Tàu thuyền bắt đầu di chuyển trở lại qua eo biển Hormuz

Ông Trump cho biết các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, trong đó có nhiều tàu chở dầu, qua eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cho rằng Mỹ sẽ không cần nhiều sự trợ giúp từ bên ngoài để duy trì mở cửa eo biển Hormuz do đã có thỏa thuận đảm bảo mở lại tuyến đường biển chiến lược này.

Tuy nhiên, ông vẫn bày tỏ hoan nghênh một số nước cử tàu đến khu vực này để hỗ trợ. Phát biểu được đưa ra trong cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) tại thành phố Évian-les-Bains.

Truyền thông Iran tối 15/6 cũng thông báo ít nhất 3 tàu chở dầu và 2 tàu chở hàng đã đi qua khu vực bị lực lượng hải quân Mỹ phong tỏa trước đó.

Một số nước như Anh, Pháp và Italy trước đó đã đề xuất thực hiện sứ mệnh hải quân chung tại eo biển Hormuz. Sau khi Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ hòa bình, Chính phủ Italy tuyên bố sẵn sàng triển khai khoảng 400 binh sĩ cùng một biên đội tàu chiến đến eo biển Hormuz để thực hiện sứ mệnh rà phá thủy lôi quốc tế.

Theo phóng viên TTXVN tại Rome, trong tuyên bố chung cùng với Pháp, Đức và Anh, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni bày tỏ ủng hộ tiến trình hòa bình, đồng thời cam kết đảm bảo an toàn hàng hải tại Trung Đông. Nhà lãnh đạo Italy khẳng định Rome sẵn sàng tham gia sứ mệnh quốc tế này nếu được Quốc hội Italy thông qua và các hành động thù địch tại Liban cần phải được chấm dứt.

Hiện Bộ Quốc phòng Italy đã hoàn tất kế hoạch tác chiến cho sứ mệnh này, dự kiến huy động căn cứ “Amedeo Guillet” tại Djibouti để hỗ trợ hậu cần. Trên thực tế, hai tàu săn mìn chủ lực của Hải quân Italy là Crotone và Rimini (lớp Gaeta) đã có mặt tại Djibouti, chỉ cách eo biển Hormuz từ 2 - 3 ngày hải trình.

Theo kế hoạch bổ sung từ các cảng La Spezia và Taranto, lực lượng Hải quân Italy tham gia sứ mệnh bao gồm 4 tàu chuyên dụng. Ngoài hai tàu rà thủy lôi Rimini và Crotone, dự kiến tàu tuần tra viễn dương Raimondo Montecuccoli với hệ thống tên lửa phòng không Aster 15/30 hiện đại và tên lửa chống hạm Teseo Mk-3E cũng sẽ được triển khai để làm nhiệm vụ bảo vệ, hộ tống vòng ngoài cùng tàu hộ tống chống ngầm FREMM Margottini (hoặc tàu Rizzo đang làm nhiệm vụ tại Biển Đỏ) và tàu hậu cần khổng lồ Atlante (hoặc Vulcano) đóng vai trò như một căn cứ di động trên biển.

Dự kiến, sứ mệnh rà phá thủy lôi sẽ diễn ra tại khu vực nhỏ hẹp dài 60 km và rộng 30 km thuộc eo biển Hormuz. Đây được đánh giá là thách thức lớn do sự hiện diện của lực lượng Houthi ở Yemen trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho sở hữu kho vũ khí hơn 6.000 thủy lôi. Số mìn này chứa từ 150 kg đến 1 tấn thuốc nổ, trong đó có cả loại va chạm truyền thống lẫn các dòng mìn kỹ thuật số thông minh có khả năng tự lập trình, sử dụng cảm biến từ tính để nhận biết áp suất và tiếng ồn động cơ nhằm tự động đuổi theo mục tiêu.

Hải quân Italy cũng sẽ phối hợp cùng Pháp và Anh trong để thiết lập một "vòm phòng thủ chung" theo chuẩn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), với hệ thống lá chắn vòng ngoài chịu trách nhiệm đánh chặn mọi cuộc tấn công bằng tên lửa, thiết bị bay không người lái, xuồng cao tốc vũ trang, hay xuồng cảm tử. Do tính chất nhạy cảm của chiến trường tác chiến, vị trí chính xác của biên đội tàu Italy sẽ được giữ bí mật tuyệt đối.

Trước đó, tối 14/6 (theo giờ địa phương), Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 3 tháng qua. Thỏa thuận sơ bộ này sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran thêm 60 ngày, đồng thời thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Tehran và các vấn đề quan trọng khác. Hiện nội dung văn bản thỏa thuận sơ bộ vẫn chưa được công bố.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ hoan nghênh động thái tích cực trên, coi đây là bước đi góp phần củng cố hòa bình, an ninh và ổn định tại khu vực. Mới nhất, Tổng thống Liban Joseph Aou đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Tehran Abbas Araghchi và đánh giá cao thỏa thuận giữa Mỹ - Iran. Theo thông báo của Phủ Tổng thống Liban, ông Aou hy vọng thỏa thuận này sẽ là bước tiến tích cực hướng tới giảm căng thẳng và mở ra cánh cửa cho các giải pháp ngoại giao. Về phần mình, ông Araghchi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấm dứt xung đột, cũng như tôn trọng chủ quyền của Liban.

Phong trào Hồi giáo Hamas cũng lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận, bày tỏ hy vọng đây sẽ là một bước đi góp phần tăng cường ổn định khu vực và tác động tích cực đến nhiều vấn đề khu vực, trong đó có các cuộc xung đột tại Gaza và Liban.

Ngày 16/6, truyền thông Hàn Quốc đồng loạt đưa tin về thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ hoan nghênh diễn biến được cho là có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định kinh tế và an ninh năng lượng toàn cầu. Theo phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc, Seoul đặc biệt quan tâm đến tình hình Trung Đông do nước này phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ khu vực. Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển hơn 70% lượng dầu thô nhập khẩu của Hàn Quốc, được coi là tuyến hàng hải huyết mạch đối với nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á.

Giới quan sát nhận định việc hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn sẽ góp phần ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, giảm áp lực đối với giá dầu và bảo đảm lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia Hàn Quốc vẫn cho rằng tình hình Trung Đông còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường và Seoul cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến khu vực nhằm chủ động ứng phó với các rủi ro có thể phát sinh đối với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng.

Tương tự, Chính phủ Indonesia hoan nghênh thông tin Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận quan trọng, coi đây là bước tiến tích cực hướng tới giải quyết các bất đồng bằng biện pháp hòa bình, góp phần ổn định khu vực.

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, trong tuyên bố được Bộ Ngoại giao Indonesia công bố nước này đánh giá cao những nỗ lực của các bên liên quan cũng như vai trò của các bên trung gian trong việc thúc đẩy đối thoại và tạo điều kiện cho tiến trình giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình. Indonesia kêu gọi tất cả các bên tiếp tục kiềm chế, thực hiện đầy đủ các cam kết đã đạt được và duy trì đối thoại mang tính xây dựng nhằm giữ vững động lực giảm căng thẳng hiện nay. Jakarta cũng tái khẳng định sẵn sàng đóng góp và hỗ trợ các nỗ lực quốc tế nhằm thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định khu vực thông qua đối thoại, hợp tác và các giải pháp ngoại giao.