An Giang quản lý chặt, xử lý nghiêm vi phạm IUU

Lực lượng kiểm ngư tỉnh tuần tra trên biển.

Theo Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh, trong tháng cao điểm chống khai thác IUU, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành, lực lượng chức năng và địa phương triển khai đồng bộ nhiệm vụ, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị và địa bàn, công tác quản lý đội tàu từng bước đi vào nề nếp.

Đến ngày 15/9, toàn tỉnh có 10.906 tàu cá đã đăng ký, trong đó 10.487 tàu cá từ 6m trở lên còn hạn giấy phép khai thác thủy sản, đạt 96,16%. Đối với tàu cá từ 15m trở lên, có 3.537 tàu đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 99,77%.

Dữ liệu về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, đánh dấu tàu cá và thiết bị VMS tiếp tục được rà soát, cập nhật, đối chiếu trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Tỉnh duy trì việc lập danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU hằng tuần. Đến ngày 15/9, có 457 tàu thuộc nhóm này được cập nhật, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, kiểm soát.

Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, các địa phương phân công trách nhiệm quản lý từng phương tiện, thường xuyên cập nhật vị trí neo đậu, hình ảnh và kiểm soát ngư cụ, trang thiết bị khai thác. Mục tiêu là không để tàu chưa đủ điều kiện tiếp tục ra biển hoạt động.

Tại đặc khu Phú Quốc, địa phương thực hiện khá tốt công tác quản lý, giám sát đội tàu. Phó Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Nguyễn Lê Quốc Toàn cho biết địa phương hiện quản lý 2.872 tàu cá, trong đó có 260 tàu cá “3 không”. Địa phương đưa 65 tàu vào khu neo đậu tập trung, 185 tàu còn lại do đặc thù địa bàn có nhiều bãi ngang, bãi dọc, địa phương cho phép neo đậu gần nhà để bảo vệ tài sản nhưng yêu cầu quản lý bằng tọa độ, vị trí, hình ảnh.

Đồng thời, phân công cán bộ và khu phố giám sát thường xuyên; tổ chức cho chủ tàu, thuyền trưởng ký 700 biên bản cam kết chấp hành quy định chống khai thác IUU, không xâm phạm vùng biển nước ngoài và duy trì kết nối VMS.

Cùng với quản lý, giám sát, việc thực thi pháp luật được xác định là khâu then chốt để nâng cao tính răn đe và phòng ngừa vi phạm IUU. Đến hết tháng 9/2026, các lực lượng chức năng trong tỉnh thực hiện 2.520 chuyến tuần tra, kiểm tra 10.029 tàu, phát hiện 273 tàu vi phạm và xử phạt tổng số tiền hơn 9,5 tỷ đồng. Riêng hành vi mất kết nối VMS, tỉnh xử phạt 217 tàu, với tổng số tiền hơn 12,1 tỷ đồng; 9 tàu vi phạm vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển cũng bị xử phạt.

Đối với tình trạng tàu cá liên quan đến việc bị nước ngoài bắt giữ, các cơ quan chức năng xác minh, xử phạt, khởi tố, truy tố và đưa ra xét xử nhiều vụ vi phạm. Những kết quả trên cho thấy công tác chống khai thác IUU đang chuyển dần từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro của từng tàu. Hệ thống dữ liệu về tàu cá VNFishbase, VMS và eCDT được kết nối, khai thác phục vụ quản lý đội tàu, giám sát hành trình, kiểm soát tàu ra vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Tỉnh thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn những điểm nghẽn cần giải quyết. Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân có tàu cá bị cắt giảm và ngư dân chuyển đổi nghề chưa được ban hành theo tiến độ. Một số vụ việc tàu cá, ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được xác minh, xử lý dứt điểm; tiến độ hoàn thiện quy hoạch chi tiết các cảng cá còn chậm, đến nay mới công bố mở 4/9 cảng cá theo kế hoạch.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn, công tác chống khai thác IUU có chuyển biến theo hướng chủ động hơn trong quản lý, kiểm soát và quyết liệt hơn trong xử lý. Trước yêu cầu của đoàn thanh tra EC lần thứ 6 dự kiến làm việc tại Việt Nam vào tháng 11/2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành các nhiệm vụ còn tồn đọng mà quan trọng là duy trì thực chất, thường xuyên các giải pháp, không để xuất hiện khoảng trống trong quản lý tàu cá.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát toàn bộ các trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài, phân loại từng vụ việc, xác định rõ trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và các tổ chức, cá nhân liên quan; phấn đấu hoàn thành xác minh, xử lý trong thời hạn quy định, không để hồ sơ kéo dài.

Các lực lượng tiếp tục tăng cường chia sẻ dữ liệu VNFishbase, VMS, eCDT và cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm; kiểm soát chặt tàu không đủ điều kiện và tàu có nguy cơ cao; tăng cường tuần tra, kiểm tra trên biển, tại cảng cá và ngăn chặn từ sớm nguy cơ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

THÙY TRANG