Đề xuất sinh viên đại học đạt kết quả tốt có thể được học trước một số tín chỉ thạc sĩ

Mở cơ chế "học vượt" từ đại học lên tiến sĩ

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất cho phép sinh viên đại học có kết quả học tập tốt được học trước một số học phần ở trình độ thạc sĩ, tiến sĩ, đồng thời mở rộng đối tượng có thể dự tuyển tiến sĩ.

Cụ thể, sinh viên có kết quả học tập đạt loại khá hoặc tương đương trở lên được đăng ký học trước một số học phần của chương trình đào tạo thạc sĩ. Số tín chỉ được công nhận, chuyển đổi không vượt quá 40% tổng số tín chỉ của chương trình đào tạo thạc sĩ.

Đối với trình độ tiến sĩ, sinh viên được đăng ký học trước một số học phần của chương trình đào tạo khi tích lũy tối thiểu 70% khối lượng học tập của chương trình đào tạo và có điểm trung bình chung tích lũy đạt loại giỏi hoặc tương đương trở lên. Số tín chỉ được công nhận, chuyển đổi không vượt quá 25% tổng số tín chỉ của chương trình đào tạo tiến sĩ.

Bên cạnh đó, người đang theo học chương trình đào tạo thạc sĩ cũng có thể học trước một số học phần bậc tiến sĩ nếu tích lũy tối thiểu 40% khối lượng học tập của chương trình và có kết quả học tập tính theo điểm trung bình chung tích lũy đạt loại khá.

Đặc biệt, dự thảo là mở rộng đối tượng dự tuyển chương trình đào tạo tiến sĩ với sinh viên tốt nghiệp đại học hạng giỏi trở lên, hoặc người tốt nghiệp đại học loại khá nhưng có công trình nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác theo quy định.

Cơ sở đào tạo sẽ ban hành yêu cầu cụ thể đối với từng chương trình đào tạo, bao gồm kiến thức cơ sở ngành, năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực ngoại ngữ, kinh nghiệm công tác, định hướng nghiên cứu và các yêu cầu cần thiết khác.

Học viên trong lễ tốt nghiệp cao học ở TPHCM (Ảnh: Hoài Nam).

Đào tạo tiến sĩ chỉ tổ chức theo hình thức chính quy

Dự thảo quy định chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ chỉ được tổ chức thực hiện theo hình thức đào tạo chính quy.

Thời gian đào tạo được tính từ thời điểm quyết định công nhận nghiên cứu sinh có hiệu lực đến thời điểm người học hoàn thành việc nộp luận án đã hoàn thiện trước khi bảo vệ cho cơ sở đào tạo.

Thời gian tối thiểu để người học hoàn thành chương trình đào tạo không ít hơn hai phần ba thời gian đào tạo chuẩn và thời gian tối đa không vượt quá 2,5 lần thời gian đào tạo chuẩn của chương trình đào tạo.

Trường hợp người học hết thời gian đào tạo tối đa nhưng chưa tốt nghiệp, kể cả trường hợp đã bị thôi học, dự thảo cho phép đăng ký dự tuyển lại và được công nhận là người học mới của cơ sở đào tạo. Kết quả học tập, nghiên cứu còn trong thời hạn giá trị sẽ được bảo lưu để xét tốt nghiệp.

Dự thảo cũng cho phép cơ sở đào tạo tổ chức đào tạo và đánh giá trực tuyến khi đáp ứng các điều kiện bảo đảm chất lượng theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, khối lượng học tập trực tuyến không vượt quá 30% tổng khối lượng học tập của chương trình đào tạo, trừ trường hợp thiên tai, dịch bệnh hoặc các trường hợp bất khả kháng khác theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Việc đánh giá trực tuyến phải bảo đảm tính tin cậy, công bằng, khách quan tương đương với đánh giá trực tiếp.

Giảng viên dạy tiến sĩ phải là phó giáo sư, giáo sư hoặc có công bố quốc tế, công trình khoa học

Tại Điều 15, dự thảo quy định giảng viên giảng dạy trình độ tiến sĩ phải có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc có bằng tiến sĩ ngành phù hợp.

Tuy nhiên, với giảng viên là tiến sĩ, chưa có chức danh giáo sư, phó giáo sư, yêu cầu đặt ra là phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm giảng dạy ở trình độ đại học hoặc thạc sĩ kể từ khi được cấp bằng tiến sĩ. Đồng thời, giảng viên phải là tác giả đứng tên thứ nhất hoặc là tác giả liên hệ của các bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science, Scopus, hoặc đồng tác giả sách xuất bản hoặc bằng độc quyền sáng chế.

Ở một số lĩnh vực đặc thù như nghệ thuật, thể thao, dự thảo chấp nhận giảng viên chưa có bằng tiến sĩ nhưng có một trong các danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo ưu tú; huấn luyện viên, vận động viên đạt thành tích vô địch quốc gia, châu lục hoặc thế giới, đồng thời có bằng thạc sĩ ngành phù hợp.

Dự thảo cũng cho phép huy động giáo sư, phó giáo sư đang công tác tại các cơ sở giáo dục đại học nước ngoài hoặc các chuyên gia, nhà khoa học thuộc chương trình thu hút chuyên gia nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy, nghiên cứu tại Việt Nam.

Nhiều góp ý đề xuất siết chất lượng đào tạo tiến sĩ theo hướng chú trọng năng lực nghiên cứu

Sau khi dự thảo được công bố lấy ý kiến, nhiều cá nhân đã gửi góp ý liên quan đến điều kiện tuyển sinh, tiêu chuẩn giảng viên và yêu cầu đào tạo tiến sĩ.

Ông Đặng Thanh Sơn đề xuất việc xét tuyển đầu vào tiến sĩ đối với người có bằng đại học nên yêu cầu từ loại xuất sắc trở lên thay vì từ loại khá nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo tiến sĩ.

Trong khi đó, ông Vũ Văn Phong đề xuất bỏ yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ ở đầu vào tuyển sinh tiến sĩ. Theo ý kiến này, đào tạo tiến sĩ cần chú trọng nhiều hơn vào năng lực nghiên cứu và chuyên môn.

Tuy nhiên, ông Phong cũng kiến nghị siết chặt đầu ra tiến sĩ bằng yêu cầu nghiên cứu sinh phải có từ 02/05 bài báo quốc tế Q1 nhằm tăng năng lực nghiên cứu độc lập.

Liên quan đến quy định học trước học phần thạc sĩ, ông Trần Hải Đăng đề xuất mở rộng đối tượng được đăng ký học trước đối với cả sinh viên có học lực trung bình nhưng đã có công bố khoa học.

Theo góp ý này, năng lực nghiên cứu khoa học và điểm trung bình tích lũy không phải lúc nào cũng đồng nhất. Một sinh viên có GPA không cao vẫn có thể có năng lực nghiên cứu chuyên sâu tốt nếu đã sở hữu bài báo khoa học hoặc công bố nghiên cứu.

Ông Hoàng Quang Duy, một giảng viên đại học, đề xuất bổ sung quy định về “điểm công trình khoa học”, đặc biệt là điểm từ các bài báo quốc tế uy tín đối với giảng viên giảng dạy chương trình tiến sĩ.

Theo ý kiến góp ý, thay vì quy định cứng yêu cầu 2 năm kinh nghiệm sau khi có bằng tiến sĩ, nên tập trung đánh giá chất lượng công bố khoa học để nâng cao chất lượng người hướng dẫn nghiên cứu sinh và học viên cao học.

Theo Báo Dân Trí