dụng mã QR trên ứng dụng thay cho các loại thẻ giấy ngày càng phổ biến. “Trước đây đi khám bệnh mà quên thẻ bảo hiểm y tế là phải quay về nhà lấy, rất mất thời gian. Bây giờ chỉ cần mở ứng dụng VNeID là có thể sử dụng ngay. Trên ứng dụng còn tích hợp nhiều loại giấy tờ khác nên khi cần đều có thể xuất trình nhanh chóng”, anh Nguyễn Phước Vào, ngụ xã Tri Tôn cho biết.

Không chỉ thay thế thẻ bảo hiểm y tế hay giấy phép lái xe, VNeID đang trở thành “chìa khóa” để người dân tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến. Thay vì phải xếp hàng chờ đợi, nhiều người thực hiện đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú hay xác nhận tình trạng cư trú ngay tại nhà chỉ với vài thao tác trên điện thoại. Sự chuyển biến từ tâm lý “ngại dùng” sang “chủ động dùng” công nghệ chính là thước đo rõ nét cho hiệu quả của công tác tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số cho người dân trong quá trình chuyển đổi số của tỉnh.

Chuyển đổi số đang giúp người dân bình đẳng hơn trong việc tiếp cận dịch vụ, tri thức và cơ hội phát triển, góp phần thu hẹp khoảng cách số thông qua phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Việc người dân chủ động tiếp cận và sử dụng công nghệ chính là yếu tố quan trọng để hình thành công dân số, hướng đến xây dựng xã hội số hiện đại, văn minh.

CẨM TÚ