Vì sao 6/10 sinh viên trường top đầu cả nước không thể tốt nghiệp đúng hạn?

Theo thống kê từ Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn tại các trường thành viên còn thấp, nhiều trường tỷ lệ này dưới 50%.

Cụ thể, theo thống kê năm 2025, trong hệ thống Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa - cũng là một trong những trường đại học top đầu cả nước - chỉ có 40,6% sinh viên tốt nghiệp đúng hạn.

Như vậy, tại trường này, cứ 10 sinh viên thì có đến 6 em không thể tốt nghiệp đúng hạn, phải kéo dài thời gian học tập.

Chỉ 4/10 sinh viên Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh tốt nghiệp đúng hạn (Ảnh minh hoạ: Hoài Nam).

Xếp sau là Trường Đại học Quốc tế với tỷ lệ 44,7%; Trường Đại học Khoa học Tự nhiên 47,2%; Trường Đại học Công nghệ Thông tin 53,3%; Trường Đại học An Giang 54,5%.

Các trường có tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn trên 60% gồm Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn là 62%; Trường Đại học Kinh tế - Luật với 71,1%; Trường Đại học Khoa học Sức khỏe cao nhất với 87,5%.

Tiến hành phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ tốt nghiệp của sinh viên, theo Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) có bốn nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sinh viên tốt nghiệp trễ hạn, gồm: chưa hoàn thành chương trình học, chưa đạt chuẩn đầu ra ngoại ngữ, các yếu tố tâm lý và khó khăn về tài chính.

Trong số các nguyên nhân trên, chuẩn đầu ra tiếng Anh được xác định là rào cản lớn nhất tại nhiều trường thành viên của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.

Dữ liệu thống kê cho thấy có tới 54% sinh viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin, 49% sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, 23% sinh viên Trường Đại học An Giang và khoảng 35% sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên chưa đạt chuẩn tiếng Anh theo lộ trình quy định.

Tại Việt Nam, công thức tính tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn được nêu ra tại Thông tư số 01/2024 của Bộ GD&ĐT quy định về chuẩn cơ sở giáo dục đại học. Theo đó, số lượng sinh viên tốt nghiệp đúng hạn được thống kê cho những người đã tốt nghiệp trong năm, sớm hơn hoặc đúng thời gian theo kế hoạch học tập chuẩn.

Theo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là một trong những chỉ số quan trọng trong hệ thống quản trị đại học. Đây là một trong những chỉ số đầu ra, phản ánh trực diện “sức khỏe” của cả hệ thống đào tạo.

Do đó, các trường đại học trên thế giới cũng như ở Việt Nam hiện nay rất quan tâm đến việc giám sát tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn thông qua nhiều hình thức như hệ thống quản lý học vụ, dashboard (bảng điều khiển) phân tích dữ liệu, cơ chế cảnh báo sớm, mô hình phân tích dự báo bằng trí tuệ nhân tạo

Ở quốc tế, ngay cả các hệ thống phát triển cũng ghi nhận tỷ lệ hoàn thành chương trình không cao, dao động từ 30% đến dưới 60%. Thực tiễn này, theo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu để nâng tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn, hệ thống giáo dục đại học cần có một công cụ chuẩn hóa đóng vai trò “đòn bẩy” cho các học phần/ngưỡng gây tắc nghẽn, trong đó chuẩn ngoại ngữ bậc 3/6 (CEFR-B1) là ví dụ điển hình.

Với mục tiêu nâng tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đạt 70% vào năm 2030, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh xác định chuẩn hóa công cụ đánh giá năng lực tiếng Anh và triển khai thống nhất trong toàn hệ thống là điều kiện tiên quyết để tháo gỡ điểm nghẽn về tiến độ tốt nghiệp.

Bên cạnh đó, đặt ra nhiều giải pháp như rà soát, chuẩn hóa chương trình đào tạo theo hướng tinh gọn, hợp lý, gắn với yêu cầu thực tiễn và nhu cầu thị trường lao động.

Đồng thời, xây dựng hệ sinh thái chăm sóc người học toàn diện, trong đó chú trọng vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm nhằm theo dõi tiến trình học tập, kịp thời phát hiện và hỗ trợ sinh viên có nguy cơ chậm tiến độ hoặc bỏ học.

Theo Dân Trí