Bộ Tài chính đồng loạt giảm chi phí, tiếp sức doanh nghiệp tăng trưởng

Với vai trò cơ quan quản lý chính sách tài khóa, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghĩa vụ thuế, gia hạn thời gian nộp thuế, cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh số hóa quản lý. Điểm đáng chú ý là các giải pháp không chỉ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt, mà hướng tới giảm chi phí kinh doanh, giải phóng nguồn lực và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Một trong những giải pháp tác động trực tiếp đến doanh nghiệp là chính sách thuế. Thay vì chỉ tập trung vào số thu trước mắt, chính sách tài khóa đang được điều hành theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền, mở rộng sản xuất và qua đó nuôi dưỡng nguồn thu.

Theo kết quả báo cáo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thì hiện nay ngoài khó khăn về pháp lý mà hộ, cá nhân kinh doanh gặp phải thì khó khăn về đầu vào đắt đỏ và biến động (chiếm 59,3%), khó khăn về thị trường tiêu thụ yếu đi (chiếm 43,8%), khó khăn về thiếu nguồn lực như thiếu vốn, thiếu nguồn nhân lực (chiếm 32,6%). Đối với doanh nghiệp thì các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng gặp khó khăn tương tự.

Do đó, Bộ Tài chính hiện đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp. Theo đó, Bộ Tài chính xây dựng phương án giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong các năm 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu mỗi năm không quá 10 tỷ đồng. Theo tính toán, chính sách này dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6.701 tỷ đồng trong hai năm; trong đó năm 2026 giảm khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho biết, việc giảm thuế theo đề xuất nêu trên trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc giảm thuế sẽ hỗ trợ trực tiếp hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ trong giai đoạn hiện nay, giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập khả dụng để người dân có điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống, tiêu dùng và tích lũy góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Ông B.H.H giám đốc một doanh nghiệp xây dựng tại Hà Nội cho biết, với doanh nghiệp nhỏ, dòng tiền là yếu tố quyết định khả năng duy trì hoạt động. Khoản tài chính được giữ lại từ chính sách giảm thuế có thể được sử dụng để trang trải chi phí cố định, duy trì việc làm và từng bước đầu tư cho chuyển đổi số.

Cùng với chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng, từ 10% xuống 8%, được áp dụng đến hết năm 2026. Các chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền thuê đất cũng tiếp tục được triển khai.

Theo số liệu của Cục Thuế, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số thuế được giảm khoảng 55.125 tỷ đồng. Trong số đó, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng giúp doanh nghiệp và người dân giảm khoảng 21.890 tỷ đồng; việc đưa mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu về 0 đồng/lít tương đương khoảng 26.635 tỷ đồng; thuế tiêu thụ đặc biệt 0% đối với xăng giúp giảm khoảng 3.700 tỷ đồng chi phí. Việc chấm dứt thu lệ phí môn bài từ đầu năm 2026 cũng giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh giảm khoảng 2.900 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính.

Nếu tính cả các chính sách gia hạn, tổng quy mô hỗ trợ còn lớn hơn. Trong 7 tháng của năm 2026, tổng số thuế, phí và lệ phí được miễn, giảm, gia hạn khoảng 173.600 tỷ đồng.

TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, cho rằng các chính sách miễn, giảm, gia hạn nộp thuế đã giúp doanh nghiệp duy trì thanh khoản, bảo đảm dòng tiền để trả lương, mua nguyên liệu và duy trì sản xuất, qua đó thúc đẩy tăng trưởng trở lại.

Theo các chuyên gia kinh tế, điều đáng chú ý là việc thực hiện các chính sách hỗ trợ không làm suy giảm năng lực thu ngân sách. Bảy tháng của năm, thu ngân sách nhà nước ước đạt 1.834.600 tỷ đồng, bằng 72,5% dự toán năm và tăng 16,0% so với cùng kỳ năm trước.

Một điểm nghẽn khác đang được Bộ Tài chính tập trung xử lý là chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Đối với doanh nghiệp, đây là loại chi phí không thể hiện trực tiếp trên hóa đơn nhưng tác động đáng kể đến thời gian, nhân lực và hiệu quả kinh doanh.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã triển khai nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính. Theo Bộ Tài chính, các phương án cải cách đã cắt giảm 76,3% thủ tục hành chính, 51,7% thời gian và 52,23% chi phí; đồng thời cắt giảm 27,82% điều kiện kinh doanh.

Riêng lĩnh vực thuế, 127 thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa. Định hướng cải cách không chỉ là giảm số lượng thủ tục mà phải giảm thực chất thời gian và chi phí tuân thủ.

Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế cho biết, mục tiêu của chiến lược, kế hoạch và mô hình quản trị thuế số giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn số đến năm 2045 là phải tạo ra sự đột phá toàn diện về mặt kiến trúc hệ thống và quy trình nghiệp vụ. Do đó, phải hướng tới việc giảm thiểu tối đa nghĩa vụ kê khai thủ công. Đích đến là mô hình “zero-touch” - nơi hệ thống công nghệ thông tin tự động xử lý các nghĩa vụ thuế dựa trên dữ liệu liên thông. Người nộp thuế sẽ tương tác với một hệ thống thông minh, thân thiện và hiện đại như tại các quốc gia phát triển, thay vì phải thực hiện các thủ tục hành chính rườm rà.

Cùng với đó, ngành thuế đang đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu, khai thác thông tin đã có để hạn chế yêu cầu doanh nghiệp kê khai, cung cấp lại những nội dung cơ quan quản lý đã nắm được. Khi dữ liệu được kết nối và sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp không chỉ giảm thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn giảm chi phí nhân lực dành cho các thủ tục hành chính.

Ngành thuế cũng đang triển khai chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, tập trung rà soát, cập nhật thông tin người nộp thuế, xử lý hồ sơ tồn đọng và nâng cao chất lượng dữ liệu. Khi dữ liệu được làm sạch và kết nối, cơ quan thuế có thể quản lý chính xác hơn, trong khi doanh nghiệp giảm thời gian giải trình, bổ sung hồ sơ.

Trong những tháng cuối năm, để tiếp tục tạo dư địa cho doanh nghiệp tăng tốc, Bộ Tài chính xác định tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp theo hướng vừa hỗ trợ trực tiếp, vừa giảm chi phí kinh doanh. Trọng tâm là rà soát, hoàn thiện chính sách thuế theo hướng phù hợp hơn với quy mô và khả năng của từng nhóm doanh nghiệp; thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí; đồng thời tiếp tục đề xuất các giải pháp tài khóa có trọng tâm, tạo thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ; đẩy mạnh số hóa, kết nối và khai thác dữ liệu để doanh nghiệp không phải cung cấp nhiều lần những thông tin cơ quan quản lý đã có. Trong lĩnh vực thuế, phương thức quản lý được chuyển mạnh sang dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Đáng chú ý, ngành thuế đang tăng cường phối hợp với các tổ chức trong hệ sinh thái tài chính - công nghệ để đưa chính sách đến gần hơn với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, với sự đồng hành của hệ thống ngân hàng, các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ, sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước và đặc biệt là sự chủ động, hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp, tiểu thương và hộ kinh doanh, quá trình chuyển đổi mô hình quản lý thuế sẽ góp phần xây dựng nền kinh tế thương mại văn minh, chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch hơn, tạo cơ hội để từng hộ kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô và phát triển bền vững

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, trong mục tiêu tăng trưởng hai con số, điều doanh nghiệp cần không chỉ là sự hỗ trợ trong một thời điểm khó khăn, mà là một môi trường kinh doanh có chi phí thấp hơn, thủ tục thông thoáng hơn và chính sách ổn định, dễ dự báo hơn. Khi mỗi chính sách được chuyển hóa thành nguồn lực cho đầu tư, mỗi thủ tục được rút ngắn thành thời gian cho sản xuất và mỗi đồng chi phí tiết kiệm được quay trở lại thị trường, sức bật của doanh nghiệp sẽ trở thành một trong những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao của năm 2026.