Sene Đôn Ta - lễ hội của tình thân

Các thành viên ban nghi lễ chùa Xẻo Cạn, xã Vĩnh Hòa chuẩn bị lễ vật, hoa và bánh trái cho nghi thức Sene Đôn Ta, thể hiện lòng thành kính với ông bà, tổ tiên. Ảnh: DANH THÀNH

Khoảng 7 giờ, vợ chồng chị Thị Riêng, ngụ xã Hòn Đất (An Giang) về đến nhà sau hành trình từ TP. Hồ Chí Minh. Đường xa, công việc bận rộn nhưng lễ Sene Đôn Ta, vợ chồng chị vẫn thu xếp trở về với gia đình.

Về đến nhà, vợ chồng chị Thị Riêng chuẩn bị thức ăn, quét dọn nhà, sửa soạn bàn thờ gia tiên. Những việc chẳng ai phân công nhưng mọi người đều biết cần làm gì để chuẩn bị cho ngày lễ. “Dịp lễ Sene Đôn Ta, các con đều về với gia đình, tôi thấy ấm áp lắm. Gia đình tôi luôn giữ nếp là đến lễ Sene Đôn Ta, các thành viên đều cố gắng về nhà”, chị Thị Riêng nói.

Với gia đình ông Danh Đà Ra, ngụ xã Vĩnh Hòa, niềm vui đoàn tụ càng rõ hơn khi 4 người con đều đã lập gia đình và đi làm xa lần lượt trở về dịp lễ. Khoảng 8 giờ, các thành viên có mặt đầy đủ ở nhà. Bữa cơm ngày lễ Sene Đôn Ta nhà ông Đà Ra có cơm trắng, món xào, món kho, canh. Sau khi cúng tại gia đình, ông Đà Ra cùng các con mang cơm đến chùa dâng chư tăng và thực hiện nghi thức đặt cơm vắt. 

“Sene Đôn Ta là dịp để các thành viên trong gia đình tôi ngồi lại bên nhau, chia sẻ chuyện gia đình rồi cùng nhau đến chùa làm phước, nhớ về ông bà, tổ tiên. Tôi mong các con luôn giữ được truyền thống này”, ông Đà Ra nói.

Lễ Sene Đôn Ta diễn ra trong 3 ngày với nhiều hoạt động gắn liền với đời sống và tín ngưỡng của đồng bào Khmer. Ngày đầu, các gia đình dọn nhà, chăm chút bàn thờ gia tiên, chuẩn bị cơm, bánh, trái cây và làm lễ đón ông bà, tổ tiên về sum họp. Ngày thứ hai là ngày lễ chính, đồng bào Khmer mang cơm, lễ vật đến chùa dâng chư tăng, nghe tụng kinh cầu an, cầu siêu hồi hướng công đức đến ông bà, người thân đã khuất. Ngày cuối, gia đình làm lễ tiễn ông bà, tổ tiên trở về cõi an nhàn.

Những ngày lễ, con cháu dành thời gian thăm hỏi họ hàng, gặp gỡ bà con, tham gia các sinh hoạt tại chùa, qua đó vun đắp tình thân và gìn giữ phong tục truyền thống của đồng bào Khmer. Đại đức Danh Thuyền, Chánh Văn phòng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang cho biết: “Mỗi ngày trong lễ Sene Đôn Ta đều có những nghi thức riêng hướng về ông bà, tổ tiên. Qua những ngày lễ, người dân vừa làm phước vừa có dịp sum họp gia đình, thăm hỏi bà con để tình thân và tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó”.

Tại chùa Thứ Năm, xã Đông Thái, những mâm cơm, lễ vật được bà con chuẩn bị tươm tất mang đến dâng chư tăng. Trong không gian trang nghiêm, chư tăng tụng kinh cầu an, cầu siêu, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Người lớn đưa con cháu đến chùa để tham gia những nghi lễ truyền thống của dân tộc.

Theo Hòa thượng Chau Prốs, Phó Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, Sene Đôn Ta thể hiện sâu sắc đạo lý uống nước nhớ nguồn, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Đây cũng là không gian giáo dục trực quan và sâu sắc cho thế hệ con cháu về đạo làm người. Không chỉ giáo dục thế hệ trẻ về cội nguồn, Sene Đôn Ta còn là dịp để đồng bào Khmer sum họp, gắn bó tình thân, tăng tình đoàn kết trong cộng đồng.

Những phong tục được duy trì trong mỗi gia đình, tại chùa góp phần gìn giữ, phát huy những nét văn hóa đặc sắc, truyền thống tốt đẹp của đồng bào Khmer. “Từ lễ Sene Đôn Ta, người trẻ hiểu rõ hơn về nguồn cội văn hóa của dân tộc, học cách sống vị tha, chia sẻ và có trách nhiệm với gia đình, quê hương”, Hòa thượng Chau Prốs nói.

DANH THÀNH