Những cột mốc thiên văn đáng chờ đợi nhất năm 2026

04/01/2026 - 14:32

Với mật độ dày đặc các hiện tượng nổi bật, từ siêu trăng, Trăng Xanh cho tới nguyệt thực, năm 2026 được xem là một trong những năm lý tưởng để quan sát và tìm hiểu về Mặt Trăng.

Siêu Trăng xuất hiện trên đường chân trời của Madrid, tại Pozuelo de Alarcon, Tây Ban Nha. (Nguồn: AP)

Siêu Trăng xuất hiện trên đường chân trời của Madrid, tại Pozuelo de Alarcon, Tây Ban Nha. (Nguồn: AP)

Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đặc biệt đối với những người yêu thiên văn khi bầu trời đêm được thắp sáng bởi 13 lần Trăng tròn, đi kèm hàng loạt hiện tượng hiếm gặp như 3 siêu trăng, 1 Trăng Xanh hiếm hoi và 2 lần nguyệt thực, trong đó có một nguyệt thực toàn phần tạo nên hiện tượng Trăng Máu ngoạn mục.

Phóng viên TTXVN tại Jakarta dẫn báo Tempo cho biết hiện tượng Trăng tròn xảy ra khi Mặt Trăng nằm đối diện hoàn toàn với Mặt Trời, Trái Đất nằm ở giữa, khiến toàn bộ bề mặt hướng về Trái Đất được chiếu sáng.

Dù ánh sáng mạnh khiến việc quan sát các chi tiết bề mặt trở nên khó khăn hơn, nhưng Trăng tròn vẫn luôn là một trong những hiện tượng thiên văn cuốn hút nhất đối với con người từ hàng nghìn năm nay.

Chu kỳ Trăng tròn của năm 2026 mở màn ngay từ đầu tháng 1 với Trăng Sói vào ngày 3/1. Đây không chỉ là Trăng tròn đầu tiên của năm mà còn là một siêu trăng, khi Mặt Trăng tiến rất gần Trái Đất ở vị trí cận điểm.

Nhờ đó, Trăng sẽ trông lớn hơn và sáng hơn đáng kể so với thông thường. Tên gọi “Trăng Sói” bắt nguồn từ truyền thống Bắc Mỹ, gắn với thời điểm mùa Đông khắc nghiệt khi tiếng sói tru vang lên nhiều hơn.

Đến đầu tháng 2, Trăng Tuyết xuất hiện, phản ánh giai đoạn mùa Đông có lượng tuyết rơi dày nhất ở Bắc bán cầu. Sang tháng 3, bầu trời đêm trở nên đặc biệt hơn khi Trăng Giun trùng với một lần nguyệt thực toàn phần.

Trong khoảng gần 1 giờ, Mặt Trăng đi sâu vào vùng bóng tối của Trái Đất, chuyển sang sắc đỏ cam đặc trưng – hiện tượng thường được gọi là Trăng Máu. Màn trình diễn hiếm có này có thể quan sát rõ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và miền Tây Bắc Mỹ.

Tháng 4 mang đến Trăng Hồng – dù không hề có màu hồng, nhưng cái tên này gắn liền với những loài hoa dại nở rộ vào đầu mùa Xuân ở Bắc Mỹ. Tiếp đó, Trăng Hoa vào đầu tháng 5 đánh dấu thời điểm thiên nhiên bước vào giai đoạn sinh trưởng mạnh mẽ nhất.

Đặc biệt, cuối tháng 5, bầu trời xuất hiện Trăng Xanh – hiện tượng hiếm gặp khi trong cùng một tháng dương lịch có hai lần Trăng tròn. Dù không mang màu xanh, Trăng Xanh luôn được xem là biểu tượng của sự hiếm hoi và đặc biệt.

Sang mùa Hè, Trăng Dâu cuối tháng 6 lại mang một sắc thái khác: đây là trăng siêu nhỏ, khi Mặt Trăng ở xa Trái Đất nhất trong quỹ đạo, khiến kích thước biểu kiến nhỏ hơn bình thường. Tháng 7 tiếp nối với Trăng Hươu Đực, gắn với thời điểm loài hươu bắt đầu mọc sừng mới.

Cuối tháng 8, Trăng Cá Tầm xuất hiện cùng một lần nguyệt thực một phần, khi gần như toàn bộ bề mặt Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Hiện tượng này có thể quan sát tại châu Mỹ, châu Âu và châu Phi, tạo nên một khung cảnh ấn tượng trên bầu trời đêm.

Mùa Thu năm 2026 được đánh dấu bởi Trăng Thu Hoạch vào cuối tháng 9 – Trăng tròn gần với thời điểm thu phân nhất, từ lâu đã gắn liền với hoạt động thu hoạch nông sản.

Sau đó là Trăng Thợ Săn vào tháng 10, biểu tượng cho giai đoạn chuẩn bị lương thực cho mùa Đông ở các nền văn hóa cổ.

Ba tháng cuối năm mang đến chuỗi siêu trăng rực rỡ, bắt đầu với Trăng Hải Ly vào tháng 11 và kết thúc bằng Trăng Lạnh đúng đêm Giáng sinh 24/12. Đây là thời điểm Mặt Trăng ở rất gần Trái Đất, tạo nên khung cảnh trăng tròn to, sáng và đầy ấn tượng, khép lại một năm thiên văn đáng nhớ.

Với mật độ dày đặc các hiện tượng nổi bật, từ siêu trăng, Trăng Xanh cho tới nguyệt thực, năm 2026 được xem là một trong những năm lý tưởng để quan sát và tìm hiểu về Mặt Trăng, đồng thời mang lại nhiều khoảnh khắc đáng nhớ cho những ai yêu thích bầu trời đêm./.

Theo TTXVN/Vietnam+