Mở lối việc làm từ học nghề

Sinh viên Trường Cao đẳng Nghề An Giang thực hành với drone nông nghiệp.

Tại phường Long Xuyên, Trung tâm Giáo dục thường xuyên An Giang 2 vừa phối hợp 5 trường trung cấp tổ chức khai giảng các lớp liên kết đào tạo nghề. 600 học viên đăng ký theo học 9 ngành từ kế toán, thiết kế đồ họa, tiếng Trung Quốc, quản lý khách sạn đến chế biến thực phẩm, thương mại điện tử, điện - điện tử. Điểm đáng chú ý là học viên vừa học văn hóa vừa học nghề. Học xong chương trình trung học phổ thông, đủ điều kiện tốt nghiệp, học viên có thêm nghề trong tay.

Theo ông Lâm Huỳnh Mạnh Đông, Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên An Giang 2, mục tiêu đào tạo của trung tâm là trang bị cho học viên năng lực làm việc, khả năng tiếp tục học tập và thích ứng với những thay đổi của xã hội. Năm học 2026 - 2027, trung tâm bổ sung 2 ngành đào tạo mới là vẽ và thiết kế trên máy vi tính, công nghệ chế biến và bảo quản thực phẩm.

Việc lựa chọn ngành, nghề phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động, tránh chạy theo phong trào. Trên cơ sở đó, trung tâm từng bước đổi mới hoạt động đào tạo theo hướng thiết thực, linh hoạt, bảo đảm công tác liên kết đào tạo được thực hiện đúng quy định, phù hợp điều kiện thực tế, nguyện vọng của người học và nhu cầu xã hội. Năm học 2025 - 2026, hơn 51,5% học viên tốt nghiệp trung cấp tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên An Giang 2 tham gia thị trường lao động; 21,2% học tiếp lên đại học.

Trường Cao đẳng Nghề An Giang ghi nhận kết quả tuyển sinh khả quan. Năm 2025, trường tuyển 1.257 học sinh, sinh viên chính quy, trong đó tuyển sinh trình độ cao đẳng đạt 117,94% kế hoạch. Theo thống kê của trường, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 85%. Năm 2026, trường tuyển hơn 1.500 học sinh, sinh viên, đạt 100% chỉ tiêu, nâng tổng quy mô đào tạo lên hơn 3.000 học sinh, sinh viên.

Sau khi hoàn thành lớp 10, em Nguyễn Quốc Thắng, học viên năm cuối ngành cơ điện tử, Trường Cao đẳng Nghề An Giang quyết định không tiếp tục học trung học phổ thông mà chuyển sang học nghề, một phần vì hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, phần khác vì yêu thích chế tạo, lập trình và nhận thấy tiềm năng phát triển của công nghệ tự động hóa.

Thắng chọn chương trình vừa học văn hóa lớp 12 vừa học nghề để rút ngắn lộ trình học tập và theo đuổi ngành đúng sở trường. Tại trường, em được tiếp cận nhiều lĩnh vực thực hành như chế tạo robot, lập trình web, lắp đặt tủ điện công nghiệp. Thắng từng đạt giải nhì cuộc thi chế tạo sản phẩm khoa học ứng dụng trong nông nghiệp khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời tham gia đấu trường Robocon tại Trường Cao đẳng Quốc tế Singapore.

Từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thắng cùng thầy tham gia thực hiện các dự án như ứng dụng camera AI trong quản lý giao thông, kiểm soát nông nghiệp, trong đó có đề tài cấp tỉnh. Trong thời gian thực tập tại một doanh nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh, em được giao lắp đặt tủ điện và có thể chủ động triển khai công việc mà không cần hướng dẫn nhiều. “Trải nghiệm thực tế giúp em tự tin khi bước vào thị trường lao động”, Thắng nói.

Sinh viên Trường Cao đẳng Nghề An Giang thuyết minh sản phẩm khoa học ứng dụng trong nông nghiệp tại hội thảo khoa học.

Theo ông Võ Văn Hiền, Trưởng Phòng Lao động - Việc làm, Sở Nội vụ, 9 tháng năm 2026, An Giang hỗ trợ tạo việc làm cho 34.550 người lao động, đạt 86,37% kế hoạch, trong đó đào tạo nghề giúp 11.412 người có việc làm, gần bằng với dự án vay vốn giải quyết việc làm (12.758 người) và nhiều hơn kênh tư vấn của Trung tâm Dịch vụ việc làm (9.456 người); 924 người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Để học nghề trở thành lựa chọn hấp dẫn, các cơ sở đào tạo cần giúp người học nhìn thấy cơ hội việc làm và lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng. Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề An Giang Nguyễn Thanh Hải cho rằng muốn thu hút người học thì không thể chỉ làm tốt công tác truyền thông tuyển sinh mà phải để người học và phụ huynh nhìn thấy con đường nghề nghiệp rõ ràng.

Trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, chương trình đào tạo cần chú trọng trang bị năng lực số, kỹ năng xanh và khả năng học tập liên tục cho người học. Điều đó đòi hỏi đào tạo nghề phải gắn với thực tiễn sản xuất, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và giúp người học đủ năng lực, tự tin thích ứng với thị trường lao động.

Ông Lâm Huỳnh Mạnh Đông nói: “Cùng với công tác liên kết đào tạo, trung tâm định hướng nghề nghiệp giúp học viên nhận thức đúng về giá trị của học nghề, chọn ngành, nghề phù hợp và chủ động chuẩn bị điều kiện cần thiết để tham gia thị trường lao động. Đây là cơ sở để nâng cao tính thiết thực của hoạt động đào tạo, gắn kết giữa quá trình học tập với nhu cầu việc làm trong thực tế”.

Để học nghề mở lối việc làm, cần gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, chú trọng thực hành và cập nhật công nghệ mới. Khi được định hướng đúng, trang bị vững kỹ năng và khả năng thích ứng, người trẻ không chỉ dễ tìm việc làm mà còn có nền tảng phát triển nghề nghiệp lâu dài.

HẠNH CHÂU