Một buổi trưa đầu tuần, chị Đ.H.H, ngụ phường Rạch Giá (tỉnh An Giang) bất ngờ nhận được thông báo tài khoản ngân hàng được cộng thêm 8 triệu đồng từ một người hoàn toàn xa lạ. Vì buôn bán rau quả online nên ban đầu chị nghĩ khách hàng chuyển khoản thanh toán tiền hàng nhưng quên nhắn thông tin. Chị còn đăng lên mạng xã hội với nội dung: “Ai chuyển khoản trả tiền rau quả thì nhắn mình biết để xác nhận”.
Thế nhưng, đợi suốt nhiều giờ vẫn không thấy ai liên hệ. Đến tối cùng ngày, chị nhận được cuộc gọi từ một người đàn ông tự xưng chuyển khoản nhầm, liên tục thúc ép chị chuyển trả ngay số tiền vào một tài khoản khác, đồng thời dọa sẽ trình báo công an nếu chị không hoàn tiền.

Học sinh Trường THPT Nguyễn Trung Trực tham gia tìm hiểu kiến thức tại chương trình giáo dục tài chính, trong đó có nội dung hướng dẫn cách ứng phó khi nhận được tiền chuyển khoản nhầm do Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 phối hợp tổ chức.
Lo sợ liên quan đến pháp luật, chị H. định chuyển lại số tiền thì được người thân ngăn cản, khuyên liên hệ ngân hàng xác minh. Sau đó, chị mới biết mình có thể đã trở thành mục tiêu của một chiêu trò lừa đảo.
Ba ngày sau, điện thoại chị H. liên tục nhận các cuộc gọi lạ. Ban đầu là thúc giục chuyển tiền, sau đó chuyển sang đe dọa với nội dung “hồ sơ vay đã quá hạn”, “không trả tiền sẽ cho người đến nhà”. Chị H. bàng hoàng vì chưa từng vay tiền qua app hay ký bất kỳ giấy tờ nào.
Không dừng lại ở đó, người thân, bạn bè chị cũng bị gọi làm phiền. Một số tài khoản mạng xã hội còn cắt ghép hình ảnh cá nhân của chị kèm nội dung bêu xấu, đăng tải lên nhiều hội nhóm.
“Lúc đó tôi rất hoảng loạn. Họ đọc vanh vách tên tuổi, địa chỉ, cả số điện thoại người thân. Tôi càng giải thích không vay tiền thì họ càng ép, nói khoản chuyển nhầm là tiền giải ngân vay nóng”, chị H. kể.
Quá áp lực, chị từng nghĩ đến chuyện chuyển thêm tiền để “êm chuyện”. Tuy nhiên, khi đến ngân hàng trình bày, nhân viên phát hiện dấu hiệu bất thường và khuyên chị trình báo công an. Sau khi cơ quan chức năng vào cuộc, các cuộc gọi đòi nợ mới giảm dần.
Theo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15, cùng với sự phát triển mạnh của thanh toán trực tuyến, chiêu trò “chuyển khoản nhầm” đang ngày càng biến tướng tinh vi. Các đối tượng thường cố tình chuyển một khoản tiền vào tài khoản người dân, sau đó yêu cầu chuyển trả vào tài khoản khác hoặc dẫn dụ nạn nhân tham gia các app vay tiền.
Nếu nạn nhân làm theo, nhóm lừa đảo tiếp tục dựng lên các khoản nợ không có thật, tính lãi suất “cắt cổ” rồi đòi nợ kiểu khủng bố tinh thần. Không ít người vì thiếu hiểu biết đã rơi vào vòng xoáy tín dụng đen, bị quấy rối kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống.

Nhân viên Ngân hàng Thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam chi nhánh Kiên Giang hướng dẫn khách hàng cách xử lý khi được chuyển khoản nhầm.
Phó trưởng Phòng Khách hàng cá nhân Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Kiên Giang cho biết: “Cách tốt nhất để bảo vệ bản thân khi chưa biết chắc rằng số tiền chuyển khoản nhầm là do lừa đảo hay có người chuyển nhầm thật là giữ nguyên và không chi tiêu số tiền này. Sau đó liên hệ ngân hàng để thông báo, nhân viên sẽ hỗ trợ xác minh và hoàn trả cho chủ sở hữu. Nếu nhận thấy có dấu hiệu lừa đảo thì cần trình báo công an để được hỗ trợ kịp thời”.
Theo quy định của Bộ Luật Hình sự năm 2015, người nhận được tiền chuyển nhầm phải có nghĩa vụ hoàn trả cho chủ sở hữu theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, việc hoàn trả cần thực hiện thông qua ngân hàng hoặc cơ quan chức năng để tránh rơi vào bẫy lừa đảo.
Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, thông tin cá nhân hay truy cập các đường link lạ được gửi qua tin nhắn, mạng xã hội. Đồng thời hạn chế công khai số tài khoản, số điện thoại trên không gian mạng.
Bài và ảnh: AN LÂM