Các thủ khoa thi đánh giá năng lực tiết lộ "chiến lược vàng"

Hạn chế sai sót, phân bổ thời gian hợp lý

Vượt qua hơn 150.000 thí sinh trên cả nước, Mai Quang Minh Trí - cựu học sinh chuyên toán Trường THPT chuyên Quốc học Huế - đạt 1.122/1.200 điểm, trở thành thủ khoa kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2025.

Trong đó, bạn gây ấn tượng đặc biệt với điểm tuyệt đối phần toán, 284 điểm tư duy khoa học, 278 điểm tiếng Việt và 260 điểm tiếng Anh. Trí đồng thời là á khoa phương thức xét tuyển tổng hợp vào Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) với tổng điểm 97,24, trúng tuyển ngành kỹ thuật điện - điện tử.

Trí từng đạt 1.047 điểm ở đợt thi đánh giá năng lực đầu tiên cùng năm nhưng chưa hài lòng, đặc biệt ở phần toán, nên quyết định thi lại, xem đó như một cơ hội để "làm tốt hơn chính mình", một lựa chọn mang tính bước ngoặt khi nhiều thí sinh thường dừng lại với kết quả đã cao.

Từ trải nghiệm đó, Trí rút ra bài học quan trọng về sự cẩn trọng trong phòng thi, bởi theo bạn, sự khác biệt giữa hai lần thi không nằm ở kiến thức mới mà ở việc hạn chế sai sót và phân bổ thời gian hợp lý hơn.

Trí chia sẻ: "Ngay từ khoảng tháng 11 lớp 12, tôi bắt đầu ôn tập có hệ thống cho kỳ thi. Tôi thường luyện đề mô phỏng đúng thời gian 2 giờ 30 phút để rèn sức bền và phân bổ thời gian hợp lý. Ban đầu tôi dành khoảng 1 tiếng rưỡi mỗi ngày nhưng tăng dần lên khoảng 4 tiếng mỗi ngày khi gần thi".

Thay vì học tủ hay ghi nhớ máy móc, Trí tập trung nắm chắc kiến thức cốt lõi vì cho rằng đề thi đánh giá năng lực vẫn dựa trên nền tảng kiến thức phổ thông, chỉ khác ở cách đặt vấn đề và yêu cầu vận dụng, vì vậy học chắc cơ bản sẽ giúp xử lý linh hoạt nhiều dạng câu hỏi.

Với lợi thế ở toán và tư duy logic, Trí không gặp nhiều khó khăn ở phần phân tích số liệu nhưng nhận diện rõ điểm yếu của mình, anh chủ động dành nhiều thời gian hơn cho phần tiếng Việt, lựa chọn cách học có trọng tâm, ưu tiên cải thiện hạn chế thay vì chỉ tiếp tục củng cố thế mạnh.

Một chiến lược đáng chú ý khác là việc ôn song song kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi đánh giá năng lực, bởi theo Trí, hai kỳ thi này có chung nền tảng kiến thức nên có thể tận dụng để "ôn một được hai", tránh học lệch và giảm rủi ro.

Việc lựa chọn tổ hợp thi THPT gồm toán và tiếng Anh giúp Trí đồng thời chuẩn bị cho cả đánh giá năng lực vì đây là hai môn chiếm phần lớn số câu hỏi. Kết quả, ở kỳ thi tốt nghiệp THPT, Trí cũng đạt 27,25 điểm khối A01.

Bên cạnh đó, Trí sinh cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý khi không đặt áp lực điểm số cụ thể trước mỗi lần thi, thay vào đó tập trung làm tốt nhất trong khả năng để giữ trạng thái ổn định, bởi theo Trí, cảm giác hài lòng ngay sau khi làm bài mới là điều quan trọng nhất.

Không chỉ học tập với cường độ cao, Trí vẫn duy trì sự cân bằng bằng cách dành thời gian cho gia đình, bạn bè và giải trí để tránh kiệt sức trong giai đoạn ôn thi căng thẳng.

Học đúng cách, hiểu rõ yêu cầu

Thủ khoa Trần Như Khải - Ảnh: NVCC

Với số điểm 1.106/1.200 (tiếng Việt: 280, tiếng Anh: 226, toán học và tư duy khoa học: 300), Trần Như Khải (cựu học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Đắk Lắk) trở thành thủ khoa phương thức xét tuyển bằng kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025 của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM).

Ngay từ đầu lớp 12, Khải đã sớm xác định mục tiêu theo học chương trình tiên tiến ngành khoa học máy tính tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, từ đó xây dựng lộ trình ôn tập rõ ràng thay vì học dàn trải, bởi theo Khải, việc "chốt đích đến" giúp mỗi giờ học đều có định hướng cụ thể và tránh rơi vào trạng thái học đối phó.

Theo Khải, kỳ thi đánh giá năng lực đòi hỏi thí sinh phải vận dụng tư duy tổng hợp, khả năng đọc hiểu nhanh và xử lý thông tin hiệu quả. Vì vậy anh không chọn cách học tủ hay ghi nhớ máy móc mà tập trung luyện nhiều dạng đề, rèn kỹ năng phân tích và suy luận, xem việc hiểu bản chất câu hỏi quan trọng hơn việc tìm ra đáp án bằng mẹo.

Niềm yêu thích công nghệ hình thành từ sớm cũng trở thành động lực giúp Khải duy trì sự hứng thú trong suốt quá trình ôn thi. Khải thường chủ động tìm hiểu thêm kiến thức liên quan ngoài sách vở, qua đó giữ được phong độ ổn định trong một kỳ thi có tính cạnh tranh cao.

Kiến thức, tư duy và tâm lý vững

Phan Lê Thúc Bảo, sinh viên năm 3 ngành khoa học máy tính Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), là trường hợp đặc biệt khi lập "cú đúp thủ khoa" tại kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM.

Ở đợt 1 năm 2025, Bảo đạt 1.060 điểm, với 233 điểm tiếng Việt, 257 điểm tiếng Anh, 270 điểm toán và 300/300 điểm ở phần tư duy khoa học.

Trước đó tại đợt 2 năm 2023, khi còn là học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Quốc học (Huế), Bảo từng trở thành thủ khoa với 1.133/1.200 điểm, mức điểm cao nhất lịch sử kỳ thi, sau khi đạt 1.052 điểm ở đợt 1 cùng năm.

Tính đến nay, Bảo đã tham gia kỳ thi này năm lần và hai lần giữ vị trí thủ khoa. Chia sẻ về việc tiếp tục dự thi khi đã là sinh viên, Bảo cho biết mục tiêu không phải để xét tuyển mà nhằm cập nhật cấu trúc đề mới, đồng thời đồng hành, tiếp thêm động lực cho các thí sinh khóa sau; dù tự tin đạt điểm cao, việc tiếp tục đứng đầu vẫn là điều khiến Bảo bất ngờ.

Từ trải nghiệm của mình, Bảo cho rằng để làm tốt bài thi đánh giá năng lực cần hội tụ ba yếu tố: vững kiến thức cơ bản, trau dồi năng lực suy luận và chuẩn bị tâm lý vững vàng. "Kết quả không đến từ việc ôn luyện ngắn hạn mà là quá trình tích lũy lâu dài, đặc biệt trong ba năm THPT.

Với 120 câu hỏi trong 150 phút, thí sinh phải duy trì sự tập trung và sức bền để tránh hụt hơi ở giai đoạn cuối, vì vậy cần luyện đề thường xuyên để làm quen áp lực thời gian và xây dựng chiến thuật làm bài phù hợp", Bảo nói.

Qua quá trình ôn tập, Bảo nhận ra kỳ thi này đòi hỏi năng lực toàn diện, do đó tuyệt đối không học tủ hay học lệch mà tập trung nắm chắc kiến thức cốt lõi ở các phần toán, tiếng Việt, tiếng Anh, đồng thời rèn tư duy và khả năng suy luận.

"Các bạn cần phát huy được điểm mạnh và cải thiện điểm yếu của bản thân, từ đó có thể lên kế hoạch ôn tập đúng trọng tâm và phân bổ thời gian hiệu quả. Đề thi năm nay không yêu cầu kiến thức từ nhiều môn, vì thế mình tập trung nâng cao hơn kỹ năng làm bài và chiến thuật phòng thi của mình.

Bên cạnh đó, mình nghĩ điều quan trọng nhất là phải thoải mái nên việc học phải đi kèm với niềm vui. Vì nếu quá căng thẳng thì khó thể đạt kết quả cao trong bất cứ kỳ thi nào", Bảo nhấn mạnh.