Trục lợi quỹ bảo hiểm y tế có thể bị xử lý hình sự

Đại biểu tham dự hội nghị phổ biến Điều 215 Bộ luật Hình sự về tội gian lận bảo hiểm y tế.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tham gia bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội tỉnh vừa tổ chức hội nghị phổ biến Điều 215 Bộ luật Hình sự về tội gian lận bảo hiểm y tế đến hơn 140 lãnh đạo, nhân viên của 42 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế công lập.

Tại hội nghị, Thiếu tá Nguyễn Tuấn Anh, cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh cảnh báo những hành vi có thể bị xử lý theo quy định pháp luật như lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống; kê tăng số lượng hoặc bổ sung chi phí mà người bệnh không sử dụng; giả mạo hồ sơ, thẻ bảo hiểm y tế hoặc sử dụng thẻ trái quy định để hưởng chế độ. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi gian lận bảo hiểm y tế có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù; mức phạt tù cao nhất đến 10 năm.

Việc phổ biến quy định pháp luật được đặt ra cùng với yêu cầu nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế. Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Đặng Văn Nở chỉ ra một số dấu hiệu cần rà soát qua công tác giám định, phân tích dữ liệu như chi phí tăng do nguyên nhân chủ quan; giá thuốc chênh lệch giữa các cơ sở; tỷ lệ thanh toán xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tiền giường, ngày điều trị tăng cao; số giấy nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội tăng nhiều ở một số nơi.

Theo ông Đặng Văn Nở, đây chưa phải là kết luận vi phạm mà là căn cứ để các đơn vị rà soát, kiểm tra và làm rõ nguyên nhân. Việc phát hiện dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa, kịp thời chấn chỉnh sai sót và ngăn chặn nguy cơ trục lợi quỹ bảo hiểm y tế.

Trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, việc chỉ định dịch vụ kỹ thuật, kê đơn thuốc, lập hồ sơ và xác định chi phí thanh toán phải bảo đảm đúng quy định, phù hợp tình trạng bệnh và thực tế điều trị. Những sai sót cần được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời; trường hợp cố ý thực hiện hành vi gian lận nhằm trục lợi phải được xem xét, xử lý theo tính chất, mức độ và hậu quả.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 nghiêm cấm kê đơn thuốc, chỉ định dịch vụ kỹ thuật nhằm trục lợi và các hành vi tẩy xóa, lập hồ sơ giả. Điều 11 Luật Bảo hiểm y tế năm 2024 quy định các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có giả mạo hồ sơ, sử dụng quỹ sai mục đích, lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc chuyên môn để làm trái quy định.

Quy định này đặt ra yêu cầu đối với cả người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là phải tuân thủ quy trình chuyên môn, bảo đảm tính chính xác của hồ sơ, chứng từ và chi phí đề nghị thanh toán. Mỗi tổ chức, cá nhân không thể lấy lý do sơ suất nghiệp vụ để hợp thức hóa hành vi cố ý làm sai, nhất là khi việc làm đó nhằm hưởng lợi từ quỹ bảo hiểm y tế.

Để ngăn ngừa hành vi gian lận, trục lợi bảo hiểm y tế, Phó Giám đốc Sở Y tế Đoàn Thanh Hùng cho rằng các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần tăng cường kiểm tra nội bộ, chủ động chấn chỉnh những hành vi có nguy cơ gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm y tế. Các đơn vị phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện quy định khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Việc phổ biến Điều 215 Bộ luật Hình sự không chỉ nhằm cảnh báo hậu quả pháp lý mà còn nhắc nhở các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần kịp thời rà soát, làm rõ và xử lý theo thẩm quyền; không để những sai phạm kéo dài gây thất thoát quỹ bảo hiểm y tế, ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.

HẠNH CHÂU