“Ông cây” hơn 700 năm tuổi giữa vùng Bảy Núi

Cây dầu rái được công nhận là cây di sản Việt Nam năm 2013.

Chứng nhân của thời gian

Từ con đường dẫn vào ấp Tô An, bóng cây dầu rái cổ thụ đã nổi bật giữa không gian xanh của vùng Bảy Núi. Cây nằm trên phần đất gia đình ông Chau Pone, cách mặt tiền đường một đoạn. Lối vào có bảng giới thiệu “Cây di sản (Dầu Rái) trên 700 tuổi”. Đến gần, dáng vóc đồ sộ của cây càng khiến người xem ấn tượng.

Cây cao hơn 30m, thân thẳng đứng, chu vi tại vị trí lớn nhất hơn 8m. Lớp vỏ sần sùi, khô cứng, in hằn dấu vết thời gian. Từ thân chính, những tán cây vươn rộng gần 20m, sum suê, xanh tốt, tạo bóng mát cho một khoảng đất rộng.

Điểm đặc biệt của cây là bộ rễ nổi lên khỏi mặt đất, lan rộng và uốn lượn quanh gốc. Những rễ lớn đan xen, ngoằn ngoèo như đàn mãng xà, tạo nên hình dáng độc đáo, hiếm thấy. Cùng với thân cây đồ sộ, bộ rễ kỳ vĩ góp phần tạo nên sức hút riêng cho đại thụ giữa vùng đất này.

Thân cây dầu rái cao chừng 30m, tán lá sum suê.

Thân cây dầu rái nhuốm màu thời gian.

Cây dầu rái đã hiện diện từ rất lâu trong ký ức người dân địa phương. Ông Chau Pone (65 tuổi) cho biết, từ nhỏ ông đã thấy cây đứng sừng sững trên mảnh đất gia đình. Khi hỏi lại những người lớn tuổi trong nhà, ông cũng không biết chính xác cây có từ bao giờ, bởi từ đời cha mẹ ông, cây đã là hình ảnh quen thuộc của xóm ấp.

Tháng 8/2013, cây dầu rái ở ấp Tô An được Hội Di sản Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là cây di sản Việt Nam. Danh hiệu góp phần ghi nhận giá trị của đại thụ, đồng thời nâng cao ý thức bảo tồn cây cổ thụ trong cộng đồng.

“Ông cây” trong đời sống người Khmer

Với người dân địa phương, cây dầu rái không đơn thuần là một cây cổ thụ cho bóng mát. Qua nhiều thế hệ, cây trở thành biểu tượng gắn với đời sống tinh thần, được bà con kính trọng gọi bằng cái tên thân thuộc “Ông cây”.

Theo ông Chau Pone, người dân trong vùng luôn có ý thức bảo vệ cây. Dù cây nằm trên đất gia đình, ông và người thân vẫn xem đây là tài sản chung của cộng đồng, cùng chăm sóc, giữ gìn. Hằng năm, người dân còn bón phân để cây tiếp tục sinh trưởng. Những hành vi làm tổn hại đến cây, phá tổ chim hoặc bắt chim trên cây đều không được khuyến khích.

Cây dầu rái trên 700 năm tuổi hòa mình cùng đời sống của đồng bào Khmer xã Cô Tô.

Tán cây rộng còn là nơi trẻ nhỏ vui chơi, người dân gặp gỡ, nghỉ ngơi sau những giờ lao động. Với nhiều người con xa quê, hình ảnh cây dầu rái đã trở thành dấu mốc thân thuộc khi nhớ về ấp Tô An. Đối với du khách, đây là điểm đến đặc biệt, không chỉ bởi tuổi đời hàng trăm năm mà còn bởi những câu chuyện văn hóa, tín ngưỡng được người dân gìn giữ.

Hơn 700 năm tồn tại, cây dầu rái đã đi qua nhiều thế hệ, chứng kiến những đổi thay của vùng đất Cô Tô. Thân cây sần sùi, bộ rễ vươn rộng và tán lá xanh mát không chỉ tạo nên nét đẹp riêng của cảnh quan vùng Bảy Núi mà còn lưu giữ một phần ký ức cộng đồng. Sự trân trọng, chăm sóc của người dân hôm nay góp phần gìn giữ “Ông cây” cho các thế hệ mai sau.

ĐỨC TOÀN