Những công việc mới được tạo ra bởi AI

Theo Wall Street Journal mới đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại lớn về nguy cơ mất việc làm trên diện rộng. Nhưng đồng thời, làn sóng công nghệ này cũng đang tạo ra hàng loạt nghề nghiệp hoàn toàn mới - từ các vị trí chiến lược cấp cao đến những công việc tính theo giờ dành cho người lao động phổ thông.

Dựa trên phân tích dữ liệu đăng tuyển dụng của LinkedIn, AI đã tạo ra 640.000 việc làm tại Mỹ trong giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2025, bao gồm các vị trí mới như trưởng bộ phận AI và kỹ sư AI. Con số này chưa tính đến số lượng lớn các công việc tạm thời liên quan đến việc xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ liên quan đến AI.

Kory Kantenga, Trưởng bộ phận kinh tế của LinkedIn, nhận định: "Chúng ta không nói đến số lượng việc làm đủ để thay đổi hướng đi của thị trường lao động. Nhưng đối với các vị trí liên quan đến AI, sự tăng trưởng gần như liên tục".

Những công việc mới này có hai chức năng chính: giúp đào tạo AI để cải thiện hiệu suất và đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, đồng thời giúp con người học cách sử dụng AI trong công việc hằng ngày. Nhiều nhân viên trong nhóm này làm việc trực tiếp cho các công ty AI, nhưng các ngành khác như tài chính, chăm sóc sức khỏe và sản xuất cũng đang tích cực tuyển dụng nhóm lao động này để tận dụng công nghệ.

Zach Kinzler, 25 tuổi, tốt nghiệp Thạc sĩ phân tích kinh doanh chưa đầy 2 năm, là một ví dụ điển hình. Vào tháng 2 năm nay, anh nhận vị trí Trưởng bộ phận giải pháp AI tại BoodleBox - một công ty khởi nghiệp về giáo dục AI có trụ sở tại Colorado Springs, Colorado. Công việc của anh bao gồm hỗ trợ khách hàng và dùng AI để tăng tốc việc hoàn thành nhiệm vụ cho đồng nghiệp. Làm việc từ xa tại San Diego, Kinzler cho biết anh cảm thấy may mắn khi được làm việc trong một lĩnh vực đang phát triển. "Cuộc tranh luận về việc AI tốt hay xấu cần phải chấm dứt", anh nói.

Lo ngại về thay thế nhân lực

Một trong những câu hỏi lớn nhất mà thị trường lao động Mỹ đang phải đối mặt là liệu AI - với khả năng bắt chước các kỹ năng của con người như nghiên cứu, viết lách và lập trình - có dẫn đến tình trạng sa thải hàng loạt hay không. Việc cắt giảm nhân sự lớn tại Oracle trong bối cảnh công ty đang đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu AI đã làm nổi bật một phần lo ngại này.

Theo một báo cáo gần đây của Goldman Sachs Research, AI có khả năng thay thế hoặc thực hiện tự động những công việc hiện đang chiếm khoảng 25% tổng thời gian làm việc của con người tại Mỹ, đặc biệt trong các lĩnh vực như hỗ trợ hành chính, công việc pháp lý, kiến trúc và kỹ thuật. Tuy nhiên, các nhà phân tích thừa nhận rằng khó có thể xác định bao nhiêu trường hợp cắt giảm việc làm thực sự do AI gây ra. Một cuộc khảo sát với 750 giám đốc tài chính cho thấy AI gần như không có tác động tiêu cực nào đến việc làm trong năm 2025.

Dù vậy, dữ liệu cho thấy nhu cầu tuyển dụng nhân tài AI ngày càng tăng. Theo nghiên cứu của Giáo sư Anil Gupta tại Trường Kinh doanh Robert H. Smith, Đại học Maryland, phối hợp với công ty dữ liệu thị trường việc làm LinkUp: năm 2023, các vị trí liên quan đến AI chỉ chiếm 1,6% tổng số tin tuyển dụng; đến năm 2025, con số này đã tăng hơn gấp đôi lên 3,4%.

Hai vị trí tăng trưởng nổi bật nhất

Trong ba năm từ 2023 đến 2025, các công ty đã tìm cách tuyển dụng 225.000 vị trí trưởng bộ phận AI - tăng 49% so với 4 năm trước đó, theo dữ liệu của LinkedIn.

Một nghề khác đang phát triển mạnh - dù thường là bán thời gian - là người phân loại và gán nhãn dữ liệu đầu vào cho mô hình AI (data annotator). Những người làm công việc này giúp huấn luyện các mô hình AI bằng cách xem xét và gắn nhãn dữ liệu âm thanh, văn bản và hình ảnh, để mô hình học cách nhận dạng các mẫu và cải thiện kết quả đầu ra. Từ năm 2023 đến năm 2025, các công ty đã bổ sung 312.000 vị trí loại này, theo LinkedIn.

Tuy nhiên, việc tuyển dụng trong lĩnh vực AI vẫn đang tập trung ở một nhóm nhỏ doanh nghiệp. Tính đến cuối năm 2025, chỉ 6% công ty đăng tuyển dụng có đề cập đến AI - tăng so với mức 2% vào năm 2018 - và chỉ 1% trong số đó chiếm đến 90% tổng số bài đăng loại này, phần lớn là các công ty công nghệ lớn, theo phân tích của trang việc làm Indeed. Cory Stahle, nhà kinh tế học của Indeed, nhận xét: "Chúng ta mới chỉ ở giai đoạn đầu của cuộc chơi", và lưu ý rằng vẫn chưa rõ các công ty sẽ cần bao nhiêu nhân viên chuyên trách để quản lý AI.