Cảnh báo thói quen dùng thuốc nhỏ mắt sai cách khi bị đỏ mắt, viêm kết mạc

Tại buổi công bố hợp tác toàn diện giữa hai đơn vị y tế Việt Nam - Nhật Bản về các giải pháp chăm sóc, bảo vệ thị lực và hỗ trợ điều trị các bệnh lý về mắt, BSCKI Nguyễn Đình Cang, Bệnh viện Mắt TPHCM, đã hướng dẫn phân biệt và xử lý các triệu chứng nhãn khoa thường gặp tại nhà thuốc.

Những triệu chứng về mắt phổ biến trong thời đại số

Theo đó, khi gặp các vấn đề về mắt, nơi đầu tiên người dân tìm đến thường là nhà thuốc gần nhất trước khi đến bệnh viện. Vì vậy, việc nhà thuốc tiếp cận, sàng lọc và xử trí chính xác các triệu chứng ban đầu đóng vai trò cốt lõi để ngăn ngừa những hậu quả lâu dài cho người bệnh.

Qua khảo sát thực tế với các dược sĩ, các triệu chứng khiến bệnh nhân than phiền nhiều nhất tại nhà thuốc bao gồm: khô mắt, cộm xốn, mỏi mắt và đau nhức khi nhìn màn hình. Đây là những triệu chứng phổ biến ở cả người đến bệnh viện khám, thường liên quan đến việc sử dụng thiết bị số (điện thoại, máy vi tính) liên tục.

Để khai thác hiệu quả triệu chứng từ người bệnh, bác sĩ Cang cho biết, dược sĩ có thể áp dụng mô hình 5 câu hỏi (5W).

Thứ nhất là What (triệu chứng gì).

Thứ hai, Where/When (thời điểm triệu chứng bắt đầu, diễn ra trong bao lâu, có tái phát hay không).

Thứ ba, Who (đối tượng, độ tuổi bệnh nhân). Nguyên nhân và bệnh lý ở mỗi nhóm tuổi sẽ khác nhau.

Thứ tư, Warning (dấu hiệu cảnh báo). Đây là câu hỏi quan trọng nhất, nhằm tầm soát các yếu tố nguy hiểm để tránh bỏ sót bệnh lý nghiêm trọng trước khi bán thuốc không kê đơn (OTC).

Thứ năm, What to do (hướng xử trí). Dược sĩ sẽ quyết định xem có thể tư vấn thuốc OTC tại nhà thuốc hay cần hướng dẫn bệnh nhân đến bệnh viện chuyên khoa thăm khám.

Bệnh nhân khám mắt tại Bệnh viện Mắt TPHCM (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).

Dấu hiệu "cờ đỏ" cần đến bệnh viện ngay

Theo bác sĩ Cang, khô mắt và đỏ mắt là hai triệu chứng về sức khỏe nhãn khoa phổ biến nhất hiện nay. Có đến 50% bệnh nhân gặp phải tình trạng này cho biết sử dụng thiết bị số kéo dài. Đặc biệt, nhiều trường hợp trên 40 tuổi có tình trạng suy giảm thị lực.

Trong đó, nhóm triệu chứng đỏ mắt có những hình thái mạch máu đỏ khác nhau. Khi mạch máu đỏ lan tỏa khắp tròng trắng (không cố định một mảng) thường là tình trạng viêm kết mạc hoặc khô mắt.

Nếu mạch máu đỏ tập trung quanh tròng đen (giác mạc) và mạch máu sâu, người dân cần cảnh giác các bệnh lý nguy hiểm như Glaucoma hoặc viêm màng bồ đào. Bên cạnh đó, còn có tình trạng mạch máu ở tổ chức củng mạc sưng giãn lớn (đỏ mắt do viêm củng mạc), hay nhú nhỏ trên bề mặt kết mạc mi (viêm kết mạc dị ứng).

Khi có những triệu chứng như đau nhức nhiều, sợ ánh sáng, chói mắt nhiều, giảm thị lực đột ngột, có tiền sử chấn thương mắt... là các dấu hiệu "cờ đỏ" nguy hiểm, bệnh nhân cần chuyển đến khám bác sĩ và bệnh viện ngay, không tự uống thuốc hay dùng corticoid giảm đỏ.

Người dân cần nhận diện các triệu chứng ở mắt để có hướng điều trị phù hợp (Ảnh minh họa: Hoàng Lê).

Bác sĩ Cang cũng lưu ý, với bệnh lý viêm kết mạc, cần phân loại tác nhân gây bệnh chính xác (do virus, do vi khuẩn/nấm hay do dị ứng) để có hướng xử trí phù hợp.

Nếu tác nhân bệnh do virus hoặc dị ứng, người dân không cần sử dụng kháng sinh, đồng thời tránh việc lạm dụng thuốc nhỏ chứa corticoid. Bởi thuốc chỉ làm giảm viêm, hết đỏ tức thời nhưng bản chất bệnh bên trong vẫn còn, có thể làm bệnh trầm trọng hơn.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng cảnh báo việc người dân sử dụng những mẹo dân gian hoặc tự ý mua, sử dụng thuốc uống khi gặp tình trạng bất thường ở mắt mà không có sự tư vấn.

Bà Nguyễn Đỗ Quyên, lãnh đạo chuỗi nhà thuốc tham gia ký kết hợp tác với đơn vị dược đến từ Nhật Bản chia sẻ, sắp tới chương trình "Doctor In Store" sẽ được triển khai.

Đây là dự án đưa bác sĩ đến gần người dân hơn, mở rộng cơ hội để người dân được gặp các chuyên gia y tế, nhận tư vấn sức khỏe, tầm soát miễn phí các bệnh lý về mắt ngay tại nhà thuốc. Các bên cam kết hành động bằng tri thức và trái tim để cùng xây dựng một cộng đồng mắt sáng, khỏe mạnh.

Theo Báo Dân Trí