
Hình ảnh chụp MRI nhồi máu não cầu não của bệnh nhân.
Đột quỵ là bệnh lý thường gặp trong cấp cứu nội khoa. Ước tính năm 2020 có 7,08 triệu người chết do đột quỵ não, trong đó 3,48 triệu người bị nhồi máu não; 8 - 12% người bệnh bị nhồi máu não tử vong trong vòng 30 ngày.
Tại Việt Nam, đột quỵ não là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong giai đoạn 2009 - 2019 với mức tăng 9,1%.
Hiện có hai phương pháp điều trị tái thông mạch máu não trên bệnh nhân nhồi máu não cấp bao gồm tiêu sợi huyết tĩnh mạch và can thiệp lấy huyết khối dụng cụ cơ học; trong đó, tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch là một trong những phương pháp điều trị tái thông có hiệu quả, an toàn cho bệnh nhân nhồi máu não cấp trong 4,5 giờ sau khi khởi phát triệu chứng đột quỵ giúp giảm tỷ lệ tử vong, tăng mức độ hồi phục chức năng thần kinh. Trong điều trị nhồi máu não cấp, yếu tố quyết định hiệu quả điều trị chính là thời gian.
Tại Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang đã triển khai điều trị nhồi máu não cấp cả hai phương pháp gồm: Tiêu sợi huyết tĩnh mạch và can thiệp lấy huyết khối dụng cụ cơ học; trong đó, điều trị nhồi máu não cấp đã được triển khai điều trị từ năm 2017 và giúp nhiều bệnh nhân nhồi máu não cấp hồi phục tốt.
Năm 2024, Bộ Y tế hướng dẫn mở rộng cửa sổ thời gian tiêu sợi huyết ở một số bệnh nhân nhồi máu não cấp ngoài cửa sổ 4,5 giờ được lựa chọn cẩn thận bằng tiêu chuẩn hình ảnh học. Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang đã điều trị thành công 2 trường hợp nhồi máu não cấp ngoài cửa sổ 4,5 giờ với thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch.

Bệnh nhân L.T.H, ngụ phường Rạch Giá, tỉnh An Giang phục hồi sức khỏe sau khi điều trị thuốc tiêu sợi huyết.
Trường hợp thứ nhất là bệnh nhân nữ L.T.H (70 tuổi), ngụ phường Rạch Giá, tỉnh An Giang. Bệnh khởi phát cách nhập viện 3 giờ 30 phút, bệnh nhân đột ngột liệt nửa người phải, nói khó, được người nhà đưa đến bệnh viện tư nhân, sau đó chuyển vào Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.
Bệnh nhân được hội chẩn bác sĩ Khoa Nội thần kinh, nhanh chóng chụp MRI não và được chẩn đoán nhồi máu não trung tâm cầu não do tắc nhánh xuyên động mạch thân nền, tăng huyết áp, đái tháo đường type 2.
Sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, triệu chứng liệt tứ chi cải thiện. Sau 1 tháng, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, tình trạng liệt tứ chi của bệnh nhân hồi phục gần như hoàn toàn.

Bệnh nhân L.L.H, ngụ xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang, sức khỏe đang phục hồi tốt.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam L.L.H (57 tuổi), ngụ xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang. Theo người nhà bệnh nhân, khoảng 20 giờ ngày 11/3/2026, khi đi ngủ bệnh nhân còn bình thường. Đến 2 giờ ngày 12/3/2026, bệnh nhân đột ngột chóng mặt, nói khó, đi loạn choạng, được người nhà đưa đưa đến Trung tâm Y tế Tân Hiệp và được chẩn đoán nhồi máu não, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, điều trị truyền dịch, hạ lipid máu. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện nên được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang.
Bệnh nhân nhập viện Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang lúc 9 giờ 40 phút ngày 12/3/2026. Bệnh nhân được hội chẩn bác sĩ Khoa Nội thần kinh và được chẩn đoán đột quỵ cấp giờ thứ 8 và nhanh chóng chụp MRI não.
Bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu não hành não trái giờ thứ 8 do tắc động mạch tủy sống, tăng huyết áp. Hình ảnh trên MRI có bất tương xứng giữa DWI-FLAIR và có chỉ định điều trị thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch với cửa sổ mở rộng (> 4,5 giờ). Sau 24 giờ, bệnh nhân được chụp MRI não không ghi nhận hình ảnh xuất huyết, bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt, triệu chứng chóng mặt, nuốt sặc, rối loạn phát âm, rối tầm nửa người phải cải thiện nhanh chóng, NIHSS 4 điểm.
Đối với những người có nguy cơ cao hoặc đã từng bị đột quỵ, việc tuân thủ điều trị dự phòng tái phát đột quỵ đóng vai trò quan trọng giúp giảm tỷ lệ tái phát và giảm mức độ tàn phế sau đột quỵ. Người bệnh cần uống thuốc đúng chỉ định của bác sĩ, tái khám định kỳ để được theo dõi và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Bên cạnh đó, việc duy trì lối sống lành mạnh như bỏ thuốc lá, chế độ ăn giảm muối, chất béo bão hòa, tập thể dục, kiểm soát cân nặng, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý cũng là yếu tố không kém phần quan trọng trong dự phòng đột quỵ và tái phát đột quỵ.
Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II DANH PHƯỚC NGUYÊN
(Trưởng Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang)