Thí sinh lo ngại giảm cơ hội xét tuyển
Theo dự thảo Quy chế, thí sinh được đăng kí tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo khác nhau, nhưng phải sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Với các chương trình đào tạo giáo viên, chỉ xét tuyển thí sinh đăng kí ở các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 3.
Lý giải khi đề xuất quy định này, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ: Kết quả thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua cho thấy, thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Số thí sinh xét tuyển ở các đợt bổ sung chiếm hơn 1%. Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là rất thấp. Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất điều chỉnh số lượng nguyện vọng của thí sinh khi đăng ký xét tuyển để góp phần tiết kiệm chi phí cho thí sinh, rút ngắn thời gian xét tuyển và đồng thời đòi hỏi thí sinh phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề đào tạo, đặc biệt là việc xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân.
Đối với các chương trình đào tạo giáo viên được Nhà nước hỗ trợ ngân sách đào tạo, thí sinh cần xác định rõ ràng mục tiêu nghề nghiệp thông qua việc đặt các nguyện vọng ưu tiên từ 1–3. Việc này cũng làm giảm áp lực cho các trường đại học sư phạm trong việc xác định chính xác số lượng sinh viên nhập học hưởng ngân sách và xác định vị trí công tác sau khi tốt nghiệp.
Tuy nhiên, về phía phụ huynh và thí sinh, không ít ý kiến bày tỏ lo lắng nếu quy định này được áp dụng ngay từ mùa tuyển sinh năm 2026. Em Trịnh Văn Huy, học sinh Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo (Hưng Yên) bày tỏ: Nếu được đăng ký tự do, thí sinh có thể thoải mái đăng ký nguyện vọng vào 5-6 trường, sau đó đăng ký nguyện vọng vào nhiều ngành đào tạo khác nhau của các trường này. Nếu Bộ giới hạn thí sinh chỉ được đăng ký 10 nguyện vọng, chúng em sẽ khó khăn hơn trong lựa chọn. Vì vậy, việc giảm số lượng nguyện vọng nên theo lộ trình, không nên cắt giảm đột ngột.
Chị Đỗ Thị Hoa, phụ huynh Trường Trung học Phổ thông Đống Đa (Hà Nội) chia sẻ: Như những năm trước, thí sinh được đăng ký không giới hạn nguyện vọng thì có thể đăng ký rất nhiều ngành trong cùng một trường và đăng ký nhiều trường cùng một lúc, cơ hội sẽ rộng mở hơn. Nếu năm nay chỉ được đăng ký 10 nguyện vọng, gia đình và thí sinh sẽ phải cân nhắc kỹ hơn, cũng cảm thấy lo lắng hơn vì nguyện vọng bị thu hẹp.
Tiến sĩ Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng, việc giới hạn nguyện vọng đăng ký xét tuyển của thí sinh cần có lộ trình và không nên "giảm sốc" như dự kiến, trong năm đầu tiên áp dụng nên để ở mức 15-20 nguyện vọng. Con số này giúp giảm sức ép cho nền tảng công nghệ thông tin nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của thí sinh. Bởi với những trường có hàng trăm mã ngành, chương trình đào tạo, trước đây, thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng để tăng khả năng trúng tuyển vào trường mong muốn. Khi bị giới hạn, cơ hội đó sẽ giảm, đồng thời một số ngành có nguy cơ khó tuyển đủ chỉ tiêu.
Giảm tình trạng đăng ký nguyện vọng tràn lan, quá tải
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2) nhận định: Dự thảo thể hiện rõ nỗ lực đổi mới theo hướng chặt chẽ, minh bạch và nâng cao chất lượng đầu vào. Việc quy định mỗi cơ sở giáo dục đại học sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, thí sinh đăng ký không quá 10 nguyện vọng sẽ góp phần tinh gọn hệ thống tuyển sinh, giảm áp lực và hạn chế tình trạng “nhiễu” thông tin đối với người học. Quy định tổng điểm cộng không quá 3 điểm, trong đó mỗi thành phần tối đa 1,5 điểm, giúp bảo đảm sự công bằng giữa các nhóm thí sinh, tránh lạm dụng điểm ưu tiên.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thụ, đề xuất yêu cầu thí sinh xét học bạ phải đạt từ 16 điểm trở lên ở 3 môn trong tổ hợp xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp Trung học phổ thông là bước đi cần thiết. Quy định này vừa bảo đảm chuẩn đầu vào tối thiểu, vừa góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tạo sự tương thích giữa các phương thức xét tuyển, hướng tới tuyển chọn đúng người học, đúng năng lực.
Liên quan đến việc giới hạn nguyện vọng đăng ký của thí sinh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thụ cho biết: Thống kê nội bộ của nhà trường cho thấy, trong tổng số gần 4.000 sinh viên trúng tuyển mỗi năm, đa số sinh viên trúng tuyển ở hai nguyện vọng đầu tiên. Xu hướng này không chỉ đúng với các ngành đào tạo giáo viên, mà còn phổ biến ở nhiều ngành đào tạo ngoài sư phạm. Điều đó cho thấy, khi thí sinh đặt ngành học ở vị trí nguyện vọng cao, thường đi kèm với sự tìm hiểu kỹ lưỡng và mong muốn gắn bó lâu dài.
Trong mùa tuyển sinh năm 2025, riêng các ngành đào tạo giáo viên của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, tổng chỉ tiêu được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao là 2.441 chỉ tiêu. Tuy nhiên, chỉ tính riêng số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1, con số đã lên tới hơn 10.500. Tất cả các ngành đào tạo giáo viên đều có số nguyện vọng 1 vượt chỉ tiêu. Đây được xem là nhóm thí sinh có mức độ yêu thích ngành học, yêu trường rõ rệt nhất và cũng là nguồn tuyển có chất lượng, ổn định nhất đối với nhà trường.
Ngược lại, các nguyện vọng xếp ở vị trí “xa hơn” (từ nguyện vọng thứ 10 trở đi) thường mang tính chất “dự phòng”. Không ít thí sinh đăng ký các nguyện vọng này trong tâm thế chưa thực sự sẵn sàng, thiếu sự yêu thích ngành nghề. Hệ quả là sau khi nhập học, một bộ phận sinh viên rơi vào trạng thái dao động, thiếu ổn định trong học tập. Có trường hợp chỉ sau một học kỳ hoặc một năm học đã xin bảo lưu kết quả để tiếp tục ôn thi và đăng ký xét tuyển vào ngành hoặc trường khác. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo cũng như tính bền vững của đội ngũ sinh viên.
Vì vậy, việc giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký không chỉ giúp thí sinh cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong lựa chọn ngành học, mà còn góp phần nâng cao chất lượng đầu vào và tính bền vững của đào tạo đại học.
Đồng quan điểm, Tiến sĩ Trần Thu Thủy, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Hà Tĩnh chia sẻ, quy định trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 về việc thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng là hợp lý và phù hợp với thực tiễn tuyển sinh những năm gần đây.
Theo Tiến sĩ Trần Thu Thủy, phần lớn thí sinh trúng tuyển đều nằm trong 10 nguyện vọng đầu, trong khi tỷ lệ trúng tuyển ở các nguyện vọng trên 10 hoặc từ các đợt bổ sung là rất thấp. Do đó, việc giới hạn số lượng nguyện vọng không làm giảm cơ hội trúng tuyển thực chất của thí sinh, mà còn giúp giảm tình trạng đăng ký tràn lan, hạn chế quá tải hệ thống lọc ảo và nhiễu dữ liệu xét tuyển. Quy định này buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ hơn khi đăng ký nguyện vọng; từ đó, xây dựng chiến lược lựa chọn nguyện vọng dựa trên năng lực học tập, sở thích cá nhân và khả năng trúng tuyển.
Định hướng với thí sinh chuẩn bị bước vào mùa tuyển sinh năm nay, các chuyên gia lưu ý, thí sinh cần nắm chắc những thay đổi trong quy chế tuyển sinh để cân nhắc, tính toán thật kỹ lưỡng khi đăng ký xét tuyển. Với mỗi ngành yêu thích, các em nên chọn nhiều trường với mức điểm chuẩn hằng năm ở các ngưỡng khác nhau từ cao đến thấp, không chọn theo hướng đăng ký nhiều ngành trong cùng một trường để chắc chắn cơ hội trúng tuyển.
Đọc nhiều
