Bộ Giáo dục lần đầu bổ sung nguyên tắc công nhận học tập trước, liên thông và chuyển đổi

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau gần một thập kỷ triển khai, các quyết định phê duyệt khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và khung trình độ quốc gia Việt Nam qua thực tiễn triển khai cho thấy còn một số hạn chế, như cấu trúc hệ thống còn thiên về mô tả hành chính; cơ chế phân luồng và liên thông chưa rõ ràng; mô tả các bậc trình độ còn dàn trải, thiếu tính đo lường; chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một số lĩnh vực đào tạo cũng như yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Bổ sung quy định về "trung học nghề"

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo quyết định phê duyệt khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân chuyển khung cơ cấu từ mô tả hành chính sang khung phân loại cấu trúc.

Theo đó, khung cơ cấu được xác định là khung phân loại và sắp xếp cấu trúc của hệ thống giáo dục quốc dân, làm rõ các cấp học, trình độ đào tạo, các luồng giáo dục và mối quan hệ giữa các yếu tố này, thay vì chỉ liệt kê các bậc học như trước đây.

Hệ thống giáo dục được tổ chức theo các cấp độ từ cấp 0 đến cấp 8, bảo đảm thống nhất với khung trình độ quốc gia và có khả năng tham chiếu với khung phân loại giáo dục quốc tế (ISCED).

Các cấp độ của hệ thống giáo dục quốc dân được quy định như sau:

Dự thảo bổ sung quy định về "trung học nghề", theo đó giáo dục phổ thông được tổ chức thành hai giai đoạn, trong đó giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp bao gồm trung học phổ thông và trung học nghề. Học sinh sau trung học cơ sở có thể lựa chọn tiếp tục học trung học phổ thông hoặc trung học nghề phù hợp với nguyện vọng, năng lực và điều kiện thực tế.

Khung cơ cấu mới cũng làm rõ hơn cơ chế phân luồng và liên thông sau trung học cơ sở và trung học phổ thông, nhấn mạnh các lộ trình học tập mở, tạo cơ sở cho việc liên thông giữa luồng học thuật và luồng nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.

Vai trò của giáo dục thường xuyên trong hệ thống được chuẩn hóa theo hướng hỗ trợ học tập suốt đời, đồng thời cho phép chuyển đổi sang các hình thức giáo dục khác khi đáp ứng đủ điều kiện chương trình.

Quy định riêng với lĩnh vực sức khỏe

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết dự thảo quyết định phê duyệt khung trình độ quốc gia Việt Nam làm rõ bản chất pháp lý của khung trình độ quốc gia là hệ thống phân loại, mô tả và chuẩn hóa trình độ dựa trên chuẩn đầu ra, bao gồm kiến thức, kỹ năng và mức độ tự chủ, trách nhiệm, với tám bậc trình độ áp dụng cho giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Dự thảo cũng lần đầu tiên bổ sung nguyên tắc công nhận học tập trước, liên thông và chuyển đổi, cho phép đánh giá, đối sánh kết quả học tập không chính quy, phi chính quy và kinh nghiệm làm việc với các bậc trình độ trong khung, làm căn cứ cho việc liên thông và chuyển đổi, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đặc biệt, dự thảo có quy định riêng đối với một số lĩnh vực đào tạo đặc thù. Trong đó với lĩnh vực sức khỏe, việc thiết kế, ban hành và tổ chức thực hiện các chương trình đào tạo phải bảo đảm phù hợp với mô tả bậc trình độ tương ứng trong khung trình độ quốc gia và tuân thủ quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và pháp luật chuyên ngành y tế.

Chuẩn đầu ra, nội dung đào tạo, thời lượng và hình thức thực hành lâm sàng, đánh giá năng lực chuyên môn và các điều kiện bảo đảm chất lượng đối với chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe được thực hiện theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về y tế và giáo dục; khung trình độ quốc gia được sử dụng làm căn cứ tham chiếu trình độ, không thay thế các quy định chuyên môn nêu trên.

Việc công nhận học tập trước, liên thông, chuyển đổi và công nhận tương đương trình độ đối với người học trong lĩnh vực sức khỏe được thực hiện trên cơ sở kết quả học tập đạt được, phù hợp với mô tả bậc trình độ trong khung trình độ quốc gia và theo quy định của pháp luật có liên quan. 

Việc công nhận này không làm căn cứ trực tiếp để cấp văn bằng, chứng chỉ hành nghề hoặc cho phép hành nghề độc lập.

Đối với lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật và thể dục - thể thao, dự thảo ghi nhận đặc thù đào tạo sớm, kéo dài và tích lũy theo lộ trình, trong đó việc công nhận trình độ được thực hiện trên cơ sở kết quả học tập đạt được và đối chiếu với bậc trình độ tương ứng.